Maść na opryszczkę na ustach – którą warto stosować?

Opryszczka na ustach, czyli opryszczka wargowa, wywoływana jest przez wirusa opryszczki pospolitej (Herpes Simplex, HSV-1). Choroba ma charakter nawrotowy. Zarazić można się również wirusem HSV-2, jednak w takim przypadku ponowne pojawienie się zmiany występuje bardzo rzadko, a dolegliwości pojawiają się na narządach rodnych. Według badań około 80% dorosłego społeczeństwa posiada przeciwciała przeciwko temu wirusowi [1,2].

Jakie są objawy opryszczki wargowej?

Objawy opryszczki wargowej to przede wszystkim zmiany skórne, które pojawiają się głównie w okolicy warg. Jednak mogą występować również na błonie śluzowej wewnątrz ust, podniebieniu lub języku. Początkowe objawy opryszczki na wardze to:

• swędzenie;
• pieczenie;
• tkliwość;
• ból.

Tym symptomom towarzyszy zaczerwienienie oraz lekki obrzęk. Pacjenci mogą doświadczyć również lekkiej gorączki. W miarę rozwoju choroby dochodzi do pojawienia się widocznej opryszczki, która często jest niejednorodna. Na początku przybiera formę grudek, następnie pęcherzyków, a w ostatecznej fazie może przypominać wrzody. Opryszczka, która pojawia się na ustach bądź w ich okolicy najczęściej ma formę grudek i pęcherzyków. Natomiast zmiany występujące na błonach śluzowych niejednokrotnie mają poważniejszy przebieg i mogą przypominać wspomniane wrzody bądź pęcherzyki wypełnione płynem [2,3]. Pacjenci skarżą się także na trudności w jedzeniu i piciu.

Czy można pozbyć się opryszczki w jedną noc?

Całkowite pozbycie się opryszczki w jedną noc jest praktycznie niemożliwe, ale można znacząco złagodzić objawy i przyspieszyć proces gojenia. Kluczowe jest szybkie działanie na pierwszym etapie infekcji – kiedy zaczynasz odczuwać swędzenie, mrowienie lub pieczenie na ustach.

Jak leczyć opryszczkę wargową?

Jeżeli opryszczka po pewnym czasie sama ulegnie wyleczeniu, to czy warto stosować leki? Badania kliniczne stwierdzają jasno, że przyjmowanie preparatów leczniczych istotnie skraca czas trwania objawów. Opryszki wargowej nie da się pozbyć w jedną noc. Ważne jest jednak, żeby terapię rozpocząć jak najwcześniej — już wtedy, gdy pojawia się ból, pieczenie, swędzenie i tkliwość w miejscu zwykle występującej zmiany, a opryszczki jeszcze nie widać. Preparaty stosowane podczas leczenia opryszczki możemy podzielić na stosowane:

• miejscowo;
• doustnie.

Co zawierają maści na opryszczkę wargową?

Najczęściej pacjenci sięgają po preparaty z acyklowirem w celu pozbycia się opryszczki wargowej lub opryszczki narządów płciowych. Niestety, choroba ta jest nieuleczalna. Po zastosowaniu leku następuje poprawa, ale zagojenie zmiany na ustach nie wiąże się z jednoczesnym pozbyciem się wirusa z organizmu. Pozostaje on w uśpieniu w zwojach nerwowych i atakuje po raz kolejny w momencie naszego osłabienia.

Acyklowir działa selektywnie w komórkach zakażonych wirusem, ponieważ jedynie w nich hamuje proces namnażania się patogenu. Substancja ta nie likwiduje jednak całkowicie wirusa opryszczki. Stosowanie leku zmniejsza dyskomfort i przyspiesza gojenie się zmian opryszczkowych [8,9]. Preparaty z acyklowirem do stosowania zewnętrznego oraz tabletki zawierające 200 mg lub 400 mg tej substancji można nabyć w aptece bez recepty. Wysokie dawki leku, czyli 800 mg, są dostępnej jedynie z przypisu lekarza.

Acyklowir jest stosowany w leczeniu:

• opryszczki narządów płciowych;
• opryszczki wargowej;
• półpaśca;
• ospy wietrznej u pacjentów z obniżoną odpornością;
• opryszczki pospolitej u noworodków;
• zapalenia mózgu wywołanego przez opryszczkę pospolitą;
• opryszczkowego zapalenia rogówki oka;
• zakażenia wirusem cytomegalii u kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością;
• mononukleozy zakaźnej [7].

