Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneZróżnicowanie geograficzne w częstości występowania alergii na skorupiaki stanowi jeden z najwyraźniejszych przykładów wpływu czynników środowiskowych i kulturowych na epidemiologię alergii pokarmowych. Różnice te są tak znaczące, że mogą się różnić nawet dziesięciokrotnie między różnymi regionami świata12.
Region azjatycko-pacyficzny – najwyższa częstość na świecie
Kraje azjatyckie charakteryzują się najwyższymi na świecie wskaźnikami alergii na skorupiaki, co bezpośrednio wiąże się z wysoką konsumpcją tych produktów w regionie34. W prowincji Hebei w Chinach przeprowadzone badanie kwestionariuszowe wśród 459 dzieci i dorosłych z nieżytem nosa i/lub astmą wykazało imponujące wskaźniki: alergia na kraby występowała u 15,3% badanych, na krewetki u 13,9%, a na skorupiaki ogółem u 11,1%3.
Na Tajwanie skorupiaki stanowią główny alergen pokarmowy, dotykając 7,3% dzieci i dorosłych3. Szczegółowe badania tajwańskie pokazują, że wśród dzieci z alergią pokarmową w wieku 4-18 lat, alergia na krewetki była zgłaszana przez 52% pacjentów, na kraby przez 33%, a na mięczaki przez 14%5.
Wśród nastolatków w regionie odnotowuje się szczególnie wysokie wskaźniki: na Filipinach alergia na skorupiaki dotyka 5,12% nastolatków, a w Singapurze 5,23%67. Badania singapurskie ujawniły również interesujące różnice między dziećmi rdzennymi a pochodzącymi z innych krajów – w grupie wiekowej 4-6 lat częstość wynosiła 1,19% u dzieci rdzennych wobec 0,55% u dzieci nieautochtonicznych, a w grupie 14-16 lat różnica była jeszcze bardziej wyraźna: 5,23% wobec 0,96%6.
Zróżnicowanie w obrębie Azji
Nawet w obrębie regionu azjatyckiego obserwuje się znaczne różnice w częstości występowania alergii na skorupiaki. Wieloośrodkowe badanie epidemiologiczne obejmujące 35 549 uczniów w wieku 6-11 lat z obszarów wiejskich i miejskich Indii, Chin i Rosji wykazało znaczące różnice regionalne8. W Hongkongu krewetki były najczęstszym alergenem pokarmowym wywołującym uczulenie obok jaj i mleka. W Indiach i wiejskim Shaoguan w Chinach uczulenie na krewetki było bardzo wysokie – odpowiednio 10,3% i 13,1%8.
Badanie EuroPrevall-INCO obejmujące dzieci w wieku 6-11 lat z Rosji, Indii i Chin wykazało, że odsetek dzieci z wartościami swoistych IgE dla krewetek przekraczającymi 0,70 kUA/L wynosił 13,1% w Shaoguan, 10,3% w Indiach i 4,7% w Hongkongu9.
Europa – umiarkowane wskaźniki z dużym zróżnicowaniem
W Europie częstość występowania alergii na skorupiaki wykazuje znaczne zróżnicowanie między poszczególnymi krajami i regionami. Wieloośrodkowe badanie europejskie wykazało, że 4,8% dorosłych ma uczulenie IgE na krewetki, co stawia skorupiaki wśród głównych alergenów pokarmowych, ustępując jedynie orzechom laskowym (9,3%), brzoskwiniom (7,9%) i jabłkom (6,5%)3.
W badaniu EuroPrevall-iFAAM obejmującym dzieci w wieku 6-10 lat z ośmiu krajów europejskich, samodzielnie zgłaszana przez rodziców alergia na skorupiaki dotyczyła 0,2% uczniów szkół podstawowych9. Szczegółowe dane z różnych krajów europejskich pokazują znaczną zmienność: samodzielnie zgłaszana częstość alergii na skorupiaki u uczniów była najwyższa w Islandii (1%), następnie w Southampton i Amsterdamie (0,6%), umiarkowanie powszechna w Wilnie, Atenach i Madrycie (0,4-0,5%), a rzadka w Berlinie i Łodzi (0,1-0%)5.
