Bezpieczeństwo stosowania technetu (99mTc) – co warto wiedzieć?
Technet (99mTc) stosowany w diagnostyce radioizotopowej charakteryzuje się niską toksycznością, jednak jego podanie zawsze powinno być rozważane indywidualnie, zwłaszcza u osób z chorobami nerek, wątroby, kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz dzieci123. Podanie tej substancji czynnej wiąże się z ekspozycją na promieniowanie, dlatego dawka powinna być możliwie najniższa, a wskazania jasno uzasadnione12.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Stosowanie technetu (99mTc) u kobiet w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy spodziewane korzyści z badania przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu456. U kobiet w wieku rozrodczym przed podaniem radiofarmaceutyku należy upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży, a w razie wątpliwości zalecane jest rozważenie alternatywnych metod diagnostycznych, które nie wymagają promieniowania476.
W przypadku karmienia piersią przed podaniem radiofarmaceutyku należy rozważyć odroczenie badania do czasu zakończenia laktacji85. Jeśli jednak badanie jest konieczne, karmienie piersią należy przerwać na czas wskazany w charakterystyce produktu – od 4 godzin (np. dla 99mTc-mebrofeniny lub 99mTc-DTPA)85 do nawet 72 godzin (np. dla 99mTc-Tektrotydu)6. Pokarm z tego okresu powinien zostać usunięty.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Nie przeprowadzono specjalnych badań dotyczących wpływu technetu (99mTc) na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn910. Jednak radiofarmaceutyki z tej grupy nie wykazują istotnego wpływu na te zdolności, choć zawsze należy zachować ostrożność, szczególnie w przypadku ogólnego złego samopoczucia po badaniu11.
Interakcje z alkoholem
W dokumentacji nie opisano specyficznych interakcji technetu (99mTc) z alkoholem. Jednakże niektóre produkty lecznicze i substancje, w tym etanol, mogą wpływać na przepływ radiofarmaceutyku w organizmie lub na wynik badania, szczególnie w przypadku badań wątroby i dróg żółciowych15. Zaleca się unikanie spożycia alkoholu przed badaniem.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stosowanie technetu (99mTc) wymaga szczególnej ostrożności. Wydalanie radiofarmaceutyku przez nerki może być spowolnione, co powoduje dłuższą ekspozycję na promieniowanie16173. U takich osób należy dokładnie rozważyć wskazania do badania i ewentualnie zmodyfikować dawkę preparatu, aby ograniczyć ryzyko16.
W przypadku 99mTc-Tektrotydu wydalanie nerkowe jest szczególnie istotne, dlatego pacjenci z niewydolnością nerek powinni być pod ścisłym nadzorem podczas badania3.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Niektóre radiofarmaceutyki zawierające technet (99mTc), zwłaszcza te wykorzystywane w diagnostyce wątroby i dróg żółciowych, mogą być wolniej wydalane u osób z zaburzeniami czynności wątroby1819. W przypadku takich pacjentów należy zachować ostrożność i indywidualnie ocenić wskazania do badania. Wydłużony czas pasażu przez wątrobę i drogi żółciowe może mieć wpływ na wynik badania oraz na czas ekspozycji na promieniowanie19.
Podobnie, u pacjentów z niewydolnością wątroby podających 99mTc-Tektrotyd należy zachować szczególną ostrożność3.
Stosowanie technetu (99mTc) u seniorów
Dostępne dane literaturowe nie wskazują na konieczność zmiany dawkowania technetu (99mTc) u osób w podeszłym wieku1214. Seniorzy mogą być poddawani badaniom radioizotopowym na takich samych zasadach jak osoby dorosłe, o ile nie występują dodatkowe czynniki ryzyka.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Osoby z nadwrażliwością na technet (99mTc) lub substancje pomocnicze nie powinny otrzymywać preparatu202122.
- U pacjentów z chorobami nerek lub wątroby dawka powinna być indywidualnie dostosowana, a pacjent powinien być pod szczególnym nadzorem163.
- Przed badaniem zaleca się odpowiednie nawodnienie, by ułatwić wydalanie radiofarmaceutyku i zmniejszyć ekspozycję pęcherza moczowego na promieniowanie1723.
- Po podaniu preparatu należy przez 24 godziny unikać bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży17.
- W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej lub anafilaktycznej należy natychmiast przerwać podawanie i wdrożyć odpowiednie leczenie12.
- Technet (99mTc) jest stosowany wyłącznie w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych pracowniach medycyny nuklearnej przez wykwalifikowany personel.
- Przygotowanie do badania i sposób podania radiofarmaceutyku mogą się różnić w zależności od rodzaju badania i stanu pacjenta.
- W przypadku konieczności powtórzenia badania należy każdorazowo rozważyć potencjalne działania uboczne i wskazania kliniczne23.
- Nie zaleca się stosowania technetu (99mTc) u dzieci poniżej 18 roku życia w przypadku niektórych postaci preparatu, jeśli nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa14.
Technet (99mTc) – podsumowanie profilu bezpieczeństwa
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Tylko w sytuacjach wyjątkowych | Można stosować wyłącznie, gdy korzyści przewyższają ryzyko456 |
| Kobiety karmiące piersią | Można stosować z ograniczeniami | Przerwać karmienie piersią na 4–72 godziny po podaniu856 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Zachować ostrożność | Możliwe wydłużenie ekspozycji na promieniowanie, konieczność dostosowania dawki163 |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Zachować ostrożność | Możliwe wydłużenie czasu wydalania, wpływ na wyniki badań18193 |
| Seniorzy | Można stosować | Brak konieczności zmiany dawkowania1214 |
| Dzieci i młodzież | Można stosować z ostrożnością | Konieczność dostosowania dawki do masy ciała, większa wrażliwość na promieniowanie1213 |
| Prowadzenie pojazdów | Można stosować | Brak istotnego wpływu, zachować ostrożność przy złym samopoczuciu119 |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Nie zaleca się spożycia alkoholu przed badaniem15 |
| Osoby z nadwrażliwością | Przeciwwskazane | Ryzyko reakcji alergicznych lub anafilaktycznych2022 |


















