Procedury interwencyjne i chirurgiczne stanowią kluczową część leczenia zaawansowanej miażdżycy, gdy farmakoterapia i zmiany stylu życia nie są wystarczające1. Te zaawansowane metody leczenia są stosowane w przypadkach, gdy miażdżyca powoduje poważne blokady w tętnicach lub gdy istnieje wysokie ryzyko powikłań2.
Angioplastyka i wszczepienie stentów
Angioplastyka i wszczepienie stentów, znane również jako przezskórna interwencja wieńcowa, to leczenie pomagające otworzyć zatkane lub zablokowane tętnice1. Procedura ta jest szeroko stosowana w leczeniu zwężonych tętnic wieńcowych oraz innych naczyń w organizmie.
Podczas angioplastyki lekarz wprowadza cienką rurkę do zablokowanej lub zwężonej tętnicy i przeprowadza przez nią drugą rurkę zawierającą końcówkę z opuszczonym balonikiembawić3. Balonik jest następnie napompowywany, co powoduje spłaszczenie blaszki miażdżycowej i poszerzenie tętnicy, umożliwiając swobodniejszy przepływ krwi3.
Stent to po prostu mała rurka umieszczona wewnątrz tętnicy, która utrzymuje ją otwartą dla przepływu krwi4. Ta procedura nazywana jest angioplastyką4. Nowsze stenty wykorzystują cienkie powłoki polimerowe na zewnętrznej powierzchni metalowej rurki, co zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia stanu zapalnego5.
Angioplastyka jest procedurą otwierania zablokowanych lub zwężonych tętnic wieńcowych (serca) i może poprawić przepływ krwi do serca, złagodzić ból w klatce piersiowej i prawdopodobnie zapobiec zawałowi serca6. Angioplastyka balonowa jest stosowana do otwierania zablokowanych naczyń wieńcowych7.
Pomostowanie tętnic wieńcowych (CABG)
Pomostowanie tętnic wieńcowych to chirurgia, która przekierowuje przepływ krwi wokół zablokowanych tętnic do żył, gdzie krew może swobodnie płynąć5. Operacja pomostowania tętnic wieńcowych – lub CABG – jest najczęściej wykonywaną operacją pomostowania8.
CABG może zapewnić ulgę w bólu w klatce piersiowej spowodowanym miażdżycą8. Operacja pomostowania prowadzi również do zwiększonego przeżycia u osób z cukrzycą lub z wielokrotnymi lub poważnie zablokowanymi tętnicami wieńcowymi8. CABG to najlepsze leczenie wydłużające życie u osób z wielokrotnymi poważnymi blokadami8.
Podczas pomostowania tętnic wieńcowych chirurg pobiera zdrowy naczynie krwionośne z innej części ciała, aby stworzyć nową drogę dla krwi w sercu1. Pomostowanie tętnic wieńcowych, zwane także chirurgią pomostowania serca lub chirurgią pomostowania serca, przywraca przepływ krwi do serca w przypadku zablokowanych lub zwężonych tętnic9.
CABG zostało wykazane jako przedłużające życie pacjentów z kilkoma wzorcami poważnych blokad i jest wyraźnie lepsze od stentowania w tych przypadkach8. Stentowanie nie zostało wykazane jako pomagające ludziom żyć dłużej8.
Endarterektomia
Endarterektomia to operacja polegająca na usunięciu nagromadzeń tłuszczu ze ścian zwężonej tętnicy1. Ta procedura chirurgiczna może być wykonana w celu usunięcia nagromadzeń blaszki ze ścian tętnicy10. Endarterektomia to procedura chirurgiczna, która usuwa nagromadzenia blaszki ze ścian tętnicy3.
Chirurgia tętnicy szyjnej usuwa nagromadzenia blaszki z tętnic szyjnych w szyi, otwiera tętnice i poprawia przepływ krwi do mózgu6. Chirurgia tętnicy szyjnej może pomóc zapobiec udarowi6. Endarterektomia tętnicy szyjnej to chirurgiczne usunięcie blaszki z tętnicy szyjnej11.
