Ryfaksymina – dawkowanie leku

Jak dawkować ryfaksyminę?

Ryfaksymina jest antybiotykiem stosowanym głównie w leczeniu chorób przewodu pokarmowego. Dawkowanie tej substancji czynnej zależy od kilku czynników, takich jak postać leku (tabletki, zawiesina), wskazanie terapeutyczne, wiek pacjenta oraz ogólny stan zdrowia¹²³⁴⁵. Najczęściej stosuje się ją doustnie, popijając szklanką wody, niezależnie od posiłków.

Standardowe dawki dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat

• Zakażenia jelitowe: od 200 mg (1 tabletka lub 10 ml zawiesiny) co 8 godzin do 400 mg (2 tabletki lub 20 ml zawiesiny) co 8–12 godzin¹².
• Biegunka podróżnych: 200 mg co 8 godzin przez 3 dni. Nie zaleca się stosowania dłużej niż 3 dni i nie należy powtarzać terapii, jeśli objawy powrócą po krótkiej poprawie¹².
• Encefalopatia wątrobowa: 400 mg co 8 godzin (w tabletkach lub zawiesinie) przez maksymalnie 7 dni¹². W przypadku terapii przewlekłej zalecana dawka to 550 mg dwa razy na dobę (tabletki), podawana długoterminowo³.
• Zespół jelita nadwrażliwego, postać biegunkowa: 550 mg co 8 godzin przez 14 dni (zawiesina doustna)².
• Objawowa, niepowikłana choroba uchyłkowa jelita grubego: 400 mg co 12 godzin przez 7 dni. W razie potrzeby kurację można powtarzać co miesiąc przez kolejne 11 miesięcy (maksymalnie 12 cykli po 7 dni)¹²⁴⁵.

Dostępne postacie i drogi podania

• Tabletki powlekane o różnych dawkach (200 mg, 400 mg, 550 mg)⁶⁷⁸
• Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej (100 mg/5 ml)⁹

Wszystkie formy ryfaksyminy przyjmuje się doustnie, popijając szklanką wody. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków¹⁰¹¹¹².

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

• Dzieci poniżej 12 lat: Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania ryfaksyminy w tej grupie wiekowej nie zostały wystarczająco potwierdzone, dlatego nie można zalecić konkretnego schematu dawkowania¹³¹¹.
• Dzieci od 2 do 12 lat: W nielicznych badaniach klinicznych stosowano dawki w zakresie 20–30 mg/kg masy ciała na dobę, podzielone na 2–4 dawki, jednak nie stanowi to oficjalnej rekomendacji dawkowania¹⁴¹⁵.
• Młodzież powyżej 12 lat: Stosuje się takie same dawki jak u dorosłych¹².

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie jest wymagana modyfikacja dawki u osób starszych, ponieważ nie obserwowano różnic w skuteczności ani bezpieczeństwie stosowania w porównaniu z młodszymi dorosłymi^131631718.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Modyfikacja dawki nie jest zalecana, ale należy zachować ostrożność podczas stosowania ryfaksyminy w tej grupie pacjentów^13161245. Nie ma szczegółowych wytycznych dotyczących stopnia niewydolności nerek.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób z zaburzeniami czynności wątroby, choć zaleca się ostrożność w przypadku ciężkiej niewydolności wątroby^131631718.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Badania przedkliniczne wskazują, że ryfaksymina może wpływać na rozwój płodu u zwierząt, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi nie jest znane. Dlatego stosowanie ryfaksyminy w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być rozważane bardzo ostrożnie i tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko^1920212223.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie ryfaksyminy różni się w zależności od leczonego schorzenia:

• Biegunka podróżnych: 200 mg co 8 godzin przez 3 dni (nie przekraczać tego czasu, nie powtarzać leczenia po krótkiej poprawie)¹².
• Encefalopatia wątrobowa: 400 mg co 8 godzin przez maksymalnie 7 dni (tabletki, zawiesina), w leczeniu długoterminowym 550 mg dwa razy dziennie (tabletki)¹³.
• Zespół jelita nadwrażliwego, postać biegunkowa: 550 mg co 8 godzin przez 14 dni (zawiesina doustna)².
• Choroba uchyłkowa jelita grubego: 400 mg co 12 godzin przez 7 dni, możliwość powtarzania cyklu co miesiąc (do 12 cykli)⁴⁵.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W badaniach klinicznych tolerowano dawki ryfaksyminy do 1800 mg na dobę bez poważnych działań niepożądanych. U niektórych uczestników stosowano nawet 2400 mg na dobę przez 7 dni bez istotnych objawów przedawkowania. W przypadku przyjęcia zbyt dużej ilości leku zaleca się leczenie objawowe i wspomagające^2425262728.

Podsumowanie: Ryfaksymina – elastyczne dawkowanie dostosowane do wskazania i grupy pacjenta

Dawkowanie ryfaksyminy jest ściśle określone i zależy od wieku pacjenta, wskazania oraz postaci leku. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat stosuje się standardowe dawki, które mogą być modyfikowane w zależności od leczonej choroby. U dzieci poniżej 12 lat nie zaleca się stosowania ryfaksyminy z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W szczególnych grupach pacjentów, takich jak osoby starsze, pacjenci z zaburzeniami nerek lub wątroby, zazwyczaj nie ma konieczności zmiany dawkowania, choć zaleca się ostrożność. W przypadku przedawkowania ryfaksymina ma korzystny profil bezpieczeństwa, jednak zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza i nie przekraczać maksymalnych dawek.