Epidemiologia wirusowego zapalenia wątroby typu B – dane i statystyki

W krajach rozwiniętych jak USA i Europa prevalencja WZW-B jest niska. W USA żyje około 0,8-2,2 mln osób z przewlekłym HBV (0,26% populacji), z 14 000 nowych przypadków ostrych rocznie. W Europie szacuje się 3,6 mln osób z przewlekłym zakażeniem. Około 70% przypadków w USA dotyczy osób urodzonych za granicą, głównie z regionów wysokiej endemiczności.

Występowanie wirusowego zapalenia wątroby typu B wykazuje znaczne różnice geograficzne. Obszary wysokiej endemiczności (≥8% populacji) obejmują głównie Azję Południowo-Wschodnią, Chiny i Afrykę subsaharyjską. Umiarkowaną endemiczność (2-7%) obserwuje się w Europie Wschodniej i na Bliskim Wschodzie, podczas gdy niska endemiczność (<2%) charakteryzuje kraje rozwinięte jak USA, Europa Zachodnia i Australia.", "metadescription": "Regionalne różnice WZW-B: wysoka endemiczność w Azji i Afryce (≥8%), umiarkowana w Europie Wschodniej (2-7%), niska w krajach rozwiniętych (<2%).", "krotki_opis": "Epidemiologia WZW-B różni się znacznie geograficznie – od wysokiej endemiczności w Azji i Afryce do niskiej w krajach rozwiniętych.", "content": "Regionalne różnice w występowaniu wirusowego zapalenia wątroby typu B są jednym z najbardziej charakterystycznych aspektów epidemiologii tej choroby1. Geograficzne zróżnicowanie prevalencji populacyjnej, wieku oraz sposobu nabywania zakażenia oraz prawdopodobieństwa progresji do zakażenia przewlekłego są wzajemnie ze sobą powiązane1. Klasyfikacja regionów według endemiczności Według przyjętej klasyfikacji epidemiologicznej, prevalencja przewlekłego zakażenia HBV na świecie może być podzielona na trzy kategorie: wysoką, średnią i niską endemiczność23. Obszary wysokiej endemiczności charakteryzują się tym, że co najmniej 8% populacji to przewlekli nosiciele HBV23. Obszary średniej endemiczności obejmują populacje, w których 2-7% mieszkańców jest przewlekle zakażonych wirusem23, podczas gdy obszary niskiej endemiczności charakteryzują się prevalencją poniżej 2. Obszary wysokiej endemiczności Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest wysoce endemiczne w rozwijających się regionach o dużych populacjach2. Do obszarów wysokiej endemiczności należą przede wszystkim Azja Południowo-Wschodnia, Chiny, Afryka subsaharyjska oraz Basen Amazonki2. W regionie subsaharyjskiej Afryki endemiczność zakażenia HBV przekracza 8% populacji ogólnej4. W 2021 roku aż 19 krajów afrykańskich miało wskaźniki zakażeń w przedziale 8-19%, co kwalifikowało je do kategorii wysokiej prevalencji5. Wysoką prevalencję HBV odnotowuje się również w Mongolii5. W obszarach wysokiej endemiczności, szczególnie w Azji Południowo-Wschodniej, transmisja HBV od matek będących nosicielkami do ich dzieci w okresie okołoporodowym jest najczęstszą przyczyną zakażenia6. Przykład regionalny: W prowincji Guangdong w południowych Chinach, które są obszarem endemicznym dla zapalenia wątroby typu B, prevalencja antygenu powierzchniowego zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w całej populacji wynosiła 8,76% w latach 2014-201578. Obszary średniej endemiczności Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest umiarkowanie endemiczne w części Europy Wschodniej i Południowej, na Bliskim Wschodzie, w Japonii oraz w części Ameryki Południowej2. W obszarach o umiarkowanej prevalencji, gdzie 2-7% populacji jest przewlekle zakażonych, choroba rozprzestrzenia się głównie poziomo, często