Objawy mlekotoku – jak rozpoznać nieprawidłowy wypływ z brodawek

Mlekotok to stan, w którym z brodawek sutkowych wydziela się mleczna substancja mimo braku ciąży lub karmienia piersią¹. Choć może wystąpić u osób obu płci, częściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, szczególnie między 20. a 35. rokiem życia². Rozpoznanie charakterystycznych objawów mlekotoku jest kluczowe dla wczesnego wykrycia i odpowiedniego leczenia tej dolegliwości.

Główny objaw mlekotoku

Podstawowym i najczęstszym objawem mlekotoku jest wypływ mlecznej substancji z brodawek sutkowych³. Wypływ ten charakteryzuje się specyficznymi cechami, które pomagają w jego rozpoznaniu. Może mieć barwę mlecznobiałą, ale czasami przyjmuje odcień żółtawy lub zielonkawy³⁴. Istotne jest, że w przypadku mlekotoku wypływ nie zawiera krwi – obecność krwi w wydzielinie wskazuje na inne schorzenia wymagające natychmiastowej konsultacji lekarskiej³.

Mleczny wypływ może występować stale lub okresowo⁵. U niektórych pacjentów wydzielina pojawia się spontanicznie, bez jakiejkolwiek stymulacji piersi, podczas gdy u innych wypływ następuje jedynie po dotknięciu lub uciśnięciu brodawki⁶. Mlekotok może dotyczyć jednej lub obu piersi jednocześnie, przy czym częściej obserwuje się obustronny wypływ z wielu przewodów mlecznych⁴⁷.

Objawy towarzyszące u kobiet

U kobiet mlekotok często współwystępuje z charakterystycznymi objawami związanymi z zaburzeniami hormonalnymi³. Najczęstszym towarzyszącym objawem są nieprawidłowości w cyklu miesiączkowym, które mogą objawiać się brakiem miesiączki (amenoreą) lub nieregularnymi krwawieniami⁸⁹. Te zaburzenia wynikają z podwyższonego poziomu prolaktyny, która hamuje wydzielanie innych hormonów reprodukcyjnych, takich jak estrogen i progesteron¹⁰.

Dodatkowymi objawami u kobiet mogą być suchość pochwy spowodowana niskim poziomem estrogenów⁹¹¹, zmniejszone libido oraz problemy z płodnością³. Niektóre kobiety doświadczają także nadmiernego wzrostu włosów na brodzie i klatce piersiowej (hirsutyzm) oraz pojawienia się trądziku⁹. W przypadkach długotrwałego nieleczonego mlekotoku może dojść do zmniejszenia gęstości kości, zwiększając ryzyko osteoporozy¹².

Objawy u mężczyzn

Chociaż mlekotok u mężczyzn występuje znacznie rzadziej, może powodować charakterystyczne objawy¹³. Głównym objawem pozostaje mleczny wypływ z brodawek, który często towarzyszy powiększeniu tkanki piersiowej (ginekomastii) i jej bolesności¹¹¹⁴. U mężczyzn mlekotok zwykle związany jest z niedoborem testosteronu¹⁵¹⁶.

Towarzyszącymi objawami u mężczyzn są zaburzenia erekcji, zmniejszone libido oraz problemy z płodnością³¹⁷. Te objawy wynikają bezpośrednio z zaburzeń hormonalnych wywołanych podwyższonym poziomem prolaktyny, która wpływa negatywnie na produkcję testosteronu. W niektórych przypadkach mężczyźni mogą również doświadczać objawów ogólnych, takich jak zmniejszenie masy mięśniowej i osłabienie.

Objawy neurologiczne

Gdy mlekotok spowodowany jest guzem przysadki mózgowej, mogą wystąpić objawy neurologiczne wynikające z ucisku na okoliczne struktury mózgu². Najczęstszymi objawami neurologicznymi są bóle głowy, które mogą mieć charakter stały lub napadowy³⁶. Bóle te często lokalizują się w okolicy potylicznej i mogą mieć charakter pulsujący¹⁸.

Drugim ważnym objawem neurologicznym są zaburzenia widzenia, które mogą objawiać się częściową ślepotą lub ubytkami w polu widzenia¹¹¹⁹. Szczególnie charakterystyczne są objawy wynikające z ucisku na skrzyżowanie wzrokowe, prowadzące do ubytków w skroniowych polach widzenia (hemianopsja bitemporalna)¹⁸. Te objawy najczęściej występują w przypadku większych guzów przysadki i wymagają pilnej interwencji medycznej Zobacz więcej: Objawy neurologiczne mlekotoku - bóle głowy i zaburzenia wzroku.

Objawy dodatkowe i nietypowe

Oprócz głównych objawów, mlekotok może wiązać się z dodatkowymi dolegliwościami, które wpływają na jakość życia pacjentów²⁰. Niektórzy pacjenci doświadczają bolesności i wrażliwości piersi, szczególnie gdy dochodzi do ich obrzęku w wyniku zwiększonej produkcji mleka²¹²². Powiększenie piersi może być na tyle znaczne, że utrudnia codzienne funkcjonowanie i wymaga noszenia specjalnych wkładek do biustonosza²⁰.

U niektórych pacjentów mogą wystąpić objawy ogólne, takie jak zmęczenie i osłabienie nasilające się z czasem¹⁹, zaburzenia snu oraz nudności²³. W rzadkich przypadkach obserwuje się także przyrost masy ciała i problemy z koncentracją. Te objawy często wynikają z ogólnego zaburzenia równowagi hormonalnej w organizmie i mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta Zobacz więcej: Objawy ogólne i dodatkowe mlekotoku - zmęczenie, zaburzenia snu i nastroju.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Wystąpienie mlecznego wypływu z brodawek u osoby niebędącej w ciąży i niekarmiącej piersią jest zawsze wskazaniem do konsultacji lekarskiej⁵⁶. Szczególnie pilnej uwagi wymagają sytuacje, gdy wypływ utrzymuje się przez kilka tygodni lub nasila się z czasem¹⁶. Natychmiastowej konsultacji wymaga wypływ krwawy, klarowny pochodzący z jednego przewodu mlecznego lub towarzyszący wyczuwalnej zmianie w piersi, gdyż może to wskazywać na nowotwór piersi⁵.

Warto pamiętać, że mlekotok, choć może być niepokojący dla pacjenta, w większości przypadków nie stanowi zagrożenia dla życia i jest skutecznie leczony po ustaleniu przyczyny²⁴. Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie pozwalają na pełne wyzdrowienie i przywrócenie prawidłowego funkcjonowania hormonalnego organizmu²⁵.