Chłoniak nieziarniczy (NHL) stanowi najczęstszy nowotwór hematologiczny na świecie, odpowiadając za blisko 3% wszystkich rozpoznań nowotworowych i zgonów z powodu nowotworów1. Jest to siódmy najczęstszy nowotwór pod względem zachorowalności i szósty pod względem śmiertelności w Stanach Zjednoczonych1. Znaczenie epidemiologiczne tej choroby jest szczególnie istotne ze względu na stały wzrost zachorowalności obserwowany w ostatnich dekadach oraz zróżnicowanie występowania w różnych populacjach i regionach świata.
Globalna częstość występowania
Według najnowszych danych GLOBOCAN, w 2018 roku na świecie zdiagnozowano około 509 600 nowych przypadków chłoniaka nieziarnistego, co stanowiło 2,8% wszystkich rozpoznań nowotworowych na świecie1. Globalne ryzyko wystąpienia NHL, standaryzowane według wieku, wyniosło 6,7 na 100 000 mężczyzn i 4,7 na 100 000 kobiet, co przekłada się na skumulowane ryzyko wystąpienia w ciągu życia wynoszące 0,72% dla mężczyzn i 0,35% dla kobiet1.
W krajach o wysokim indeksie rozwoju ludzkiego zachorowalność wynosi 7,8/100 000 u mężczyzn i 5,6/100 000 u kobiet, podczas gdy w krajach o niskim i średnim poziomie rozwoju odpowiednio 4,3/100 000 i 2,9/100 0001. Różnice te wskazują na wpływ czynników związanych z rozwojem gospodarczym, dostępnością opieki zdrowotnej oraz stylem życia na występowanie tej choroby.
Zachorowalność w różnych regionach świata
W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że w 2020 roku zdiagnozowano około 77 200 nowych przypadków NHL, co stanowiło 4,3% wszystkich rozpoznań nowotworowych2. Najnowsze dane wskazują na zachorowalność wynoszącą 18,6/100 000 w 2017 roku, co oznacza wzrost o 168% w porównaniu z najwcześniej odnotowaną zachorowalnością 11,1/100 000 w 1975 roku2. W 2025 roku przewiduje się 80 350 nowych przypadków, co będzie stanowić 3,9% wszystkich nowych przypadków nowotworów3.
W Wielkiej Brytanii corocznie diagnozuje się około 13 600 nowych przypadków chłoniaka nieziarnistego, co oznacza 37 przypadków dziennie4. NHL stanowi siódmy najczęstszy nowotwór w Wielkiej Brytanii, odpowiadając za 4% wszystkich nowych przypadków nowotworów4. Od początku lat 90. zachorowalność na NHL w Wielkiej Brytanii wzrosła o ponad jedną czwartą (29%)4.
W Kanadzie NHL jest piątym najczęstszym nowotworem u mężczyzn i szóstym u kobiet5. Szacuje się, że w 2024 roku u 11 700 Kanadyjczyków zostanie zdiagnozowany chłoniak nieziarniczy6.
Różnice między płciami i grupami wiekowymi
Chłoniak nieziarniczy częściej dotyka mężczyzn niż kobiety we wszystkich grupach wiekowych7. W Stanach Zjednoczonych zachorowalność wynosi 18,7 na 100 000 mężczyzn i kobiet rocznie8. NHL jest częściej diagnozowany u osób rasy białej niż u innych grup etnicznych8.
Choroba najczęściej jest rozpoznawana u osób w wieku 65-74 lata, przy czym mediana wieku w momencie diagnozy wynosi 68 lat9. Zachorowalność na NHL stale wzrasta wraz z wiekiem5. W Wielkiej Brytanii najwyższe wskaźniki zachorowalności obserwuje się u osób w wieku 80-84 lata, przy czym blisko 4 na 10 (37%) wszystkich nowych przypadków NHL diagnozuje się u osób w wieku 75 lat i starszych4.
