Rokowanie w niedoborze dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCADD) różni się dramatycznie w zależności od tego, czy choroba została wcześnie rozpoznana i odpowiednio leczona. Ten rzadki zaburzenie metaboliczne, będące najczęstszym wrodzonym błędem metabolizmu kwasów tłuszczowych, może mieć zarówno bardzo dobre, jak i tragiczne prognozy1.
Rokowanie przy wczesnym rozpoznaniu
Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie MCADD znacząco poprawiają jakość życia dziecka i oferują bardzo dobre rokowanie. Większość osób z rozpoznanym niedoborem MCADD prowadzi normalne i zdrowe życie2. Gdy choroba jest odpowiednio leczona, większość dzieci ma dobre rokowanie, a doświadczenia z krajów rozwiniętych, gdzie wprowadzono powszechne badania przesiewowe noworodków, wskazują że można przewidywać normalną długość życia przy odpowiedniej opiece3.
Wprowadzenie badań przesiewowych noworodków dla MCADD przyniosło znaczące zmniejszenie chorobowości i śmiertelności. Identyfikacja niemowląt z MCADD poprzez badania przesiewowe, przed wystąpieniem objawów, umożliwia wprowadzenie interwencji, które mogą znacząco zmniejszyć związaną z chorobą chorobowość i śmiertelność u dotkniętych niemowląt4.
Rokowanie bez wczesnej diagnozy
Sytuacja dramatycznie się zmienia, gdy MCADD pozostaje nierozpoznany. Bez diagnozy choroba ma śmiertelność wynoszącą 20-25%1. Szacuje się, że około 20% do 25% niemowląt, które nie otrzymają diagnozy MCADD po badaniach przesiewowych noworodków, może doświadczyć długotrwałej niepełnosprawności lub wczesnej śmierci, jeśli nie otrzymają odpowiedniego leczenia2.
Przed wprowadzeniem badań przesiewowych noworodków sytuacja wyglądała znacznie gorzej. W 84% przypadków podejrzewanych klinicznie obserwowano senność i śpiączkę. Śmiertelność wynosiła około 20%, a 40% pacjentów zachowywało objawy neurologiczne po pierwszym kryzywie metabolicznym5. Te dane pokazują dramatyczną różnicę między rokowaniem przy wczesnej i późnej diagnozie.
Czynniki wpływające na rokowanie
Rokowanie jest trudne do przewidzenia ze względu na szerokie spektrum kliniczne wśród dotkniętych pacjentów3. Istnieją dowody na korelację między genotypem a fenotypem biochemicznym, jak również między poziomami C8 w badaniach przesiewowych a ostateczną diagnozą. Aktualne priorytety badawcze obejmują dalsze badanie związków między genotypem, fenotypem biochemicznym i klinicznym, z ostatecznym celem poprawy przewidywania ryzyka klinicznego4.
Szczególnie niepokojące są przypadki z całkowitą utratą aktywności enzymatycznej MCAD, które wskazują na wysokie ryzyko dekompensacji metabolicznej. Pacjenci z określonymi mutacjami złożonymi heterozygotycznymi mogą być narażeni na szczególnie wysokie ryzyko powikłań metabolicznych6.
Wpływ badań przesiewowych na rokowanie
Wprowadzenie badań przesiewowych MCADD spowodowało co najmniej dwukrotny wzrost częstości rozpoznawania tego zaburzenia w porównaniu z erą przed badaniami przesiewowymi5. Rokowanie dla niemowląt z MCADD jest doskonałe, gdy diagnoza zostanie ustalona. W opublikowanej literaturze zgony po diagnozie MCADD były rzadkie i występowały głównie u dzieci zdiagnozowanych późno lub u których wczesne objawy nie zostały rozpoznane i/lub interwencja była opóźniona4.
Perspektywy długoterminowe
Chociaż doświadczenia są jeszcze ograniczone w przewidywaniu długości życia, rozszerzone badania przesiewowe noworodków w większości krajów rozwiniętych pokazują, że można przewidywać normalną długość życia przy dobrej opiece3. Obecne zarządzanie chorobą poprawia wyniki leczenia, co wspiera pogląd, że zaburzenie to powinno być włączone do programów badań przesiewowych noworodków1.
Ważne jest również to, że w niektórych przypadkach normalny profil acylokarnityny nie może wykluczyć MCADD, a badania przesiewowe noworodków dla MCADD nie zawsze mogą zapobiec śmiertelnym następstwom noworodkowym. Pokazuje to znaczenie ciągłej czujności klinicznej nawet przy pozornie prawidłowych wynikach badań5.













