Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci wymaga szczególnej ostrożności?
Stosowanie leków u dzieci wymaga dużej ostrożności, ponieważ ich organizm różni się od organizmu dorosłego nie tylko pod względem masy ciała, ale także funkcjonowania narządów, metabolizmu i sposobu wydalania leków. Dzieci mogą reagować na substancje lecznicze w odmienny sposób, a niektóre leki mogą być dla nich nieodpowiednie lub wymagać innego dawkowania niż u dorosłych1.
Zakres stosowania fosfomycyny u dzieci
Fosfomycyna występuje w różnych postaciach i może być stosowana doustnie lub dożylnie. Zakres jej stosowania u dzieci zależy przede wszystkim od postaci leku oraz wieku dziecka.
Granulat i proszek do sporządzania roztworu doustnego
- W przypadku większości preparatów fosfomycyny w formie granulatu lub proszku do sporządzania roztworu doustnego (np. fosfomycyna trometamolowa) nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci poniżej 12 lat. Z tego powodu nie zaleca się stosowania tych postaci leku u dzieci młodszych niż 12 lat234567.
- Preparaty te są dopuszczone do leczenia ostrego, niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego u kobiet i dziewcząt powyżej 12 lat8910111213.
Fosfomycyna do podawania dożylnego
- Fosfomycyna w postaci dożylnej (np. fosfomycyna sodowa) jest dopuszczona do stosowania we wszystkich grupach wiekowych, w tym u noworodków i dzieci, ale tylko w określonych, powikłanych zakażeniach, gdy inne leki nie są odpowiednie14.
- Może być stosowana m.in. w leczeniu powikłanych zakażeń dróg moczowych, infekcyjnego zapalenia wsierdzia, zakażeń kości i stawów, szpitalnego zapalenia płuc, bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz powikłanych zakażeń wewnątrzbrzusznych14.
Dawkowanie fosfomycyny u dzieci
Dawkowanie fosfomycyny u dzieci zależy od postaci leku oraz wieku pacjenta:
Granulat i proszek do sporządzania roztworu doustnego
- Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat – brak ustalonych schematów dawkowania dla tej grupy wiekowej234567.
- U młodzieży powyżej 12 lat dawkowanie jest zazwyczaj takie samo jak u dorosłych, w zależności od wskazania – np. jednorazowa dawka 3 g fosfomycyny w leczeniu ostrego zapalenia pęcherza moczowego8910111213.
Fosfomycyna do podawania dożylnego
- Dawkowanie ustalane jest indywidualnie, w zależności od wieku, masy ciała, rodzaju zakażenia oraz czynności nerek dziecka14.
- W przypadku noworodków, niemowląt i dzieci dawkowanie ustala lekarz, biorąc pod uwagę specyficzne potrzeby i stan zdrowia dziecka14.
Bezpieczeństwo stosowania fosfomycyny u dzieci – przeciwwskazania i środki ostrożności
Stosowanie fosfomycyny u dzieci wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza w przypadku występowania niektórych chorób lub predyspozycji:
- Nie stosować u dzieci uczulonych na fosfomycynę lub inne składniki preparatu1516.
- Nie zaleca się stosowania doustnych postaci fosfomycyny u dzieci poniżej 12 lat z powodu braku danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa234567.
- W przypadku fosfomycyny dożylnej u noworodków należy zachować szczególną ostrożność z powodu wysokiej zawartości sodu, co może być niekorzystne w tej grupie wiekowej17.
- Podczas leczenia mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym ciężkie reakcje nadwrażliwości, dlatego w razie pojawienia się objawów alergii należy natychmiast przerwać leczenie1819.
- Możliwe jest wystąpienie biegunki, także o ciężkim przebiegu, w związku z ryzykiem zakażenia Clostridioides difficile1819.
- Nie należy stosować produktów leczniczych hamujących perystaltykę jelit podczas leczenia fosfomycyną217.
- Fosfomycyna doustna jest odpowiednia wyłącznie dla dziewcząt powyżej 12 lat w leczeniu ostrego, niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego.
- U dzieci poniżej 12 lat nie należy stosować fosfomycyny doustnej – nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.
- Fosfomycyna dożylna może być stosowana u dzieci w powikłanych zakażeniach, ale tylko wtedy, gdy inne leki są nieskuteczne lub nieodpowiednie.
- Podczas leczenia należy obserwować dziecko pod kątem reakcji alergicznych i objawów niepożądanych, takich jak biegunka.
- W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących leczenia zawsze należy zwracać uwagę na szczegółowe zalecenia dotyczące danej postaci leku i wieku dziecka.
Możliwość stosowania fosfomycyny u dzieci – podsumowanie w tabeli
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–1 rok) | Możliwe tylko dożylnie w określonych wskazaniach | Indywidualnie, zgodnie z zaleceniami lekarza |
| Dzieci (1–12 lat) | Możliwe tylko dożylnie w określonych wskazaniach | Indywidualnie, zgodnie z zaleceniami lekarza |
| Młodzież (≥12 lat) | Doustnie – tak (dziewczęta w określonych wskazaniach); Dożylnie – tak | Doustnie: jak u dorosłych (np. 3 g jednorazowo); Dożylnie: indywidualnie |
Fosfomycyna – bezpieczeństwo stosowania u dzieci zależne od postaci i wieku
Podsumowując, fosfomycyna może być stosowana u dzieci, ale należy zwrócić szczególną uwagę na wiek dziecka oraz postać leku. Doustna fosfomycyna jest przeznaczona głównie dla dziewcząt powyżej 12 lat w leczeniu ostrego, niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego. U dzieci młodszych, w tym noworodków i niemowląt, można rozważyć podanie fosfomycyny wyłącznie dożylnie, w określonych powikłanych zakażeniach i tylko wtedy, gdy inne leki są niewskazane. Dawkowanie i bezpieczeństwo stosowania powinno być zawsze oceniane indywidualnie przez lekarza. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku reakcji alergicznych, zaburzeń czynności nerek oraz przy stosowaniu leków u najmłodszych dzieci.


















