Objawy leptospirozy – jak rozpoznać zakażenie bakterią Leptospira

Leptospiroza jest zakażeniem bakteryjnym, które może przebiegać w bardzo różnorodny sposób – od całkowicie bezobjawowego do ciężkiej, zagrażającej życiu choroby¹. Większość osób zakażonych nie rozwija żadnych objawów lub doświadcza jedynie łagodnych, grypopodobnych dolegliwości². Jednak u niektórych pacjentów dochodzi do rozwoju ciężkiej formy zwanej chorobą Weila, która może być śmiertelna³.

Dwufazowy przebieg choroby

Leptospiroza charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem, choć nie wszyscy pacjenci przechodzą przez obie fazy⁴. Pierwsza faza, zwana ostrą lub leptospiremiczną, trwa zazwyczaj 5-7 dni i rozpoczyna się nagle po okresie inkubacji wynoszącym od 3 do 30 dni, najczęściej jednak 7-12 dni⁵⁶. Po pierwszej fazie może nastąpić 1-3 dniowa poprawa stanu zdrowia, po której u niektórych pacjentów rozwija się druga faza – bardziej ciężka faza immunologiczna⁷.

Objawy pierwszej fazy leptospirozy

Pierwsza faza leptospirozy charakteryzuje się nagłym wystąpieniem objawów przypominających grypę. Do najczęstszych symptomów należą wysoka gorączka (38-40°C), dreszcze, silny ból głowy oraz bóle mięśniowe, szczególnie w okolicy łydek i dolnej części pleców⁸⁹. Charakterystycznym objawem jest przekrwienie spojówek bez wydzieliny, które nadaje oczom czerwony wygląd¹⁰. Pacjenci mogą również doświadczać nudności, wymiotów, biegunki, bólu gardła oraz ogólnego osłabienia¹¹.

U niektórych chorych w pierwszej fazie może pojawić się przejściowa wysypka plamisto-grudkowa, która często utrzymuje się krócej niż 24 godziny¹⁰. Suchy kaszel również może być jednym z wczesnych objawów zakażenia⁸. W łagodnych przypadkach objawy ustępują po 3-5 dniach i pacjent wraca do zdrowia bez dalszych powikłań¹².

Ciężka forma – choroba Weila

U około 5-10% zakażonych osób dochodzi do rozwoju ciężkiej formy leptospirozy zwanej chorobą Weila¹³. Ta forma charakteryzuje się triada objawów: żółtaczką, niewydolnością nerek oraz skłonnością do krwawień¹⁴. Żółtaczka objawia się żółtym zabarwieniem skóry i białkówek oczu w wyniku uszkodzenia wątroby³. Objawy choroby Weila rozwijają się zazwyczaj 1-3 dni po ustąpieniu łagodnych objawów pierwszej fazy Zobacz więcej: Choroba Weila – objawy ciężkiej formy leptospirozy.

Objawy uszkodzenia poszczególnych narządów

W ciężkiej formie leptospirozy bakterie mogą zaatakować różne narządy, powodując charakterystyczne objawy. Uszkodzenie nerek prowadzi do zmniejszenia ilości oddawanego moczu lub całkowitego zatrzymania moczu, obrzęków oraz znacznego wzrostu stężenia kreatyniny w surowicy¹⁵. Zajęcie wątroby objawia się żółtaczką i bolesnym powiększeniem tego narządu³.

Gdy bakterie zaatakują mózg, mogą wystąpić objawy podobne do zapalenia opon mózgowych: wysoka gorączka, sztywność karku, nudności, wymioty, senność, splątanie, agresywne zachowanie, drgawki czy niechęć do światła¹⁶. Zajęcie płuc charakteryzuje się dusznością, kaszlem z odkrztuszaniem krwi oraz wysoką gorączką¹⁶ Zobacz więcej: Objawy zajęcia poszczególnych narządów w leptospirozie.

Objawy krwawienia

Jednym z najgroźniejszych objawów choroby Weila są krwawienia, które mogą wystąpić w różnych lokalizacjach. Pacjenci mogą doświadczać krwawień z nosa, krwawych wymiotów, czarnych stolców wskazujących na krwawienie z przewodu pokarmowego, a także wybroczyn i siniaków na skórze¹⁷. Szczególnie niebezpieczne jest krwawienie do płuc, które może prowadzić do zespołu ostrej niewydolności oddechowej¹⁵. Ta postać występuje u mniej niż 5% pacjentów, ale charakteryzuje się śmiertelnością na poziomie 50-70%¹⁸.

Przewlekłe objawy po przebytej leptospirozie

U ponad 10% pacjentów po przebytej leptospirozie mogą utrzymywać się przewlekłe objawy¹⁹. Należą do nich nawracające bóle głowy przypominające migrenę, ból w okolicy oczu i zatok, przewlekłe zmęczenie oraz depresja¹⁹. Niektórzy pacjenci zgłaszają także zmiany w charakterze psychicznym, wahania nastroju i problemy w relacjach z innymi¹⁹. Charakterystyczną komplikacją może być przewlekłe zapalenie błony naczyniowej oka (uveitis), które prowadzi do bólu, zamazanego widzenia lub widzenia „muszek” przed oczami²⁰.

Kiedy szukać pomocy medycznej

Ze względu na podobieństwo objawów leptospirozy do innych chorób, kluczowe jest szybkie zgłoszenie się do lekarza przy wystąpieniu objawów grypopodobnych po możliwym kontakcie z zakażonym materiałem²¹. Szczególnie ważne jest poinformowanie lekarza o działalności związanej z wodą, pracą na świeżym powietrzu lub kontaktem ze zwierzętami w ciągu ostatnich 30 dni²². Wczesne rozpoznanie i leczenie może zapobiec rozwojowi ciężkich powikłań i znacznie poprawić rokowanie²³.