Metody diagnostyki molekularnej w przypadku chorób pasożytniczych są rzadziej stosowane w porównaniu z innymi grupami mikroorganizmów o znaczeniu klinicznym, ale szybko zyskują na popularności1. W diagnostyce cyklosporozy metody molekularne oferują znaczące korzyści w zakresie czułości i specyficzności wykrywania Cyclospora cayetanensis.
Analiza łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR)
Metody diagnostyki molekularnej, takie jak analiza łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR), są wykorzystywane do poszukiwania DNA pasożyta w próbkach kału23. Poprawa specyficzności i czułości była możliwa w dużej mierze dzięki zastosowaniu PCR, które umożliwia specyficzne amplifikację loci genetycznych z niewielkich ilości genomowego DNA Cyclospora4.
Nested PCR (zagnieżdżony PCR) ukierunkowany na gen 18S rRNA jest metodą z wyboru do identyfikacji gatunków Cyclospora5. Ta technika molekularna charakteryzuje się wysoką czułością i może wykryć nawet minimalne ilości DNA pasożyta w próbkach klinicznych.
Panel BioFire FilmArray GI
Panel jelitowy BioFire FilmArray ma zarówno certyfikat FDA do diagnostyki in vitro w Stanach Zjednoczonych, jak i oznaczenie CE (Conformité Européenne)1. Jest to obecnie jedyny certyfikowany przez FDA test molekularny do wykrywania Cyclospora cayetanensis6. Panel BioFire GI testuje 22 patogeny związane z zapaleniem żołądkowo-jelitowym, w tym Cyclospora cayetanensis, wszystkie z jednej próbki pacjenta, a wyniki są dostępne w ciągu około godziny6.
Szerokie wprowadzenie szybkich testów multipleksowych NAAT, takich jak panel patogenów jelitowych BioFire, prawdopodobnie ułatwiło rozpoznawanie infekcji i przyczynia się do rosnącej liczby zgłaszanych przypadków każdego roku1. To podkreśla znaczenie dostępności nowoczesnych metod diagnostycznych w wykrywaniu dotychczas niedodiagnozowanych przypadków cyklosporozy.
Ograniczenia komercyjnych paneli
Nie wszystkie komercyjnie dostępne panele molekularne wykrywają C. cayetanensis7. W momencie pisania większość innych popularnych paneli jelitowych nie obejmuje C. cayetanensis jako celu, w tym panel patogenów jelitowych xTag (Luminex Corporation), panel pasożytów jelitowych BD MAX (BD Molecular Diagnostics) oraz test patogenów jelitowych Verigene (Luminex Corporation)7.
Lekarze powinni skonsultować się ze swoim głównym laboratorium klinicznym, aby określić, który test molekularny jest wykorzystywany i czy można wykryć C. cayetanensis7. To kluczowe, ponieważ założenie, że wszystkie panele molekularne wykrywają ten patogen, może prowadzić do błędnej diagnostyki.
Testy opracowane przez laboratoria
Diagnostyka molekularna C. cayetanensis w próbkach kału odbywa się głównie za pomocą testów multipleksowych zawierających wiele celów bakteryjnych, wirusowych i pasożytniczych, chociaż duże laboratoria referencyjne mogą mieć własne testy opracowane przez laboratoria (LDT)1. C. cayetanensis może być wykryte przez panel jelitowy FilmArray (BioFire, bioMérieux) oraz wybrane testy opracowane przez laboratoria7.
Niektóre laboratoria rozwijają własne testy molekularne oparte na różnych markera genetycznych, takich jak gen białka szoku termicznego 70 kDa (HSP70), 18S rDNA, analiza sekwencji SSU rRNA, typowanie wielolokusowe (MLST) oraz analiza genetyki populacyjnej oparta na kilku mini- i mikrosatelitach8.
Czułość metod molekularnych
Metody molekularne charakteryzują się wysoką czułością wykrywania C. cayetanensis. Częstość występowania infekcji Cyclospora może być znacznie wyższa, jeśli do procedury diagnostycznej zostałyby zastosowane specyficzne i czułe techniki molekularne9. Jest to szczególnie ważne, biorąc pod uwagę trudności w wykrywaniu tego patogena tradycyjnymi metodami mikroskopowymi.
Polimeraza łańcuchowa reakcja (PCR) jest najbardziej czułym testem molekularnym do potwierdzenia obecności Cyclospora cayetanensis w próbce kału10. Technika ta polega na wykrywaniu DNA pasożyta w próbce – jeśli obecne jest DNA specyficzne dla pasożyta, wskazuje to na pozytywny wynik testu10.
Przyszłość diagnostyki molekularnej
Należy opracować szybkie, wygodne, precyzyjne i ekonomiczne metody wykrywania do diagnostyki, a także skuteczne metody śledzenia w celu monitorowania transmisji infekcji C. cayetanensis11. Rozwój technologii molekularnych może znacząco poprawić możliwości diagnostyczne, szczególnie w kontekście epidemii i śledzenia źródeł zakażenia.
Kompleksowe badania z wykorzystaniem technik molekularnych pod wsparciem organów zdrowia publicznego są niezbędne, aby dostarczyć istotnych informacji dotyczących prawdopodobnego krążenia Cyclospora u ludzi, zwierząt i w próbkach środowiskowych9. Takie podejście może pomóc w lepszym zrozumieniu epidemiologii tej choroby i opracowaniu skuteczniejszych strategii prewencyjnych.
Praktyczne aspekty stosowania
Chociaż test molekularny jest generalnie zarezerwowany do celów badawczych10, jego coraz szersza dostępność w laboratoriach klinicznych może znacząco poprawić wykrywalność cyklosporozy. Zwiększone przyjęcie wysoce czułych molekularnych testów diagnostycznych, w tym komercyjnie dostępnych paneli multipleksowych dla patogenów jelitowych, ułatwiło wykrywanie infekcji i prawdopodobnie przyczyniło się do zwiększonej liczby zgłoszeń przypadków w krajach rozwiniętych12.
Warto podkreślić, że metody molekularne nie zastępują całkowicie tradycyjnych metod mikroskopowych, ale stanowią ich cenne uzupełnienie, szczególnie w trudnych przypadkach diagnostycznych lub podczas epidemii, gdy konieczne jest szybkie i precyzyjne rozpoznanie.













