Bezpieczeństwo stosowania leków u pacjentów pediatrycznych
Dzieci nie są “małymi dorosłymi”, dlatego ich organizm może inaczej reagować na leki. Różnice dotyczą nie tylko masy ciała, ale także sposobu, w jaki lek jest wchłaniany, przetwarzany i wydalany z organizmu. W przypadku pankreatyny, czyli mieszaniny enzymów trzustkowych pochodzenia zwierzęcego, te różnice są szczególnie istotne, ponieważ leczenie niewydolności trzustki u dzieci, zwłaszcza z mukowiscydozą, wymaga precyzyjnego dostosowania dawek i uważnej obserwacji stanu zdrowia12.
Zakres stosowania pankreatyny u dzieci
Pankreatyna jest stosowana w leczeniu zaburzeń trawienia wywołanych niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Najczęściej wskazania obejmują mukowiscydozę, przewlekłe zapalenie trzustki, stany po resekcji trzustki lub żołądka, a także niektóre rzadkie zespoły, jak zespół Shwachmana-Diamonda123. W większości dokumentacji wskazano, że pankreatyna jest dopuszczona do stosowania u dzieci, jednak szczegółowe zalecenia dotyczą wieku, masy ciała i przyczyny niewydolności trzustki.
- Pankreatyna jest wskazana u dzieci z mukowiscydozą oraz innymi schorzeniami prowadzącymi do niewydolności trzustki13.
- Niektóre preparaty są przeznaczone także dla młodzieży12.
- W ChPL nie określono dolnej granicy wieku, jednak zawsze należy kierować się wskazaniami lekarza oraz indywidualną oceną przypadku12.
Dawkowanie pankreatyny u dzieci
Dawkowanie pankreatyny u dzieci zależy od wieku, masy ciała oraz ciężkości schorzenia. Najczęściej podawana jest w formie kapsułek dojelitowych, które można otworzyć i podać z niewielką ilością pokarmu, jeśli dziecko nie jest w stanie połknąć kapsułki w całości45. W dokumentacji podkreślono, że w przypadku mukowiscydozy oraz przyjmowania dużych dawek, należy zachować szczególną ostrożność.
- Dawka pankreatyny powinna być ustalana indywidualnie, w zależności od potrzeb dziecka oraz odpowiedzi organizmu na leczenie1.
- Niektóre preparaty ostrzegają przed przekraczaniem dawki 10 000 jednostek lipazy na kilogram masy ciała na dobę – dotyczy to zwłaszcza dzieci z mukowiscydozą, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia zwężenia jelit (tzw. kolonopatia włókniejąca)67.
- W przypadku pojawienia się nowych lub nasilonych objawów ze strony jamy brzusznej, należy skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć powikłania8.
- Kapsułki należy połykać w całości, aby zapobiec podrażnieniu jamy ustnej przez aktywne enzymy910.
Bezpieczeństwo stosowania pankreatyny u dzieci – przeciwwskazania i środki ostrożności
Stosowanie pankreatyny u dzieci jest ogólnie bezpieczne, jeśli przestrzega się zaleceń dotyczących dawkowania i monitoruje stan zdrowia dziecka. Przeciwwskazaniem do stosowania jest uczulenie na pankreatynę lub białko wieprzowe oraz ostre zapalenie trzustki i zaostrzenia przewlekłego zapalenia trzustki1112.
- W przypadku alergii na pankreatynę lub białko wieprzowe nie należy stosować leku1112.
- Podczas ostrego zapalenia trzustki pankreatyna jest przeciwwskazana. Może być rozważana dopiero w fazie ustępowania choroby, jeśli utrzymują się zaburzenia trawienia12.
- Rzadko opisywano reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne, dlatego ważne jest obserwowanie dziecka po podaniu pierwszych dawek7.
- Kapsułki należy połykać w całości, aby uniknąć uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej przez enzymy10.
Tabela – Możliwość stosowania pankreatyny u dzieci według grup wiekowych
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–1 rok) | Możliwe, decyzja lekarza | Indywidualnie, ostrożność przy dawkach >10 000 j. lipazy/kg mc./dobę |
| Dzieci (1–12 lat) | Możliwe, pod nadzorem | Indywidualnie, ostrożność przy dawkach >10 000 j. lipazy/kg mc./dobę |
| Młodzież (≥12 lat) | Możliwe | Jak u dorosłych, indywidualnie według potrzeb |
- Pankreatyna jest dostępna w różnych dawkach i formach, dlatego lekarz dobiera odpowiedni preparat i dawkowanie do indywidualnych potrzeb dziecka.
- Należy unikać podawania pankreatyny z pokarmem o pH wyższym niż 5,5 oraz równoczesnego stosowania leków, które mogą osłabiać jej działanie6.
- W razie pojawienia się nietypowych objawów ze strony przewodu pokarmowego, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
- Pankreatyna nie wchłania się do organizmu – działa tylko w przewodzie pokarmowym, co ogranicza ryzyko działań ogólnoustrojowych13.
Pankreatyna – bezpieczeństwo stosowania u dzieci z mukowiscydozą i innymi schorzeniami
Pankreatyna jest ważnym elementem leczenia u dzieci z mukowiscydozą oraz innymi schorzeniami prowadzącymi do niewydolności trzustki. Bezpieczeństwo jej stosowania u dzieci zależy przede wszystkim od odpowiedniego dawkowania i obserwacji możliwych działań niepożądanych. Wysokie dawki mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zwężenia jelit, dlatego zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza i regularnie monitorować stan zdrowia dziecka67.


















