Standardowe dawki kwasu borowego i sytuacje prowadzące do przedawkowania
Kwas borowy (Acidum boricum) jest składnikiem wielu preparatów do stosowania miejscowego na skórę, takich jak maści, płyny czy pudry123456. Standardowe dawki różnią się w zależności od postaci preparatu, np. w maściach może to być 5-10 g na 100 g produktu, w pudrach – 100 mg na 1 g, a w roztworach – 30 mg na 1 g356. Przedawkowanie najczęściej wiąże się z przypadkowym połknięciem preparatu lub stosowaniem na rozległą, uszkodzoną lub zapalnie zmienioną skórę, co może prowadzić do wchłaniania substancji do krwi i jej kumulacji w organizmie78.
Stosowanie zgodnie z zaleceniami praktycznie nie prowadzi do przedawkowania. Jednak nawet niewielka ilość kwasu borowego przyjęta doustnie, zwłaszcza przez dzieci, może być niebezpieczna i wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej78.
Objawy przedawkowania kwasu borowego
Objawy przedawkowania zależą od ilości przyjętej substancji, drogi podania oraz stanu skóry. Największe ryzyko zatrucia występuje po połknięciu preparatu lub przy aplikacji na uszkodzoną skórę, gdzie dochodzi do szybszego wchłaniania78.
- Układ pokarmowy: biegunka, wymioty, bóle brzucha, krwawe stolce7
- Układ nerwowy: drgawki, zapaść7
- Skóra: wysypka7
- Układ krążenia: niewydolność krążenia obwodowego7
- Inne objawy: gorączka, uszkodzenie wątroby i nerek, w skrajnych przypadkach – zgon7
Niektóre preparaty zawierają także inne substancje czynne (np. kwas salicylowy, rezorcynol), które mogą powodować dodatkowe objawy zatrucia. Objawy przedawkowania dotyczą jednak przede wszystkim kwasu borowego, jeśli doszło do jego nadmiernego wchłonięcia7.
Postępowanie w przypadku przedawkowania kwasu borowego
W razie podejrzenia przedawkowania, zwłaszcza po połknięciu preparatu lub zastosowaniu na dużą powierzchnię uszkodzonej skóry, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem78. W przypadku łagodnych objawów wystarczające może być leczenie objawowe, natomiast przy ciężkich zatruciach konieczna jest hospitalizacja i intensywna opieka medyczna9.
Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na zatrucie kwasem borowym – leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i wspomaganiu funkcji życiowych9. Przy przypadkowym połknięciu należy natychmiast zgłosić się do lekarza, który podejmie decyzję o dalszym postępowaniu, np. płukaniu żołądka, nawodnieniu czy wsparciu pracy nerek i wątroby78.
- Natychmiastowa konsultacja z lekarzem jest kluczowa przy podejrzeniu przedawkowania kwasu borowego.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na zatrucie tą substancją – leczenie jest objawowe.
- Przy poważnych objawach (drgawki, zaburzenia pracy serca, uszkodzenie nerek) konieczna jest hospitalizacja.
- Największe zagrożenie stanowi połknięcie preparatu lub kontakt ze zmienioną chorobowo skórą.
Podsumowanie: Przedawkowanie kwasu borowego – objawy, zagrożenia i postępowanie
Przedawkowanie kwasu borowego jest rzadkie podczas prawidłowego stosowania miejscowego, jednak przypadkowe połknięcie lub stosowanie na uszkodzoną skórę może prowadzić do poważnych objawów, takich jak wymioty, biegunka, uszkodzenie narządów wewnętrznych, drgawki, a nawet zgon78. W przypadku zatrucia nie istnieje swoista odtrutka, a leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji organizmu9. Każde podejrzenie przedawkowania wymaga pilnej konsultacji medycznej, a w ciężkich przypadkach – hospitalizacji. Bezpieczne stosowanie kwasu borowego zgodnie z zaleceniami minimalizuje ryzyko poważnych powikłań.
Przedawkowanie kwasu borowego – objawy i postępowanie (tabela)
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (np. wysypka, nudności) | Leczenie objawowe, obserwacja | Nie zawsze, zależnie od nasilenia objawów |
| Umiarkowane (wymioty, biegunka, bóle brzucha) | Leczenie objawowe, nawadnianie, kontrola stanu ogólnego | Często wskazana, szczególnie u dzieci i osób starszych |
| Ciężkie (drgawki, zapaść, uszkodzenie nerek i wątroby, zaburzenia krążenia, krwawe stolce, zgon) | Hospitalizacja, intensywne leczenie, wsparcie funkcji życiowych, brak swoistej odtrutki | Wymagana |


















