Czym jest lewomepromazyna i jakie są dawki standardowe?

Lewomepromazyna (Levomepromazinum) to lek należący do grupy neuroleptyków, wykorzystywany przede wszystkim w psychiatrii do leczenia różnych zaburzeń psychicznych, a także jako środek wspomagający w łagodzeniu bólu12. Występuje w postaci tabletek powlekanych (25 mg) oraz roztworu do wstrzykiwań (25 mg/ml), który może być podawany domięśniowo lub dożylnie34.

Standardowa dawka lewomepromazyny różni się w zależności od wskazania, wieku pacjenta i drogi podania. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości leku znacznie przekraczającej dawkę zaleconą przez lekarza, co może prowadzić do groźnych zaburzeń zdrowotnych56.

Kiedy mówimy o przedawkowaniu lewomepromazyny?

Do przedawkowania dochodzi, gdy pacjent przyjmie więcej lewomepromazyny niż powinien, zarówno przypadkowo, jak i celowo. Ryzyko wzrasta, jeśli lek zostanie przyjęty razem z alkoholem lub innymi środkami działającymi hamująco na układ nerwowy. Przedawkowanie może wystąpić po jednorazowym przyjęciu zbyt dużej dawki lub po długotrwałym przyjmowaniu większych niż zalecane ilości leku56.

Ważne dla bezpieczeństwa:

  • Objawy przedawkowania mogą pojawić się po kilku godzinach od zażycia leku, zwłaszcza jeśli lek został przyjęty w dużej ilości lub w połączeniu z innymi substancjami działającymi na układ nerwowy56.
  • Niektóre objawy mogą być groźne dla życia, dlatego w razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast szukać pomocy medycznej.
  • Nie należy samodzielnie wywoływać wymiotów, gdyż grozi to zachłyśnięciem i pogorszeniem stanu zdrowia78.

Objawy przedawkowania lewomepromazyny

Przedawkowanie lewomepromazyny może powodować szereg poważnych objawów, które zależą od ilości przyjętego leku, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Objawy te mogą pojawić się nagle lub narastać stopniowo56.

Najczęstsze objawy przedawkowania według układów narządowych

  • Układ krążenia: obniżenie ciśnienia krwi (hipotonia), zaburzenia rytmu serca (wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy, migotanie komór, torsade de pointes, blok przedsionkowo-komorowy), które mogą prowadzić do nagłego zatrzymania akcji serca lub śmierci56.
  • Układ nerwowy: senność, śpiączka, silna sedacja, drgawki (napady padaczkowe), pobudzenie, objawy pozapiramidowe (np. sztywność mięśni, drżenia), złośliwy zespół neuroleptyczny (rzadkie, ale bardzo groźne powikłanie z gorączką i sztywnością mięśni)56.
  • Gorączka: podwyższona temperatura ciała, która może być objawem poważnych powikłań56.
  • Inne objawy: zmiany w oddawaniu moczu, zaburzenia pracy nerek, rabdomioliza (rozpad mięśni), zaburzenia czynności wątroby56.

Postępowanie w przypadku przedawkowania lewomepromazyny

W przypadku podejrzenia przedawkowania lewomepromazyny konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna. Leczenie polega głównie na monitorowaniu i wspomaganiu podstawowych funkcji życiowych oraz leczeniu objawów, które wystąpiły u pacjenta56.

Najważniejsze zasady postępowania:

  • Monitorowanie parametrów życiowych: równowagi kwasowo-zasadowej, elektrolitów, pracy nerek, ilości wydalanego moczu, poziomu enzymów wątrobowych oraz EKG.
  • W przypadku złośliwego zespołu neuroleptycznego dodatkowo oznacza się poziom CPK (enzym mięśniowy) i temperaturę ciała56.
  • W przypadku niskiego ciśnienia krwi (hipotonii) stosuje się dożylne płyny, pozycję Trendelenburga oraz, jeśli trzeba, leki takie jak dopamina lub noradrenalina, zawsze z monitorowaniem pracy serca78.
  • Drgawki leczy się diazepamem, a w razie nawrotów fenytoiną lub fenobarbitalem78.
  • Przy rabdomiolizie (rozpadzie mięśni) stosuje się mannitol78.
  • Nie zaleca się wywoływania wymiotów, gdyż grozi to zachłyśnięciem, zwłaszcza jeśli pacjent jest senny lub ma drgawki78.
  • Płukanie żołądka można wykonać nawet do 12 godzin po przyjęciu leku, ponieważ lek ten opóźnia opróżnianie żołądka78.
  • Podaje się węgiel aktywny i środki przeczyszczające, aby ograniczyć dalsze wchłanianie leku910.
  • Nie ma swoistej odtrutki na lewomepromazynę. Nie pomagają diureza forsowana (wymuszone oddawanie moczu), hemodializa ani hemoperfuzja78.
Najważniejsze informacje przy przedawkowaniu lewomepromazyny:

  • Brak jest swoistej odtrutki na lewomepromazynę – leczenie opiera się na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych.
  • Płukanie żołądka może być skuteczne nawet po 12 godzinach od przyjęcia leku, ponieważ jego działanie na żołądek spowalnia opróżnianie treści pokarmowej.
  • Podanie węgla aktywnego i środków przeczyszczających może ograniczyć wchłanianie leku z przewodu pokarmowego.
  • W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja i intensywny nadzór medyczny.

Tabela podsumowująca objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (np. senność, niewielkie obniżenie ciśnienia) Obserwacja, monitorowanie podstawowych parametrów, podanie węgla aktywnego Może nie być konieczna, jeśli objawy są bardzo łagodne i ustępują
Umiarkowane (np. znaczna senność, zaburzenia rytmu serca, drgawki) Monitorowanie funkcji życiowych, leczenie objawowe (płyny dożylne, leki przeciwdrgawkowe), płukanie żołądka, środki przeczyszczające Zalecana hospitalizacja, zwłaszcza w przypadku zaburzeń rytmu serca lub drgawek
Ciężkie (np. śpiączka, złośliwy zespół neuroleptyczny, nagłe zatrzymanie krążenia) Intensywne leczenie objawowe, płukanie żołądka, leki podtrzymujące funkcje życiowe, intensywny nadzór medyczny Konieczna hospitalizacja, często na oddziale intensywnej terapii

Lewomepromazyna – ryzyko i bezpieczeństwo stosowania

Lewomepromazyna, mimo swojej skuteczności w leczeniu zaburzeń psychicznych i łagodzeniu bólu, może być niebezpieczna w przypadku przedawkowania. Objawy mogą dotyczyć wielu układów narządowych i niekiedy zagrażają życiu, zwłaszcza jeśli lek został przyjęty z alkoholem lub innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy56. Nie istnieje swoista odtrutka na lewomepromazynę, dlatego leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych. W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest szybka interwencja medyczna, a w cięższych przypadkach – hospitalizacja i intensywny nadzór. Stosowanie lewomepromazyny zgodnie z zaleceniami lekarza minimalizuje ryzyko przedawkowania i związanych z nim powikłań.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są pierwsze objawy przedawkowania lewomepromazyny?

Do pierwszych objawów mogą należeć senność, obniżenie ciśnienia krwi, zaburzenia rytmu serca i gorączka.56

Czy istnieje odtrutka na przedawkowanie lewomepromazyny?

Nie, nie ma swoistej odtrutki. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych.78

Co zrobić w przypadku podejrzenia przedawkowania lewomepromazyny?

Należy natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną. Nie należy samodzielnie wywoływać wymiotów.78

Czy przedawkowanie lewomepromazyny zawsze wymaga hospitalizacji?

W przypadku umiarkowanych i ciężkich objawów konieczna jest hospitalizacja, zwłaszcza przy zaburzeniach serca, drgawkach lub śpiączce.56