Przeżywalność i wtórne nowotwory u pacjentów z chłoniakiem nieziarnistym

Dramatyczna poprawa wyników leczenia chłoniaka nieziarnistego w ostatnich dekadach doprowadziła do powstania znaczącej populacji długoterminowych ocalałych, co ma istotne konsekwencje epidemiologiczne i kliniczne. Pięcioletnie przeżycie wzrosło z 46% w 1975 roku do 72,7% w latach 2010-2016, co oznacza poprawę o 158%1.

Aktualne wskaźniki przeżywalności

Według najnowszych danych, 74% pacjentów z chłoniakiem nieziarnistym żyje pięć lat po diagnozie2. Przeżywalność różni się znacząco w zależności od stopnia zaawansowania choroby w momencie diagnozy. Pięcioletnie przeżycie dla choroby w I stopniu zaawansowania wynosi 83,5% (25% wszystkich diagnoz), podczas gdy dla IV stopnia jest to 63,3% (33% diagnoz)1.

W Wielkiej Brytanii prawie 6 na 10 osób (54,7%) zdiagnozowanych z NHL przeżywa swoją chorobę dziesięć lat lub dłużej3. Dziesięcioletnie przeżycie jest wyższe u kobiet niż u mężczyzn. Ponad 8 na 10 osób (82,1%) zdiagnozowanych z NHL w wieku 15-44 lat przeżywa dziesięć lat lub dłużej, w porównaniu z około jedną trzecią (34,2%) osób zdiagnozowanych w wieku 75-99 lat3.

Postęp w leczeniu: Przeżywalność NHL potroiła się w ciągu ostatnich 50 lat w Wielkiej Brytanii. Poprawa wyników leczenia dla niektórych histologii NHL, takich jak rozlany chłoniak z dużych komórek B, oznacza, że pacjenci z NHL często żyją przez wiele lat po zakończeniu leczenia uzdrawiającego.

Populacja długoterminowych ocalałych

W 2022 roku szacowano, że w Stanach Zjednoczonych żyło 835 496 osób z chłoniakiem nieziarnistym4. Ta rosnąca populacja długoterminowych ocalałych stwarza nowe wyzwania epidemiologiczne i kliniczne. NHL jest często chorobą osób w średnim wieku i starszych, co oznacza, że populacja ta będzie się zwiększać wraz ze starzeniem się społeczeństwa5.

Około 80 550 osób jest diagnozowanych z NHL w Stanach Zjednoczonych każdego roku, a zachorowalność nadal rośnie, podwajając się od lat 70., z ciągłym wzrostem o 1-2% rocznie w tym stuleciu5. Wzrost ten był obserwowany głównie w przypadku wysokozłośliwych, potencjalnie wyleczalnych podtypów5.

Ryzyko wtórnych nowotworów pierwotnych

Jednym z najważniejszych długoterminowych następstw jest zwiększone ryzyko wystąpienia wtórnych nowotworów pierwotnych (SPM). Badania wykazują znaczący wzrost ryzyka SPM, w tym NHL, po pierwotnym NHL ze względu na poprawę przeżywalności w ostatnich latach6. Wtórne nowotwory pierwotne stopniowo stają się ważną przyczyną śmiertelności oprócz pierwotnych nowotworów6.

Analiza danych z bazy SEER z lat 2000-2014 wykazała rosnącą zachorowalność na pierwotny i wtórny NHL7. Ryzyko zgonu było wyższe w przypadku wtórnego NHL w porównaniu z pierwotnym (HR: 1,13, 95% CI: 1,11-1,15)6. Jednak nie było różnicy w przeżywalności specyficznej dla nowotworu między pierwotnym a wtórnym NHL6.

Długoterminowe powikłania intensywnego leczenia

Pomimo poprawy leczenia, osoby, które przeżyły NHL, są narażone na ryzyko rozwoju długoterminowych powikłań intensywnej terapii, w tym wtórnych nowotworów złośliwych, chorób sercowo-naczyniowych, dysfunkcji endokrynnych i następstw poznawczych5. Te powikłania mają znaczący wpływ na jakość życia i długoterminowe rokowanie pacjentów.

Zrozumienie ryzyka SPM i czynników prognostycznych przeżycia jest niezbędne do prowadzenia nadzoru po leczeniu u osób, które przeżyły nowotwory6. Wymaga to opracowania dostosowanych strategii zarządzania wtórnym NHL, biorąc pod uwagę różne wzorce przeżywalności i profile czynników ryzyka w porównaniu z pierwotnym NHL7.

Normalizacja przeżywalności: Koncepcja normalizacji przeżywalności staje się coraz ważniejsza w NHL. Badania wskazują, że przeżywalność może się znormalizować po 24 miesiącach bez zdarzeń (EFS24) u pacjentów z rozlanym chłoniakiem z dużych komórek B, co oznacza, że ryzyko zgonu staje się podobne do populacji ogólnej.

Normalizacja przeżywalności jako punkt końcowy

Czas do normalizacji całkowitego przeżycia (OS) to punkt końcowy, który jest coraz częściej badany w NHL8. Przeżywalność pacjenta jest uważana za znormalizowaną, gdy odpowiada odpowiedniej przeżywalności dopasowanej populacji ogólnej8.