wśród dzieci, ale także pionowo od matki do dziecka9. Przykładem obszaru średniej endemiczności są Chiny, gdzie wskaźnik zakażeń HBV znajduje się na wyższym końcu klasyfikacji umiarkowanej prevalencji, wynosząc 6,89% według danych z 2019 roku9. W krajach rozwijających się endemiczność HBV jest średnia do wysokiej, nawet jeśli liczba przewlekłych nosicieli HBV zmniejszyła się od wprowadzenia szczepionki w latach 90. XX wieku4. Obszary niskiej endemiczności Endemiczność HBV jest niska w większości obszarów rozwiniętych, takich jak Ameryka Północna, Europa Północna i Zachodnia oraz Australia10. Kraje o niskiej prevalencji HBV obejmują Australię (0,9%), kraje regionu europejskiego WHO (które osiągają średnio 1,5%) oraz większość krajów Ameryki Północnej i Południowej (które osiągają średnio 0,28%)9. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że 0,26% populacji żyło z zakażeniem HBV w 2018 roku9. Zgodnie z szacunkami CDC z 2015 roku, było tam 21 900 przypadków ostrego zapalenia wątroby typu B, z ogólną częstością występowania 1,1 przypadku na 100 000 mieszkańców11. W Stanach Zjednoczonych żyje szacunkowo od 850 000 do 2,2 miliona osób z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B1112. Specyfika transmisji w różnych regionach Główna metoda transmisji HBV oraz prevalencja przewlekłego zakażenia HBV w określonych regionach często odpowiadają sobie nawzajem5. W populacjach, gdzie wskaźniki zakażeń HBV wynoszą 8% lub wyżej, które są klasyfikowane jako wysokiej prevalencji, transmisja pionowa (zwykle występująca podczas porodu) jest najczęstsza, chociaż wskaźniki transmisji we wczesnym dzieciństwie mogą być również znaczące wśród tych populacji5. Pionowa lub okołoporodowa transmisja HBV jest bardziej powszechna w krajach azjatyckich i regionach Oceanii6. W obszarach o niskiej endemiczności większość zakażeń HBV nabywana jest poprzez transmisję poziomą we wczesnym życiu dorosłym, szczególnie przez kontakty seksualne i używanie narkotyków dożylnych13. Transmisja pozioma: Obejmuje transmisję wewnątrz gospodarstwa domowego, wewnątrzrodzinną, szczególnie między dziećmi14. Droga transmisji dla zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B to kontakt z zakażoną krwią, nasieniem i innymi płynami, głównie przez: dzieci urodzone matkom z dodatnim wynikiem na zapalenie wątroby typu B, stosunek płciowy z osobą z dodatnim wynikiem na zapalenie wątroby typu B, dzielenie się skażonymi przedmiotami takimi jak strzykawki, igły, żyletki lub sprzęt do wstrzykiwania narkotyków14. Trendy regionalne i wpływ migracji Epidemiologia zakażeń HBV na całym świecie zmienia się również w wyniku migracji między populacjami o wysokiej i niskiej prevalencji15. W Stanach Zjednoczonych najwyższe wskaźniki przewlekłego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B występują wśród osób urodzonych za granicą, szczególnie osób urodzonych w Azji, na Wyspach Pacyfiku i w Afryce16. Około 70% przypadków w Stanach Zjednoczonych dotyczy osób, które urodziły się poza Stanami Zjednoczonymi16. W Australii szacuje się, że prevalencja przewlekłego zapalenia wątroby typu B w 2020 roku wynosiła 0,9. Populacje najbardziej dotknięte zapaleniem wątroby typu B w Australii to Aborygeni i mieszkańcy Wysp Cieśniny Torresa oraz osoby urodzone za granicą17. Ponad dwie trzecie osób żyjących z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B w Australii urodziło się (i prawdopodobnie nabyło zapalenie wątroby typu B) za granicą18.