Aterektomia
Aterektomia to ostrze lub laser, który jest używany w połączeniu z cewnikiem do usuwania nagromadzeń blaszki w naczyniu krwionośnym7. Aterektomia rotacyjna jest często używana do leczenia blokad z nagromadzeniem wapnia12. W przypadku niektórych złożonych blokad specjalne urządzenia mogą być używane do wycinania nagromadzeń blaszki wewnątrz naczynia krwionośnego12.
Procedury hybrydowe i zaawansowane techniki
Rewaskularyzacja hybrydowa tętnic wieńcowych to procedura, która łączy angioplastykę i stentowanie z robotyczną chirurgią CABG13. Ta innowacyjna technika pozwala na wykorzystanie zalet obu metod leczenia w jednej procedurze.
Przezskórna interwencja wieńcowa (PCI) lub stenty to niechirurgiczna procedura, która wykorzystuje cewnik (cienką elastyczną rurkę) do wprowadzenia i umieszczenia małej struktury zwanej stentem w celu podparcia dotkniętych naczyń krwionośnych w sercu14.
Wskazania do procedur interwencyjnych
Zwężone tętnice mogą często być ponownie otwarte za pomocą jednego z dwóch zabiegów: stentowania lub operacji pomostowania8. Ponieważ te zabiegi leczenia miażdżycy wiążą się z ryzykiem, są zazwyczaj zarezerwowane dla nagłych przypadków lub gdy leki zawodzą8.
Jeśli test wysiłkowy wykazuje blokadę w tętnicach, ale pacjent nie jest narażony na wysokie ryzyko powikłań, lekarze przepisują leki jako pierwszy krok4. Leki są zwykle pierwszym wyborem leczenia, nawet w późnych stadiach miażdżycy8.
Jeśli objawy są poważne lub jeśli tkanka mięśniowa lub skórna jest zagrożona, pracownik służby zdrowia może zalecić operację15. Rewaskularyzacja jest wskazana u pacjentów z krytycznym niedokrwieniem kończyn i jest pilnie wskazana w przypadku ostrego niedokrwienia kończyn16.
Wyniki i rokowanie po procedurach
Zarówno CABG, jak i stentowanie zapewniają niemal całkowitą ulgę w dławicy sercowej w ponad 90% przypadków17. Jednak dławica często powraca z czasem, co może prowadzić do przyszłych procedur17. Po stentowaniu lub operacji pomostowania tętnic wieńcowych większość ludzi powinna przyjmować codzienny schemat leków przeciw miażdżycy17.
Po procedurze otwarcia blokady ważniejsze niż kiedykolwiek jest zmniejszenie czynników ryzyka miażdżycy17. Pacjenci prezentujący się ze stabilną dławicą piersiową lub niedokrwieniem po testach fizjologicznych i którzy przeszli terapię rewaskularyzacyjną, czy to w postaci PCI, czy CABG, odnoszą korzyści z uzupełniającej farmakoterapii i agresywnej redukcji ryzyka18.
Nowoczesne technologie w procedurach interwencyjnych
Chociaż 25 lat temu operacja pomostowania była leczeniem z wyboru, obecnie angioplastyka ją przewyższyła5. Yale Medicine jest obecnie zaangażowane w badanie kliniczne biodegradowalnego stentu, który otwiera tętnicę, a następnie się rozpuszcza, pozostawiając tętnicę otwartą5.
Terapie rewaskularyzacyjne dla objawowych lub niedokrwiennych zmian miażdżycowych obejmują podejścia przezskórne oraz operacje na otwartym sercu18. Chirurgiczne leczenie rewaskularyzacyjne zmniejsza niekorzystne wyniki i śmiertelność u wybranych pacjentów z zaawansowaną chorobą naczyniową19.
Opieka pooperacyjna i rehabilitacja
Po procedurze interwencyjnej kluczowe znaczenie ma odpowiednia opieka pooperacyjna oraz rehabilitacja kardiologiczna. Programy nadzorowanej medycznie rehabilitacji serca pomagają osobom z chorobą wieńcową oraz innymi problemami spowodowanymi miażdżycą20. Obejmują one 12-tygodniowy, dostosowany plan ćwiczeń zaprojektowany w celu wzmocnienia serca lub poprawy objawów, takich jak ból nóg20.


















