Jak dawkować lowastatynę?

Lowastatyna jest dostępna w postaci tabletek, które należy przyjmować doustnie podczas posiłku. Najczęściej lek podaje się wieczorem, ponieważ wtedy jest najskuteczniejszy w obniżaniu poziomu cholesterolu12. Schemat dawkowania ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę potrzeby pacjenta oraz oczekiwane efekty terapii.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Dawka początkowa dla większości dorosłych wynosi 20 mg na dobę, przyjmowana podczas wieczornego posiłku12.
  • U osób z łagodną lub umiarkowaną hipercholesterolemią można rozpocząć leczenie od 10 mg na dobę2.
  • W razie potrzeby dawkę można zwiększać co 4 tygodnie o 20 mg, aż do uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego12.
  • Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 80 mg. Można ją podać jednorazowo lub podzielić na dwie dawki (rano i wieczorem)12.
  • Dawkę należy zmniejszyć, jeśli poziom cholesterolu LDL spadnie poniżej 75 mg/100 ml (1,94 mmol/l) lub cholesterolu całkowitego poniżej 140 mg/100 ml (3,6 mmol/l)12.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Ważne: U pacjentów stosujących jednocześnie niektóre leki (np. immunosupresyjne, cyklosporynę, danazol, gemfibrozyl, fibraty, niacynę w dawkach ≥1 g/dobę) nie wolno przekraczać dawki 20 mg lowastatyny na dobę. W przypadku leczenia amiodaronem lub werapamilem maksymalna dawka wynosi 40 mg na dobę. Stosowanie większych dawek zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym uszkodzenia mięśni (miopatii) oraz rabdomiolizy3456.
  • Dzieci i młodzież: Bezpieczeństwo i skuteczność lowastatyny w tej grupie nie zostały w pełni ustalone. W badaniach klinicznych u chłopców i dziewcząt w wieku 10-17 lat z rodzinną hipercholesterolemią stosowano stopniowo zwiększane dawki: 10 mg przez 8 tygodni, 20 mg przez kolejne 8 tygodni, następnie 40 mg na dobę. Nie badano skuteczności i bezpieczeństwa dawek powyżej 40 mg na dobę w tej grupie wiekowej1728.
  • Pacjenci w podeszłym wieku: Dawkowanie zazwyczaj nie wymaga modyfikacji. Skuteczność i bezpieczeństwo lowastatyny są podobne jak u młodszych dorosłych910.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek: U osób z umiarkowaną niewydolnością nerek nie ma potrzeby zmiany dawkowania. Jednak u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lek jest przeciwwskazany12.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Lowastatyna jest przeciwwskazana w czynnej chorobie wątroby lub przy znacznym wzroście aktywności enzymów wątrobowych. U osób z przebyciem choroby wątroby lek należy stosować ostrożnie, z częstszą kontrolą enzymów wątrobowych1112.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Stosowanie lowastatyny jest przeciwwskazane w ciąży oraz w okresie karmienia piersią1314.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Lowastatynę stosuje się głównie w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii oraz w celu spowolnienia rozwoju miażdżycy tętnic wieńcowych. Schemat dawkowania nie różni się w zależności od tych wskazań – decyduje indywidualna reakcja pacjenta na leczenie i osiągnięcie docelowych wartości cholesterolu1516.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka dobowa lowastatyny wynosi 80 mg, jednak u niektórych pacjentów (np. przy stosowaniu leków immunosupresyjnych, cyklosporyny, danazolu, gemfibrozylu, fibratów lub niacyny w dużych dawkach) nie należy przekraczać 20 mg na dobę1325.
  • W przypadku amiodaronu lub werapamilu – nie należy przekraczać 40 mg na dobę46.
  • Przedawkowanie lowastatyny jest rzadkie i nie powoduje zwykle poważnych objawów, jednak w razie podejrzenia przedawkowania należy skontaktować się z lekarzem1718.
Informacje praktyczne:

  • Lowastatynę należy przyjmować zawsze w trakcie posiłku – najlepiej wieczorem, ponieważ organizm wtedy intensywniej wytwarza cholesterol.
  • Dawki leku nie należy zmieniać częściej niż co 4 tygodnie – organizm potrzebuje czasu na reakcję.
  • W trakcie leczenia zalecana jest regularna kontrola poziomu cholesterolu oraz, w razie potrzeby, badania czynności wątroby i nerek.
  • Nie należy samodzielnie przerywać leczenia ani zmieniać dawki bez konsultacji z lekarzem.

Tabela podsumowująca schemat dawkowania lowastatyny

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Początkowo 20 mg na dobę wieczorem; możliwe zwiększanie co 4 tygodnie do maks. 80 mg/dobę (jednorazowo lub w dwóch dawkach podzielonych); przy łagodnej hipercholesterolemii – 10 mg/dobę12
Dzieci i młodzież (10-17 lat, z rodzinną hipercholesterolemią) Stopniowe zwiększanie dawki: 10 mg przez 8 tygodni, następnie 20 mg przez 8 tygodni, potem 40 mg; brak danych dla dawek powyżej 40 mg/dobę78
Osoby starsze Dawka jak u dorosłych, nie wymaga modyfikacji, chyba że występują choroby współistniejące910
Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek Zwykle brak konieczności modyfikacji dawki2
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek Przeciwwskazane stosowanie lowastatyny1314
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Przeciwwskazane w czynnej chorobie wątroby lub przy znacznym wzroście enzymów wątrobowych1314
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane stosowanie lowastatyny1314

Lowastatyna – bezpieczeństwo i skuteczność dawkowania

Lowastatyna, stosowana zgodnie z zaleceniami, jest skutecznym lekiem w obniżaniu poziomu cholesterolu i zmniejszaniu ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Odpowiedni dobór dawki zależy od indywidualnych cech pacjenta, współistniejących chorób i innych przyjmowanych leków. Regularne kontrole laboratoryjne pomagają monitorować skuteczność i bezpieczeństwo terapii, a modyfikacja dawki powinna odbywać się zawsze pod opieką lekarza. W przypadku dzieci i młodzieży dawkowanie jest ostrożnie ustalane i nie przekracza 40 mg na dobę. U osób starszych i pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek nie ma potrzeby rutynowej zmiany dawki, natomiast w ciężkiej niewydolności nerek, czynnej chorobie wątroby, ciąży i okresie karmienia piersią lek jest przeciwwskazany12910.

Pytania i odpowiedzi

Jak przyjmować lowastatynę – rano czy wieczorem?

Lowastatynę najlepiej przyjmować podczas wieczornego posiłku, ponieważ wtedy jest najskuteczniejsza.12

Czy lowastatynę można stosować u dzieci?

Lowastatyna może być stosowana u dzieci powyżej 10. roku życia z rodzinną hipercholesterolemią, ale tylko pod ścisłą kontrolą lekarza i nie przekraczając 40 mg na dobę.78

Czy osoby starsze muszą zmieniać dawkę lowastatyny?

Dawka lowastatyny u osób starszych zazwyczaj nie wymaga modyfikacji.910

Kiedy nie wolno stosować lowastatyny?

Lowastatyna jest przeciwwskazana w ciąży, podczas karmienia piersią, w czynnej chorobie wątroby i ciężkiej niewydolności nerek.1314