Jaka jest najlepsza maść na opryszczkę wargową?

Jak wspomnieliśmy powyżej, maści na opryszczkę wargową zawierają substancje o działaniu przeciwwirusowym – acyklowir. Związek ten występuje zawsze w tym samym stężeniu. Miejscowe leki na opryszczkę wargową mogą być w postaci kremu, żelu (lekka konsystencja) lub maści (gęsta, lepka konsystencja). Wybór najlepszej maści na opryszczkę zależy zatem poniekąd od naszych potrzeb i preferencji. Niektóre maści na opryszczkę wargową są wzbogacone także o hydrokortyzon, który ma działanie m.in. przeciwzapalne (np. Zovirax Duo).

Hevipoint, sztyft na skórę

O produkcie

• zawiera tylko acyklowir;
• do stosowania od 12. roku życia;
• forma sztyftu zapewnia szybką aplikację i wchłonięcie preparatu.

Axoviral, krem

O produkcie

• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• nie wolno stosować leku w leczeniu opryszczki narządów płciowych;
• substancje pomocznie, w tym glikol propylowy i alkohol cetostearylowy, mogą powodować podrażnienie skóry;
• zawiera tylko acyklowir.

Zovirax Intensive, krem

O produkcie

• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• krem zawiera glikol propylenowy, alkohol cetostearylowy i laurylosiarczan sodu, które mogą powodować podrażnienia skóry;
• lek można stosować w ciąży za zgodą lekarza;
• zawiera tylko acyklowir.

Zovirax Duo, krem

O produkcie

• najsilniejszy preparat na opryszczkę, gdyż zawiera hydrokortyzon (substancję sterydową) o dodatkowym działaniu przeciwzapalnym i redukującym świąd;
• ważny 3 miesiące po otwarciu;
• do stosowania od 12. roku życia;
• zarejestrowany jako lek bez recepty.

Hascovir Lipożel, żel

O produkcie

• zawiera tylko acyklowir;
• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• leku nie wolno stosować na błony śluzowe;
• lek w postaci żelu – szybciej się wchłania niż krem.

Herpex, krem

O produkcie

• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• zawiera tylko acyklowir;
• do stosowani u dzieci w wieku powyżej 4. tygodni;
• leku nie wolno stosować na błony śluzowe;
• stosowanie kremu na narządy płciowe i w okolicy odbytu może zmniejszyć wytrzymałość prezerwatywy z lateksu na rozdarcie;
• substancja pomocnicza kremu, glikol propylenowy, może powodować podrażnienia skóry.

Filmogel Opryszczka, opatrunek w płynie

O produkcie

• można stosować już u dzieci powyżej 6. roku życia;
• można stosować niezależnie od stopnia nasilenia choroby;
• wyrób ten izoluje zakażoną skórę, ograniczając dalsze rozprzestrzenianie się wirusa;
• 1 opakowanie zawiera aż 24 dawki;
• wyrób medyczny – brak potwierdzonej skuteczności i jakości odpowiednimi badaniami;
• brak dokładnego składu;
• produkt nie może być stosowany w ciąży i w trakcie karmienia piersią;
• może drażnić oczy.

Jak można zarazić się opryszczką?

Zakażenia wirusem opryszczki są powszechne, a transmisja drobnoustroju prosta. Najczęstszą drogą zakażenia będzie bezpośredni kontakt ze skórą lub błoną śluzową osoby zarażonej, np. poprzez pocałunek, korzystanie ze wspólnych ręczników, środków higieny osobistej lub nawet naczyń bądź sztućców [1,2].

Wirus opryszczki pospolitej dostaje się do naszego organizmu poprzez skórę lub błony śluzowe. Następnie dociera do komórek nerwowych, ale również do naskórka i skóry właściwej. Tam następuje jego replikacja. Objawy chorobowe nie są widoczne od razu. Podczas pierwszego kontaktu z wirusem, symptomy pojawią się dopiero po około 20 dniach [2].

Czy opryszczka wargowa jest groźna?