Istnieją jednak wyjątki od tej reguły – wysoko złośliwe chłoniaki limfoblastyczne i drobnokomórkowe niezróżnicowane są najczęstszymi typami NHL obserwowanymi u dzieci i młodych dorosłych10. Chłoniaki nisko złośliwe stanowią 37% NHL u pacjentów w wieku 35-64 lata, ale tylko 16% przypadków u osób młodszych niż 35 lat10.
Trendy czasowe i prognozy
Zachorowalność na chłoniaka nieziarnistego dramatycznie wzrosła w ciągu ostatnich dekad. Od wczesnych lat 70. do początku XXI wieku wskaźniki zachorowalności na NHL niemal podwoiły się9. Chociaż część tego wzrostu może być związana z wcześniejszym wykrywaniem dzięki lepszym technikom diagnostycznym i dostępowi do opieki medycznej, większość tego wzrostu pozostaje niewyjaśniona9.
W ostatnich latach trend ten uległ zmianie. W Stanach Zjednoczonych od 2012 do 2021 roku zachorowalność na NHL spadała o 0,6% rocznie9. Podobnie, w latach 2013-2022 standaryzowane według wieku wskaźniki nowych przypadków NHL spadały średnio o 0,6% rocznie8.
Śmiertelność i przeżywalność
Szacuje się, że w 2018 roku na świecie z powodu NHL zmarło około 248 700 osób, co stanowiło 2,6% wszystkich zgonów nowotworowych11. Mężczyźni mieli 0,33% skumulowane ryzyko śmierci z powodu NHL w ciągu życia, podczas gdy ryzyko dla kobiet szacowano na 0,21%11.
W Stanach Zjednoczonych szacowana śmiertelność z powodu NHL w 2020 roku wyniosła około 19 900 przypadków, co stanowiło 3,3% wszystkich zgonów nowotworowych2. W 2025 roku przewiduje się 19 390 zgonów z powodu tej choroby3.
Pomimo wysokiej zachorowalności, przeżywalność pacjentów z NHL znacznie się poprawiła. Pięcioletnie przeżycie w latach 2010-2016 w Stanach Zjednoczonych wynosiło 72,7%, co oznacza poprawę o 158% w porównaniu z najwcześniej odnotowaną pięcioletnią przeżywalnością wynoszącą 46% w 1975 roku11. Według Narodowego Instytutu Raka w USA, 74% osób z chłoniakiem nieziarnistym żyje pięć lat po diagnozie12.
Znaczenie dla zdrowia publicznego
Chłoniak nieziarniczy stanowi istotny problem zdrowia publicznego ze względu na swoją częstość występowania i wpływ na populację. Około 2,0% mężczyzn i kobiet zostanie zdiagnozowanych z NHL w pewnym momencie swojego życia3. W 2022 roku szacowano, że w Stanach Zjednoczonych żyło 835 496 osób z chłoniakiem nieziarnistym3.
Chłoniak nieziarniczy jest często chorobą osób w średnim wieku i starszych, co stanowi wyzwanie w kontekście starzejącego się społeczeństwa13. Poprawa terapii początkowej zwiększyła wskaźniki przeżycia dla niektórych histologii NHL, co oznacza, że osoby z NHL często żyją przez wiele lat po zakończeniu leczenia uzdrawiającego Zobacz więcej: Długoterminowe przeżycie i następstwa epidemiologiczne NHL.
Ze względu na heterogeniczność choroby, każdy podtyp NHL może mieć różne czynniki ryzyka i wzorce występowania14. Badania epidemiologiczne ostatnich dwóch dekad dostarczyły intrygujących nowych spostrzeżeń na temat możliwych przyczyn chłoniaka i wspierają ideę, że istnieje pewna wspólność mechanizmów limfomagenezy, ale wyraźnie występuje znacząca heterogeniczność etiologiczna14.













