Epidemiologia hemoroidów – częstość występowania i czynniki ryzyka

Hemoroidy należą do najczęstszych schorzeń układu pokarmowego, dotykających miliony ludzi na całym świecie. Stanowią one znaczący problem medyczny i społeczno-ekonomiczny, jednak dokładne określenie epidemiologii tego schorzenia pozostaje wyzwaniem ze względu na tendencję pacjentów do unikania konsultacji medycznych i stosowania samoleczenia¹.

Globalna częstość występowania

Według światowych szacunków, ogólna częstość występowania hemoroidów w populacji generalnej wynosi około 4,4%²³. Jednak dane te mogą znacząco zaniżać rzeczywistą skalę problemu, ponieważ wielu pacjentów nie zgłasza się po pomoc medyczną, preferując samoleczenie¹. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że hemoroidy dotykają około 10,4 miliona osób, a rocznie odnotowuje się około 1 miliona nowych przypadków².

Różne badania przedstawiają zróżnicowane dane dotyczące częstości występowania. W Wielkiej Brytanii hemoroidy mają dotyczyć 13%-36% populacji ogólnej¹, podczas gdy inne źródła wskazują na częstość około 20% z szerokim zakresem od 4% do 40%⁴. Te rozbieżności wynikają głównie z różnych metodologii badań oraz faktu, że wiele przypadków pozostaje niezdiagnozowanych.

Charakterystyka demograficzna pacjentów

Hemoroidy wykazują charakterystyczny rozkład demograficzny, który jest konsekwentny w różnych populacjach na świecie. Szczyt zachorowań przypada na wiek 45-65 lat²⁵, przy czym rzadko występują u osób poniżej 20. roku życia¹. Szacuje się, że około połowa Amerykanów rozwinie hemoroidy do 50. roku życia².

Pod względem płci, hemoroidy dotykają w podobnym stopniu mężczyzn i kobiety⁴⁵. Jednak istnieją pewne różnice w zgłaszalności – mężczyźni częściej szukają pomocy medycznej niż kobiety². Wśród osób powyżej 45 lat, 25% kobiet i 15% mężczyzn rozwija hemoroidy². W niektórych badaniach odnotowano większą częstość występowania u kobiet, co może być związane z czynnikami hormonalnymi i ciążą⁶ Zobacz więcej: Hemoroidy w ciąży - epidemiologia i czynniki ryzyka u kobiet.

Różnice regionalne i społeczno-ekonomiczne

Analiza danych epidemiologicznych wskazuje na istotne różnice w występowaniu hemoroidów między różnymi grupami społecznymi. Pacjenci z hemoroidami częściej pochodzą z wyższych warstw społeczno-ekonomicznych, mieszkają na obszarach wiejskich i częściej są rasy białej⁷⁸. Te obserwacje mogą jednak odzwierciedlać różnice w dostępie do opieki zdrowotnej i skłonności do zgłaszania się po pomoc medyczną, a nie rzeczywiste różnice w częstości występowania⁹.

Badania przeprowadzone w różnych krajach pokazują zróżnicowane wyniki. W Arabii Saudyjskiej częstość występowania hemoroidów wynosi około 16% w Mekce¹⁰, podczas gdy inne badanie w tym kraju wykazało częstość około 40%¹¹. W Etiopii północno-zachodniej częstość występowania wynosi 13,1%¹², co jest zbliżone do danych z Mekki.

Trendy czasowe i wykorzystanie służby zdrowia

Interesującym zjawiskiem jest obserwowany spadek liczby hospitalizacji z powodu hemoroidów w krajach rozwiniętych. W Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii odnotowano zmniejszenie liczby osób zgłaszających się do szpitali z tym problemem². Liczba wykonywanych hemoroidektomii w szpitalach amerykańskich osiągnęła szczyt w 1974 roku – 117 zabiegów na 100 000 mieszkańców, po czym spadła do 37 zabiegów na 100 000 mieszkańców w 1987 roku⁷¹³.

Ten spadek może być związany z rozwojem metod leczenia ambulatoryjnego i gabinetowego, które stanowią alternatywę dla hospitalizacji⁷. Obecnie hemoroidy są czwartą najczęstszą diagnozą gastroenterologiczną w lecznictwie ambulatoryjnym¹⁴, a szacuje się, że rocznie dochodzi do około 3,5 miliona wizyt lekarskich związanych z tym schorzeniem w Stanach Zjednoczonych¹⁵ Zobacz więcej: Wykorzystanie służby zdrowia w leczeniu hemoroidów - trendy i statystyki.

Znaczenie kliniczne i społeczne

Hemoroidy stanowią znaczący problem zdrowia publicznego, generując wysokie koszty leczenia i wpływając na jakość życia milionów pacjentów. W Stanach Zjednoczonych same koszty opieki zdrowotnej związane z hemoroidami szacuje się na około 500 milionów dolarów rocznie¹⁵. Mimo powszechności tego schorzenia, pozostaje ono stosunkowo słabo zbadane, prawdopodobnie ze względu na społeczne tabu związane z problemami układu pokarmowego¹⁶.

Szacuje się, że około 75% Amerykanów doświadczy objawów hemoroidów w pewnym momencie swojego życia⁹, podczas gdy w Kanadzie odsetek ten wynosi 60-70%¹⁷. Jedynie mała część pacjentów – około 10-20% nowych przypadków – wymaga leczenia chirurgicznego², co wskazuje na skuteczność metod zachowawczych w większości przypadków.