Francja wykazuje szczególnie wysokie wskaźniki w porównaniu z innymi krajami europejskimi – częstość samodzielnie zgłaszanej alergii na skorupiaki waha się od 0,1% na Litwie do 5,5% we Francji, podczas gdy alergia na ostrygi miała częstość 1,5% we Francji5. Badanie kwestionariuszowe wśród 3500 dzieci szkolnych we Francji wykazało częstość alergii na małże wynoszącą 0,8%10.
W Niemczech reprezentatywne badanie przekrojowe wśród 13 300 osób z Berlina wykazało częstość alergii na małże wynoszącą 0,1% w testach skórnych10. Portugalskie badania dorosłych wykazały, że częstość prawdopodobnej alergii pokarmowej wynosiła 1%, przy czym skorupiaki i ryby były najczęściej implikowanymi pokarmami11.
Ameryka Północna – stabilne, umiarkowane wskaźniki
W Stanach Zjednoczonych częstość występowania alergii na skorupiaki jest stosunkowo dobrze udokumentowana dzięki licznym badaniom na dużą skalę. Ogólnokrajowe badanie telefoniczne obejmujące 14 948 osób wykazało, że 2-3% Amerykanów uważa, że ma alergię na owoce morza, z czego 2,2% dotyczy skorupiaków48. Dzieci (0,5%) miały szacunkowo niższą częstość alergii w porównaniu z dorosłymi (2,5%)8.
Nowsze badanie populacyjne obejmujące 40 443 dorosłych z USA wykazało częstość alergii na krewetki wynoszącą 1,9%8. Badania amerykańskie konsekwentnie pokazują, że dorośli mają wyższą częstość alergii na skorupiaki (2,8%) w porównaniu z dziećmi (0,6%), a kobiety częściej niż mężczyźni (3,6% wobec 2%)8.
Interesujące są również regionalne różnice w obrębie Stanów Zjednoczonych – szanse wystąpienia alergii na skorupiaki były znacznie wyższe wśród dorosłych mieszkających w hrabstwach nadmorskich12, co potwierdza związek między narażeniem na alergeny skorupiaków a ryzykiem rozwoju alergii.
W Kanadzie częstość alergii na skorupiaki potwierdzonej testem IgE i/lub próbą prowokacyjną z żywnością wynosi 0,71% u dorosłych i 0,6% u dzieci, ale spada do 0,2% u dzieci z diagnozą potwierdzoną przez lekarza5.
Inne regiony świata
Dane z innych regionów świata są bardziej ograniczone, ale również pokazują interesujące wzorce. W Brazylii względna częstość alergii na skorupiaki i mięczaki była podobna u dzieci5. Badanie rodziców meksykańskich dzieci szkolnych w wieku 5-13 lat obejmujące 1049 uczestników wykazało, że krewetki (1,3%) były głównym pokarmem wywołującym nadwrażliwość13.
W Wietnamie badania epidemiologiczne wykazały wysoką częstość alergii pokarmowej – szacunkowo 6,7% u dzieci przedszkolnych i 4,6% u dorosłych14. Badanie dzieci w wieku 2-5 lat w różnych krajach wschodnioazjatyckich wykazało częstość zgłaszaną przez rodziców przekraczającą 5% w Wietnamie, 3,4% w Japonii i 0,84% w Korei Południowej9.
Czynniki wpływające na zróżnicowanie geograficzne
Głównym czynnikiem determinującym regionalne różnice w częstości występowania alergii na skorupiaki jest konsumpcja tych produktów15. Kraje i regiony o wysokiej konsumpcji skorupiaków, takie jak kraje azjatyckie i obszary nadmorskie, konsekwentnie wykazują wyższe wskaźniki alergii. To zjawisko jest zgodne z ogólną zasadą alergologii, że narażenie na alergeny zwiększa ryzyko uczulenia.
Dodatkowo, czynniki genetyczne mogą odgrywać rolę w zróżnicowaniu geograficznym. Badania sugerują, że różne populacje mogą mieć różną predyspozycję genetyczną do rozwoju alergii na skorupiaki, co może wyjaśniać niektóre różnice obserwowane nawet przy podobnych wzorcach konsumpcji.
Ważnym czynnikiem jest również korelacja z uczuleniem na roztocza kurzu domowego, która jest szczególnie silna w ciepłym, wilgotnym klimacie i środowiskach miejskich, gdzie roztocza są wszechobecne16. To może częściowo wyjaśniać wysokie wskaźniki w niektórych regionach azjatyckich.
