Nowotwór płuc, znany również jako rak płuc, stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego na świecie1. Według najnowszych danych epidemiologicznych, jest to wiodąca przyczyna zachorowań i zgonów nowotworowych globalnie, odpowiadająca za około 2 miliony nowych diagnoz i 1,8 miliona zgonów rocznie12. Nowotwory płuc stanowią drugi najczęstszy rodzaj nowotworu u mężczyzn (po raku prostaty) oraz u kobiet (po raku piersi)1.
Globalna skala problemu
Zgodnie z najnowszymi szacunkami GLOBOCAN, w 2018 roku na świecie zdiagnozowano 2 094 000 nowych przypadków raka płuc, co czyni go wiodącym nowotworem pod względem zachorowalności na świecie3. Z szacowanymi 1 369 000 przypadkami, rak płuc jest drugim najczęstszym nowotworem u mężczyzn, natomiast u kobiet, z 725 000 przypadkami, również zajmuje drugą pozycję3.
Skumulowane ryzyko zachorowania na raka płuc w ciągu życia wynosi 3,8% u mężczyzn i 1,77% u kobiet3. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że prawdopodobieństwo zachorowania mężczyzny na raka płuc w ciągu życia wynosi około 1 na 17, podczas gdy u kobiet ryzyko to wynosi około 1 na 184. Te liczby obejmują zarówno osoby palące, jak i niepalące, przy czym dla palaczy ryzyko jest znacznie wyższe4.
Umieralność i rokowanie
Rak płuc jest główną przyczyną zgonów nowotworowych na świecie, zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet3. W 2018 roku rak płuc był odpowiedzialny za około 1 761 000 zgonów, co stanowi 18,4% wszystkich zgonów nowotworowych na świecie3. W Stanach Zjednoczonych rak płuc odpowiada za około 1 na 5 wszystkich zgonów nowotworowych4.
Według danych SEER, najnowsza 5-letnia stopa przeżycia dla raka płuc w USA (z lat 2010-2016) wynosiła 20,5%5. Najwcześniej odnotowana 5-letnia stopa przeżycia w 1975 roku wynosiła 11,5%5. Wzrost przeżywalności jest prawdopodobnie wynikiem wcześniejszego wykrywania oraz ulepszeń w metodach leczenia z wprowadzeniem terapii celowanych i immunoterapii5.
Charakterystyka demograficzna chorych
Rak płuc występuje głównie u osób starszych. Większość osób, u których zdiagnozowano raka płuc, ma 65 lat lub więcej, a bardzo niewielka liczba zdiagnozowanych ma mniej niż 45 lat6. Średni wiek osób w momencie diagnozy wynosi około 70 lat16.
Mężczyźni są dwukrotnie bardziej narażeni na zachorowanie na raka płuc, co w dużej mierze odzwierciedla różnice w konsumpcji tytoniu1. Jednak kobiety mogą być bardziej podatne ze względu na wyższą proporcję mutacji receptora naskórkowego czynnika wzrostu oraz wpływ estrogenów1. W Stanach Zjednoczonych Afroamerykanie mężczyźni są najbardziej narażeni na raka płuc1.
Regionalne różnice w epidemiologii
Zachorowalność i umieralność z powodu raka płuc są ściśle związane z wzorcami palenia papierosów7. W krajach uprzemysłowionych, takich jak Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, wskaźniki zachorowalności i umieralności na raka płuc faktycznie spadają od lat 90. XX wieku7. W przeciwieństwie do tego, kraje wschodzące, w tym Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i Afryka Południowa, nadal mają wysokie wskaźniki palenia papierosów zarówno u mężczyzn, jak i kobiet7.
W Stanach Zjednoczonych zachorowalność na raka płuc u mężczyzn osiągnęła szczyt w latach 80., po którym nastąpił kolejny spadek, z podobnymi wzorcami u kobiet następującymi 20 lat później7. Zgony z powodu raka płuc u mężczyzn obecnie spadają średnio o 2,9% rocznie, z procentowym spadkiem około dwukrotnie większym niż u kobiet8. Szczegółowe różnice regionalne w zachorowalności i umieralności na raka płuc w różnych częściach świata omówione są na dedykowanych podstronach Zobacz więcej: Regionalne różnice w epidemiologii raka płuc na świecie i Zobacz więcej: Trendy czasowe i prognozy epidemiologiczne raka płuc.
Trendy czasowe i prognozy
Pozytywną informacją jest fakt, że liczba nowych przypadków raka płuc nadal spada, częściowo dlatego, że więcej osób przestaje palić (lub nie zaczyna palić)4. Liczba zgonów z powodu raka płuc również nadal spada, ze względu na mniejszą liczbę osób palących oraz postępy we wczesnym wykrywaniu i leczeniu4.
Wykorzystując modele statystyczne do analizy, skorygowane pod względem wieku wskaźniki nowych przypadków raka płuc spadają średnio o 2,4% rocznie w okresie 2013-20229. Skorygowane pod względem wieku wskaźniki zgonów spadają średnio o 4,2% rocznie w okresie 2014-20239.
Jednak globalne prognozy wskazują, że zachorowalność na raka płuc będzie nadal rosnąć do 2035 roku w większości krajów, co czyni raka płuc głównym wyzwaniem zdrowia publicznego na świecie10. Trwająca transformacja w epidemiologii raka płuc podkreśla potrzebę redystrybucji zasobów i ulepszonych środków kontroli raka płuc w celu zmniejszenia przyszłego obciążenia chorobą na świecie10.

















