Przyszłość epidemiologii raka płuc – trendy i prognozy do 2035

Prognozy epidemiologiczne dotyczące raka płuc na najbliższe dziesięciolecia wskazują na złożony obraz globalnych trendów, z istotnymi różnicami między płciami i regionami świata1. Mimo postępów w leczeniu i programach kontroli tytoniu w krajach rozwiniętych, rak płuc pozostaje głównym wyzwaniem zdrowia publicznego na świecie1.

Globalne prognozy do 2035 roku

Według najnowszych prognoz, globalne wskaźniki zachorowalności na raka płuc będą wykazywać różne trendy w zależności od płci1. Przewiduje się, że skorygowane pod względem wieku wskaźniki zachorowalności u mężczyzn spadną o 23% (8,2/35,8) – z 35,8 na 100 000 osobolat w 2010 roku do 27,6 w 2035 roku1. Jednocześnie u kobiet wskaźniki wzrosną o 2% (0,3/16,8) – z 16,8 w 2010 roku do 17,1 w 2035 roku1.

Wskaźniki zachorowalności na raka płuc u kobiet będą nadal dramatycznie rosnąć w większości krajów do 2035 roku, z szczytami po latach 20. XXI wieku w większości krajów europejskich, wschodnioazjatyckich i oceańskich1. Natomiast wskaźniki u mężczyzn będą nadal spadać w prawie wszystkich krajach1.

Kluczowe prognozy: Zachorowalność na raka płuc będzie nadal rosnąć do 2035 roku w większości krajów, co czyni go głównym wyzwaniem zdrowia publicznego na świecie. Trwająca transformacja w epidemiologii raka płuc podkreśla potrzebę redystrybucji zasobów i ulepszonych środków kontroli.

Trendy w krajach rozwiniętych

W Stanach Zjednoczonych obserwuje się pozytywne trendy w zakresie kontroli raka płuc. Wskaźniki zachorowalności na raka płuc spadły u mężczyzn i kobiet w ciągu ostatnich 10 lat2. Wskaźniki zgonów z powodu raka płuc spadły u mężczyzn o 4%, a u kobiet o 2,3% w latach 2009-20152.

Wykorzystując modele statystyczne do analizy, skorygowane pod względem wieku wskaźniki nowych przypadków raka płuc spadają średnio o 2,4% rocznie w okresie 2013-20223. Skorygowane pod względem wieku wskaźniki zgonów spadają średnio o 4,2% rocznie w okresie 2014-20233.

W ostatnich dziesięcioleciach wskaźnik zachorowalności u mężczyzn spadał dwukrotnie szybciej niż u kobiet, ze względu na różnice w rozpoczynaniu palenia i rzucaniu palenia4. Wskaźniki zachorowalności u kobiet w USA nie osiągnęły plateau do początku lub połowy 2000 roku i odnotowały skromny spadek między 2006 a 2014 rokiem4.

Wyzwania w krajach rozwijających się

Szczególnie niepokojący dla przyszłości jest niedawny wzrost konsumpcji papierosów w krajach takich jak Chiny, gdzie 65% mężczyzn rozpoczyna palenie do połowy trzeciej dekady życia, co zapowiada epidemię raka płuc w nadchodzących dziesięcioleciach5. Połowa przypadków raka płuc na świecie występuje obecnie w krajach rozwijających się, a ogólna liczba zgonów z powodu raka płuc globalnie wzrosła o 51% od 1985 roku6.

Kraje wschodzące i rozwijające się stoją przed wieloma wyzwaniami w inicjowaniu kampanii zaprzestania palenia tytoniu, jednocześnie zajmując się czynnikami ryzyka środowiskowego i barierami kulturowymi7. W przeciwieństwie do tego, w ciągu ostatnich trzech do czterech dziesięcioleci, kraje uprzemysłowione odnotowały duże spadki w paleniu papierosów i, w konsekwencji, w raku płuc7.

Wpływ starzenia się społeczeństwa

Wzrost zachorowalności jest głównie przypisywany starzeniu się populacji8. Starszy wiek jest związany z rozwojem nowotworów ze względu na czynniki biologiczne, które obejmują uszkodzenia DNA w czasie i skracanie telomerów9. Mediana wieku diagnozy raka płuc wynosi 70 lat zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet9.