Normalizacja przeżywalności została zbadana zarówno w agresywnych, jak i indolentnych NHL, z niektórymi wynikami wskazującymi na normalizację przeżywalności po 24 miesiącach przeżycia bez zdarzeń (EFS24) u pacjentów z rozlanym chłoniakiem z dużych komórek B (DLBCL)8. U pacjentów z chłoniakiem grudkowym (FL) normalizacja może wystąpić po 30 miesiącach całkowitej remisji (CR30)8.

Badanie populacyjne oparte na szwedzkim rejestrze chłoniaków wykazało zmniejszenie oczekiwanej długości życia (LEL) przy porównaniu pacjentów leczonych przed i po wprowadzeniu rytuksymabu jako standardowej terapii DLBCL; LEL zmniejszyła się z 8,0 do 4,6 roku w okresie badania9.

Czynniki wpływające na długoterminowe przeżycie

Analiza czynników wpływających na przeżywalność w pierwszym i wtórnym NHL wykazała, że płeć męska, wiek między 40 a 60 lat, wiek powyżej 60 lat oraz stan cywilny (rozwiedzeni/w separacji, nigdy nie żonaci, owdowiali) były związane z wyższym ryzykiem zgonu w pierwotnym NHL10.

Ważne jest również to, że czynniki ryzyka IPI (International Prognostic Index) traciły swoją wartość prognostyczną z czasem i nie były już predykcyjne dla wyniku u pacjentów osiągających kamień milowy EFS2411. To wskazuje na to, że po osiągnięciu pewnego punktu czasowego, tradycyjne czynniki prognostyczne mogą stracić swoją wartość przewidującą.

Implikacje dla opieki zdrowotnej

Rosnąca populacja długoterminowych ocalałych z NHL ma znaczące implikacje dla systemów opieki zdrowotnej. Pacjenci ci wymagają długoterminowego nadzoru w celu monitorowania powikłań i nawrotów, a także odpowiednich badań przesiewowych zalecanych przez US Preventive Services Task Force12.

Obecne wytyczne NCCN określają konkretne parametry monitorowania dla obserwacji i zapobiegania chorobom wtórnym12. Zakres i częstotliwość obserwacji zależy konkretnie od podtypu histologicznego chłoniaka13. Pacjenci powinni zgłaszać się do onkologa co 3-6 miesięcy przez pierwsze dwa lata, co 6-12 miesięcy do trzeciego roku, a następnie corocznie13.

Wyzwania w długoterminowej opiece

Po pięciu latach życia bez nowotworu pacjent może być przekazany pod opiekę lekarza podstawowej opieki zdrowotnej13. Jednak wymaga to odpowiedniego przygotowania lekarzy pierwszego kontaktu do opieki nad tą specjalną populacją pacjentów.

U pacjentów bezobjawowych rutynowe obrazowanie nadzorowe nie poprawia wyników ani nie przynosi korzyści klinicznych13. Obrazowanie nadzorcze powinno być stosowane u pacjentów, którzy zgłaszają objawy lub są w wysokim ryzyku nawrotu w miejscu, które nie byłoby łatwo zbadane, i którzy byliby kandydatami do leczenia13.

Badania wykazały ograniczoną użyteczność obrazowania nadzorczego w wykrywaniu nawrotów NHL. Tylko 8 z 46 przypadków nawrotu zostało wykrytych wyłącznie przez obrazowanie nadzorcze14, co podkreśla potrzebę zrównoważonego podejścia do długoterminowego nadzoru.

Pytania i odpowiedzi

Ile osób przeżywa chłoniaka nieziarnistego długoterminowo?

Obecnie 74% pacjentów z NHL żyje pięć lat po diagnozie, a w Wielkiej Brytanii prawie 6 na 10 osób (54,7%) przeżywa dziesięć lat lub dłużej. Przeżywalność potroiła się w ciągu ostatnich 50 lat.

Jakie są długoterminowe powikłania po leczeniu NHL?

Długoterminowe powikłania obejmują wtórne nowotwory złośliwe, choroby sercowo-naczyniowe, dysfunkcje endokrynne i następstwa poznawcze. Wzrasta też ryzyko wystąpienia wtórnego NHL.

Co oznacza normalizacja przeżywalności w NHL?

Normalizacja przeżywalności oznacza, że ryzyko zgonu pacjenta staje się podobne do populacji ogólnej. W NHL może to nastąpić po 24 miesiącach bez zdarzeń u pacjentów z DLBCL.

Ile osób z NHL żyje obecnie w USA?

W 2022 roku szacowano, że w Stanach Zjednoczonych żyło 835 496 osób z chłoniakiem nieziarnistym. Ta populacja stale rośnie dzięki poprawie wyników leczenia.

Jak często pacjenci z NHL powinni być kontrolowani po leczeniu?

Pacjenci powinni zgłaszać się do onkologa co 3-6 miesięcy przez pierwsze dwa lata, co 6-12 miesięcy do trzeciego roku, a następnie corocznie. Po pięciu latach mogą być przekazani pod opiekę lekarza POZ.

Reklama
Reklama