W ciężkiej formie leptospirozy, zwanej chorobą Weila, bakterie Leptospira rozprzestrzeniają się przez krew do różnych narządów, powodując charakterystyczne objawy związane z uszkodzeniem poszczególnych układów12. Różne narządy mogą być zajęte u różnych pacjentów, co sprawia, że obraz kliniczny choroby może być bardzo zróżnicowany1. Najczęściej zajęte są nerki i wątroba, ale bakterie mogą również atakować płuca, mózg, serce i oczy3.
Zajęcie układu oddechowego
Uszkodzenie płuc w leptospirozie może przebiegać w różnych postaciach – od łagodnego kaszlu po zagrażające życiu krwawienie płucne4. Wczesne objawy zajęcia układu oddechowego obejmują suchy kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej oraz przyspieszone oddychanie56. W miarę postępu choroby może dojść do wykrztuszania krwawej plwociny, a następnie masywnego krwawienia do pęcherzyków płucnych7.
Najgroźniejszą postacią jest zespół ciężkiego krwawienia płucnego (Severe Pulmonary Haemorrhagic Syndrome – SPHS), który charakteryzuje się nagłym, masywnym krwawieniem do płuc8. Pacjenci doświadczają narastającej duszności, wykrztuszania dużych ilości krwi oraz objawów niewydolności oddechowej9. W najcięższych przypadkach może dojść do uduszenia się pacjenta przez krew wypełniającą drogi oddechowe10. Ta postać występuje u mniej niż 5% pacjentów, ale charakteryzuje się śmiertelnością sięgającą 50-70%911.
Powikłania neurologiczne
Zajęcie układu nerwowego w leptospirozie może przebiegać jako zapalenie opon mózgowych (meningitis) lub zapalenie mózgu (encephalitis)612. Objawy zapalenia opon mózgowych obejmują wysoką gorączkę, intensywny ból głowy, sztywność karku, nudności, wymioty oraz niechęć do światła (światłowstręt)6. Pacjenci mogą być senni, splątani, a w ciężkich przypadkach mogą wystąpić drgawki6.
W bardziej zaawansowanych przypadkach może dojść do uszkodzenia tkanki mózgowej, co objawia się zaburzeniami świadomości, agresywnym zachowaniem, niemożnością kontrolowania ruchów oraz zaburzeniami mowy6. Niektórzy pacjenci mogą doświadczać porażenia połowy ciała, całkowitego zapalenia odcinka rdzenia kręgowego czy zespołu Guillaina-Barrégo13. Te powikłania neurologiczne mogą pozostawiać trwałe następstwa, a u co najmniej jednej trzeciej pacjentów utrzymują się przewlekłe bóle głowy i inne deficyty neurologiczne14.
Uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego
Bakterie Leptospira mogą atakować mięsień sercowy, powodując zapalenie mięśnia sercowego (myocarditis)715. Objawy zajęcia serca obejmują ból w klatce piersiowej, który może przypominać ból wieńcowy, duszność wysiłkową, a następnie spoczynkową, oraz uczucie kołatania serca2. Pacjenci mogą doświadczać przyspieszonego lub nieregularnego bicia serca (arytmie)1216.
W badaniu elektrokardiograficznym (EKG) mogą być widoczne zmiany wskazujące na uszkodzenie mięśnia sercowego, podobne do tych obserwowanych w zawale serca7. Zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do niewydolności serca, co objawia się narastającą dusznością, obrzękami kończyn dolnych oraz zmniejszoną tolerancją wysiłku17. W najcięższych przypadkach może dojść do wstrząsu kardiogennego i zgonu z przyczyn sercowych.
Powikłania oczne
Jednym z charakterystycznych powikłań leptospirozy są zmiany w oczach, które mogą wystąpić zarówno w ostrej fazie choroby, jak i po jej przebytej18. W ostrej fazie najczęściej obserwuje się przekrwienie spojówek bez wydzieliny, co nadaje oczom charakterystyczny czerwony wygląd19. Może również wystąpić krwawienie podspojówkowe, żółte zabarwienie białkówek (żółtaczka oczna) oraz obrzęk rogówki18.
Przewlekłe powikłania oczne mogą rozwijać się miesiące, a nawet lata po przebytej infekcji20. Najczęstsze to zapalenie błony naczyniowej oka (uveitis), które może być jednostronne lub obustronne, ostre lub nawracające20. Objawy zapalenia błony naczyniowej obejmują ból oka, światłowstręt, zamazane widzenie, widzenie „muszek” przed oczami oraz łzawienie14. W ciężkich przypadkach może dojść do powstania zaćmy lub jaskry wtórnej do leczenia steroidami20.
Zajęcie układu pokarmowego
Oprócz objawów związanych z uszkodzeniem wątroby, leptospiroza może powodować różnorodne dolegliwości ze strony układu pokarmowego1. Pacjenci często doświadczają silnych bólów brzucha, szczególnie w prawym podżebrzu, związanych z powiększeniem i zapaleniem wątroby221. Nudności i wymioty mogą być nasilone i utrzymywać się przez długi czas, przyczyniając się do odwodnienia organizmu22.
Biegunka jest częstym objawem i może mieć różny charakter – od wodnistej po krwawą1. W przypadku krwawień z przewodu pokarmowego pacjenci mogą wymiotować krwią lub zauważyć czarne, smoliste stolce13. Te objawy wynikają z uszkodzenia naczyń krwionośnych w śluzówce żołądka i jelit przez bakterie oraz z zaburzeń krzepnięcia krwi charakterystycznych dla choroby Weila.
Zmiany skórne i wysypka
Zmiany skórne w leptospirozie mogą mieć różnorodny charakter i pojawiać się w różnych fazach choroby19. W pierwszej fazie może wystąpić przejściowa wysypka plamisto-grudkowa, która często utrzymuje się krócej niż 24 godziny19. Ta wysypka może być łatwo przeoczona ze względu na swój krótkotrwały charakter.
W ciężkiej fazie choroby na skórze mogą pojawiać się wybroczyny (petechiae) i większe wybroczyny (ecchymoses), które są wynikiem zaburzeń krzepnięcia krwi13. W najcięższych przypadkach może dojść do rozległych krwawień do skóry, co objawia się dużymi siniakami i plamami krwotocznymi19. W późniejszym stadium choroby może wystąpić żółtaczka skórna, która jest szczególnie widoczna na białkówkach oczu, ale może również obejmować całą skórę.
Przewlekłe objawy po przebytej leptospirozie
U ponad 10% pacjentów po przebytej leptospirozie mogą utrzymywać się przewlekłe objawy, określane jako zespół przewlekłej leptospirozy (Persistent Human Leptospirosis – PHL)23. Najczęstsze to nawracające, intensywne bóle głowy przypominające migrenę, często połączone z nudnościami23. Znaczna liczba pacjentów zgłasza również bóle w okolicy oczu i zatok przynosowych23.
Przewlekłe zmęczenie jest niemal uniwersalnym objawem, często nawracającym i wahającym się w intensywności23. Wielu pacjentów doświadcza również depresji jako następstwa psychicznego, która również może mieć charakter nawracający i zmieniać się w intensywności przez kilka lat23. Pacjenci i ich rodziny często zgłaszają zmiany w charakterze psychicznym, wahania nastroju, skłonność do irytacji oraz problemy w relacjach interpersonalnych23. Ze względu na te długotrwałe następstwa, zaleca się monitorowanie medyczne pacjentów przez okres pięciu lat po przebytej ostrej leptospirozie24.