Najwyższa zachorowalność na raka płuc u mężczyzn wynosi 585,9 na 100 000 w wieku 85-89 lat, podczas gdy najwyższa zachorowalność u kobiet wynosi 365,8 na 100 000 w wieku 75-79 lat9. Rak płuc jest główną przyczyną zgonu z jakiejkolwiek przyczyny u mężczyzn powyżej 40 roku życia i u kobiet powyżej 59 roku życia9.

Demograficzne wyzwania: Różnice w charakterystykach populacji geograficznych i specyficznych dla krajów podkreślają potrzebę ukierunkowanych strategii w celu zmniejszenia obciążenia rakiem płuc. Starzenie się społeczeństwa będzie głównym czynnikiem wzrostu liczby przypadków.

Postępy w leczeniu i przeżywalności

Mimo że śmiertelność z powodu raka płuc pozostaje wysoka dla większości pacjentów na świecie, osiągnięcia w biologii nowotworów, które doprowadziły do terapii celowanych, poprawiają rokowanie7. Według raportu American Lung Association z 2023 roku, 5-letnia względna stopa przeżycia dla raka płuc wzrosła z 22% do 26,6% w ciągu ostatnich 5 lat dla mężczyzn i kobiet10.

Wzrost przeżywalności prawdopodobnie wynika z wcześniejszego wykrywania (np. zalecane badania przesiewowe tomografią komputerową o niskiej dawce wśród osób ze znaczną historią palenia), a także ulepszeń w metodach leczenia z wprowadzeniem terapii celowanych i immunoterapii11.

Kierunki przyszłych działań

Przyszłe kierunki muszą obejmować ulepszenia we wczesnym wykrywaniu i postępy technologiczne w genomice i genetyce, aby osiągnąć bardziej spersonalizowane podejście do terapii i ostatecznie poprawić przeżywalność w raku płuc7. Wysiłki prewencyjne mające na celu ograniczenie rosnącego globalnego obciążenia rakiem płuc powinny być skierowane przeciwko czynnikom ryzyka, takim jak palenie, narażenie zawodowe i środowiskowe11.

Zwiększenie dostępu do badań przesiewowych, programów leczenia uzależnienia od nikotyny i agresywnych/eksperymentalnych metod leczenia raka płuc wśród populacji w niekorzystnej sytuacji może pomóc zmniejszyć dysproporcje11. Wymagane są dalsze badania nad wpływem palenia konopi, e-papierosów i długoterminowymi konsekwencjami COVID-19 na ryzyko raka płuc11.

Pytania i odpowiedzi

Jak zmienią się wskaźniki zachorowalności na raka płuc do 2035 roku?

Prognozy wskazują, że wskaźniki u mężczyzn spadną o 23% (z 35,8 do 27,6 na 100 000), podczas gdy u kobiet wzrosną o 2% (z 16,8 do 17,1 na 100 000) między 2010 a 2035 rokiem.

Dlaczego zachorowalność na raka płuc u kobiet będzie rosnąć?

Wzrost zachorowalności u kobiet odzwierciedla historyczne wzorce palenia – kobiety zaczęły masowo palić około 20 lat później niż mężczyźni, więc szczyt zachorowań występuje z opóźnieniem. W wielu krajach europejskich i azjatyckich szczyty wystąpią po latach 20. XXI wieku.

Które kraje będą najbardziej dotknięte wzrostem zachorowalności?

Największe wyzwania czekają kraje rozwijające się, szczególnie w Azji (Chiny, Indie), gdzie epidemia tytoniowa dopiero nabiera tempa. Połowa światowych przypadków raka płuc występuje obecnie w krajach rozwijających się.

Jak wpływa starzenie się społeczeństwa na prognozy?

Starzenie się populacji jest główną przyczyną wzrostu liczby przypadków raka płuc. Najwyższa zachorowalność występuje u mężczyzn w wieku 85-89 lat (585,9/100 000) i u kobiet w wieku 75-79 lat (365,8/100 000).

Reklama
Reklama