Statystycznie rzecz ujmując, pierwszy kontakt z wirusem opryszczki następuje najczęściej już przed 20. rokiem życia. Dolegliwość w większości przypadków nie jest groźna dla zdrowia, jednak może zmniejszać komfort życia codziennego. Pacjenci zakażeni wirusem HIV, będący w trakcie chemioterapii lub cierpiący na niedobory odporności z reguły mają cięższe objawy, a leczenie często jest utrudnione. Problematyczne stają się nawroty choroby, które mogą występować nawet do 12 razy w ciągu roku.

Jakie czynniki nasilają opryszczkę?

Częste pojawienie się opryszczki zazwyczaj nie jest związane z ponownym zakażeniem. Wynika to z tego, że wirus pozostaje w formie uśpionej. Czynniki, które powodują nawrót to:

• światło słoneczne;
• stres;
• gorączka;
• miesiączka;
• infekcje górnych dróg oddechowych.

Opryszczka na wardze ma charakter samoograniczający. Nieleczone objawy ustępują zwykle po około 10 – 14 dniach. Częstotliwość nawracających zmian skórnych maleje po 35. roku życia [1,2,3].

Opryszczka na ustach w ciąży. Co robić?

Występowanie opryszczki wargowej u kobiet w ciąży jest nieco problematyczne. Brak jest jednoznacznych badań naukowych, które potwierdzają bezpieczeństwo. Według lekarzy i ekspertów acyklowir jest środkiem, który stosuje się szeroko i wydaje się być bezpieczny w II i III trymestrze ciąży. Jedno badanie dowodzi zwiększenia ryzyka wystąpienia wytrzewienia (wrodzony rozszczep powłok brzusznych [9]) po zastosowaniu acyklowiru w I trymestrze. W III trymestrze również stosowanie famcyklowiru i walacyklowiru wydaje się być bezpieczny [3]. Pomimo powyższych dowodów, nie należy rozpoczynać leczenia samodzielnie. Ostateczną decyzję musi podjąć lekarz prowadzący.

Opryszczka wargowa u dzieci. Jak leczyć?

Wymienione wcześniej preparaty, które stosuje się do leczenia opryszczki wargowej, nie zawsze są przeznaczone do terapii dzieci. Produkty podawane miejscowo w większości przypadków można stosować od 6. roku życia. Leki doustne zaleca się podawać dopiero od 18. roku życia. Czy jest jakieś rozwiązanie dla młodszych?

Chorobę u dzieci można leczyć acyklowirem w formie zawiesiny doustnej (Hascovir – 400mg/5ml). Osoby powyżej 2. roku życia powinny przyjmować 2,5 ml leku 5 razy dziennie przez 5 do 10 dni. Dla dzieci poniżej 2. roku życia schemat terapeutyczny przewiduje przyjmowanie połowy wcześniej opisanej dawki – 1,25 ml leku 5 razy dziennie przez 5 do 10 dni [11]. Oprócz tego najmłodsi mogą bez przeszkód używać barierowe plastry na opryszczkę (ochronne).

Jak uniknąć opryszczki? 6 zasad profilaktycznych

W celu uniknięcia wystąpienia opryszczki wargowej (oraz powikłań) należy przestrzegać kilku zasad profilaktycznych:

1. Unikanie bezpośredniego kontaktu fizycznego z osobami, które mają aktualnie widoczne objawy opryszczki.
2. Mycie rąk często, zwłaszcza po kontakcie z osobami, które chorują na opryszczkę wargową.
3. Unikanie drażniących i wysuszających skórę substancji, takich jak długo utrzymująca się wilgoć, alkohol, detergenty i chemikalia.
4. Zwiększanie odporności i utrzymywanie zdrowego stylu życia. Wprowadzenie do diety zdrowych źródeł witamin i minerałów, regularne treningi, ruch na świeżym powietrzu i wystarczająca ilość snu to bardzo ważne elementy profilaktyki.
5. Stosowanie kremów ochronnych, które ochronią skórę przed wysuszeniem, zimnem i promieniowaniem słonecznym.
6. Unikanie stresu, który może zwiększać ryzyko wystąpienia opryszczki.

Pamiętaj, że opryszczka wargowa jest chorobą zakaźną, dlatego ograniczenie kontaktu z innymi osobami oraz wysoka higiena osobista są kluczowe w zapobieganiu rozprzestrzeniania się infekcji. W razie wystąpienia opryszczki, konieczne jest natychmiastowe środki ostrożności, takie jak unikanie bezpośredniego kontaktu z innymi ludźmi oraz stosowanie miejscowych preparatów łagodzących objawy.