Dlaczego stosowanie ketaminy w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności?
Każda kobieta w ciąży powinna zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu jakichkolwiek leków, w tym ketaminy, ponieważ wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko i oddziaływać na rozwijający się płód123. Również w okresie karmienia piersią leki mogą przenikać do mleka matki i wpływać na zdrowie dziecka456. Decyzja o zastosowaniu ketaminy powinna zawsze być podejmowana po rozważeniu potencjalnych korzyści i ryzyka dla matki oraz dziecka.
Bezpieczeństwo stosowania ketaminy w ciąży
Stosowanie ketaminy dożylnie lub domięśniowo
W przypadku ketaminy podawanej dożylnie lub domięśniowo, nie prowadzono kontrolowanych badań klinicznych dotyczących jej bezpieczeństwa u kobiet w ciąży12. Badania na zwierzętach wykazały, że ketamina może mieć szkodliwy wpływ na reprodukcję12. Substancja ta przenika przez łożysko i może wpływać na płód. Z tego powodu nie zaleca się stosowania ketaminy w okresie ciąży, z wyjątkiem szczególnych sytuacji, takich jak znieczulenie podczas cesarskiego cięcia lub porodu naturalnego, gdy jest to konieczne dla zdrowia matki12.
- Ketamina może powodować depresję oddechową u noworodka, jeśli jest podana dożylnie matce podczas porodu w dawce ≥ 1,5 mg/kg masy ciała12.
- Po podaniu dawki większej niż 2 mg/kg masy ciała obserwowano wzrost ciśnienia krwi u matki oraz napięcia macicy12.
- Brakuje danych dotyczących stosowania ketaminy podawanej domięśniowo lub podtrzymujących dawek dożylnych w położnictwie12.
Stosowanie esketaminy donosowo (leczenie depresji opornej na leczenie)
W przypadku esketaminy (S-enancjomer ketaminy) podawanej donosowo, stosowanej w leczeniu depresji opornej na leczenie, nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży3. Badania na zwierzętach sugerują, że ketamina może wywoływać toksyczny wpływ na rozwijający się płód, w tym na układ nerwowy3. Z tego powodu esketaminy nie zaleca się stosować u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji3.
Jeżeli kobieta zajdzie w ciążę podczas leczenia esketaminą, należy jak najszybciej przerwać leczenie i poinformować ją o potencjalnym ryzyku dla płodu3.
- Ketamina przenika przez łożysko i może wpływać na zdrowie noworodka, szczególnie przy wyższych dawkach podawanych podczas porodu12.
- Nie zaleca się stosowania ketaminy w okresie ciąży, z wyjątkiem przypadków, gdy jest to absolutnie konieczne (np. podczas cesarskiego cięcia)12.
- Esketamina donosowa nie powinna być stosowana u kobiet w ciąży ze względu na brak danych o bezpieczeństwie i potencjalne ryzyko dla płodu3.
Bezpieczeństwo stosowania ketaminy podczas karmienia piersią
Nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa stosowania ketaminy w okresie karmienia piersią456. Wiadomo, że ketamina może przenikać do mleka zwierząt, a w przypadku ludzi nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią6. Z tego powodu nie zaleca się stosowania ketaminy oraz esketaminy w okresie laktacji456.
- W przypadku konieczności leczenia esketaminą należy rozważyć, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać leczenie, biorąc pod uwagę korzyści dla matki i dziecka6.
Wpływ ketaminy na płodność
Badania na zwierzętach wykazały, że esketamina (jeden ze składników ketaminy) nie wpływa negatywnie na płodność ani na zdolności rozrodcze6. Jednak u ludzi brak jest danych na ten temat, dlatego w praktyce klinicznej zaleca się ostrożność.
- Ketamina i jej pochodne nie powinny być stosowane rutynowo w ciąży ani podczas karmienia piersią.
- Wyjątkiem są szczególne sytuacje kliniczne, takie jak poród, gdzie korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka.
- W przypadku esketaminy donosowej (stosowanej w leczeniu depresji) nie ma danych potwierdzających bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią, dlatego jej stosowanie jest przeciwwskazane w tych okresach.
Ketamina – bezpieczeństwo stosowania w ciąży i laktacji w praktyce
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Wyjątkiem są sytuacje szczególne (np. cesarskie cięcie); nie zaleca się stosowania rutynowo123 |
| Karmienie piersią | Nie | Nie zaleca się stosowania; brak danych o bezpieczeństwie456 |
| Płodność | Brak danych u ludzi | Brak negatywnego wpływu w badaniach na zwierzętach (dotyczy esketaminy)6 |













