Objawy chłoniaka nieziarniczego – jak rozpoznać chorobę?

Chłoniak nieziarniczy to grupa nowotworów układu chłonnego, która może rozwijać się w różnych częściach organizmu i powodować zróżnicowane objawy. Rozpoznanie choroby często jest trudne, ponieważ wczesne objawy mogą być niespecyficzne i przypominać inne, mniej poważne schorzenia, takie jak infekcje wirusowe czy przeziębienie¹. Niektóre formy chłoniaka nieziarniczego mogą rozwijać się powoli przez lata, nie powodując żadnych objawów, podczas gdy inne rozwijają się szybko i mogą być niebezpieczne dla życia, jeśli nie zostaną szybko leczone².

Najczęstsze objawy chłoniaka nieziarniczego

Najczęstszym objawem chłoniaka nieziarniczego jest bezbolesne powiększenie węzłów chłonnych, które można wyczuć jako guzki pod skórą, szczególnie w okolicy szyi, pach lub pachwiny¹³. Te powiększone węzły chłonne zwykle nie są bolesne, ale z czasem mogą wywierać nacisk na okoliczne tkanki lub narządy, powodując dyskomfort lub ból³. Węzły chłonne mogą powiększać się stopniowo lub nagle, w zależności od typu chłoniaka⁴.

Inne częste objawy obejmują niewyjaśnione zmęczenie, które może być tak nasilone, że znacznie ogranicza codzienne aktywności³⁵. Pacjenci często opisują uczucie wyczerpania, które nie ustępuje po odpoczynku. Może występować również wysypka lub świąd skóry, szczególnie w okolicy klatki piersiowej, brzucha i pleców³.

Objawy systemowe – tak zwane objawy B

Szczególnie istotna jest grupa objawów nazywanych objawami B lub objawami systemowymi, które obejmują trzy główne składniki: niewyjaśnioną gorączkę powyżej 38°C, która nie ustępuje, obfite nocne poty (na tyle intensywne, że zmieniają pościel i odzież nocną) oraz niewyjaśnioną utratę masy ciała przekraczającą 10% masy ciała w ciągu ostatnich 6 miesięcy³⁶⁷. Obecność objawów B jest istotna dla oceny rokowania i zaawansowania choroby⁷.

Gorączka w przypadku chłoniaka nieziarniczego może występować okresowo przez kilka dni lub tygodni, bez objawów infekcji⁶. Musi być uporczywa, wyższa niż 38°C i nie może być spowodowana przez infekcję⁸. Nocne poty muszą być tak intensywne, że pacjent musi wstawać w nocy, aby zmienić piżamę i pościel⁸. Utrata masy ciała musi stanowić co najmniej 10% masy ciała, przy czym pacjent nie stara się celowo schudnąć⁸.

Objawy w zależności od lokalizacji choroby

Chłoniak nieziarniczy może rozwijać się w różnych częściach organizmu, powodując specyficzne objawy w zależności od lokalizacji. Gdy choroba dotyczy klatki piersiowej, może powodować ucisk na tchawicę, co prowadzi do kaszlu, trudności w oddychaniu lub uczucia ucisku w klatce piersiowej⁶⁹. Może również wystąpić ból w klatce piersiowej oraz duszność⁵.

Chłoniak w obrębie jamy brzusznej może powodować obrzęk brzucha, utratę apetytu, uczucie pełności po spożyciu niewielkiej ilości pokarmu, nudności lub wymioty⁶⁹. Może również wystąpić ból brzucha, niestrawność oraz powiększenie wątroby lub śledziony⁹. W niektórych przypadkach może dojść do gromadzenia się dużej ilości płynu w jamie brzusznej⁶.

Szczególnie niepokojące są objawy związane z zajęciem układu nerwowego. Chłoniak mózgu może powodować bóle głowy, problemy z myśleniem, osłabienie niektórych części ciała, zmiany osobowości, a czasami napady padaczkowe⁹¹⁰. Mogą również wystąpić podwójne widzenie, drętwienie twarzy, problemy z mówieniem⁹.

Objawy skórne i inne manifestacje

Chłoniak może również zajmować skórę, objawiając się swędzącymi, czerwonymi lub fioletowymi guzkami lub wybrzuszeniami pod skórą⁹¹⁰. Te zmiany skórne mogą być widoczne lub wyczuwalne i często są bardzo swędzące¹¹.

Gdy chłoniak zajmuje szpik kostny, może powodować obniżenie liczby prawidłowych komórek krwi, co prowadzi do różnych objawów. Niski poziom czerwonych krwinek (anemia) może powodować uporczywe zmęczenie, osłabienie, a czasami duszność⁹¹². Niski poziom białych krwinek zwiększa ryzyko infekcji, które mogą być częste lub długotrwałe⁹¹². Niski poziom płytek krwi może prowadzić do problemów z krzepnięciem, objawiających się łatwym powstawaniem siniaków, krwawieniami z nosa, obfitymi miesiączkami lub wysypką drobnych plam krwi pod skórą⁹¹².

Różnice między typami chłoniaka nieziarniczego

Objawy mogą się znacznie różnić w zależności od typu chłoniaka nieziarniczego. Powolno rosnące (indolentne) chłoniaki często nie powodują żadnych objawów przez wiele lat i mogą zostać wykryte przypadkowo podczas rutynowych badań⁷⁸. Objawy, jeśli wystąpią, mogą pojawiać się i znikać przez długie okresy⁸. Tylko około 10% lub mniej pacjentów z indolentnymi chłoniakami wykazuje objawy przed rozpoznaniem¹³.

Z kolei agresywne chłoniaki rosną i rozprzestrzeniają się szybko, mogą powodować znaczne uszkodzenia tkanek i narządów⁸. Około 40-50% pacjentów z agresywnymi chłoniakami wykazuje objawy przed rozpoznaniem¹³. Te objawy mogą być bardziej nasilone i szybko się pogarszać². W niektórych przypadkach, jeśli nie zostaną leczone, agresywne chłoniaki mogą prowadzić do śmierci w ciągu kilku tygodni².

Kiedy zgłosić się do lekarza

Ważne jest, aby pamiętać, że wiele schorzeń może powodować podobne objawy, a wystąpienie jednego lub więcej z opisanych objawów nie oznacza automatycznie, że pacjent ma chłoniaka nieziarniczego¹⁵. Jednak jeśli objawy utrzymują się przez kilka tygodni lub się pogarszają, należy skonsultować się z lekarzem¹⁴. Szczególnie niepokojące powinno być powiększenie węzłów chłonnych, które nie ustępuje po 6 tygodniach¹⁴.

Im więcej objawów występuje jednocześnie, tym większy powinien być powód do niepokoju. Jeśli pacjent ma wiele objawów B, które utrzymują się przez więcej niż dwa tygodnie, powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza¹³. Objawy chłoniaka mogą występować przy każdym typie lub stadium choroby, ale są częściej obserwowane w szybko rosnących chłoniakach i gdy choroba jest bardziej zaawansowana¹³. Dlatego tak ważne jest szybkie sprawdzenie objawów przez lekarza¹³.