Reklama

Ogólny opis dawkowania ketaminy

Ketamina (Ketaminum, Ketamini hydrochloridum) stosowana jest w różnych postaciach i drogach podania, głównie w formie roztworu do wstrzykiwań oraz w postaci aerozolu do nosa (esketamina). Schemat dawkowania zależy od wskazania, drogi podania, wieku oraz stanu zdrowia pacjenta123.

Podanie dożylne i domięśniowe – znieczulenie

  • Dorośli i dzieci od 3. miesiąca życia:
    • Dożylnie: zwykle 1–2 mg/kg masy ciała (mc.) podawane powoli (60–120 sekund), co powoduje znieczulenie w ciągu 30 sekund do 1 minuty, utrzymujące się przez 5–10 minut45.
    • Domięśniowo: zazwyczaj 10 mg/kg mc., co wywołuje znieczulenie po 3–4 minutach i utrzymuje je przez 12–25 minut67.
  • Infuzja dożylna:
    • Dawka wprowadzająca: 0,5–2 mg/kg mc.
    • Podtrzymanie znieczulenia: powolny wlew 10–40 mikrogramów/kg mc./min (około 1–3 mg/min), dostosowany indywidualnie do reakcji pacjenta8.
  • Podtrzymywanie znieczulenia:
    • Dodatkowe dawki podtrzymujące: od połowy do pełnej dawki początkowej, w zależności od potrzeby910.
  • Wskazania położnicze:
    • Dożylnie: 0,2–1 mg/kg mc. przy porodzie naturalnym lub cięciu cesarskim68.
    • Domięśniowo: brak zaleceń – nie stosować bez wyraźnych wskazań i braku danych1110.

Podanie donosowe – leczenie depresji lekoopornej (esketamina)

  • Dorośli <65 lat:
    • Faza indukcji (tygodnie 1–4): dawka początkowa 56 mg, kolejne dawki 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu
    • Faza podtrzymująca: 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu (tyg. 5–8), od 9. tygodnia raz w tygodniu lub co dwa tygodnie12.
  • Dorośli ≥65 lat:
    • Dawka początkowa 28 mg, zwiększana stopniowo o 28 mg do maks. 84 mg, dwa razy w tygodniu (faza indukcji), potem raz w tygodniu lub co dwa tygodnie w fazie podtrzymującej13.
  • Leczenie nagłych przypadków psychiatrycznych:
    • Dawka 84 mg dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie (możliwość zmniejszenia do 56 mg przy nietolerancji)14.
Ważne: Dawkowanie ketaminy i esketaminy zawsze musi być ustalane indywidualnie, uwzględniając wiek, masę ciała, ogólny stan zdrowia, obecność chorób współistniejących oraz inne stosowane leki. W przypadku znieczulenia – podawanie i monitorowanie powinno odbywać się w warunkach szpitalnych, pod opieką wykwalifikowanego personelu. W leczeniu depresji lekoopornej aerozol do nosa stosowany jest wyłącznie pod nadzorem pracownika ochrony zdrowia i wymaga obserwacji po podaniu.

Dawkowanie ketaminy w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Ketamina jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 3. miesiąca życia1516.
  • Dla dzieci powyżej 3. miesiąca życia dawkowanie jest zbliżone do schematów dla dorosłych – dożylnie 1–2 mg/kg mc., domięśniowo 10 mg/kg mc.12.
  • Brak danych dotyczących stosowania donosowej esketaminy u osób poniżej 18. roku życia – nie zaleca się stosowania w tej grupie wiekowej17.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Ketaminę można stosować u osób starszych (powyżej 65 lat) w tych samych dawkach co u dorosłych, choć wskazana jest ostrożność i indywidualne dostosowanie dawki12.
  • W przypadku esketaminy w aerozolu do nosa, początkowa dawka wynosi 28 mg, a kolejne dawki należy zwiększać stopniowo o 28 mg w zależności od skuteczności i tolerancji13.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Nie ma konieczności modyfikacji dawki ketaminy w przypadku zaburzeń czynności nerek18.
  • Esketamina donosowa również nie wymaga dostosowania dawki w łagodnych, umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach nerek, jednak nie badano jej u pacjentów dializowanych18.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • W przypadku marskości lub innych zaburzeń czynności wątroby zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki ketaminy, gdyż lek jest metabolizowany w wątrobie i może działać dłużej u tych pacjentów1920.
  • W leczeniu depresji lekoopornej nie ma potrzeby zmiany dawki esketaminy przy łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach wątroby, ale maksymalna dawka 84 mg powinna być stosowana ostrożnie w umiarkowanych zaburzeniach. Esketamina nie jest zalecana w ciężkiej niewydolności wątroby18.

Kobiety w ciąży i matki karmiące

  • Stosowanie ketaminy w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. W położnictwie zalecane są dawki 0,2–1 mg/kg mc. dożylnie, jednak decyzja o zastosowaniu powinna być indywidualnie oceniona przez lekarza68.
  • Nie zaleca się stosowania donosowej esketaminy w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na brak odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa18.
Informacje praktyczne:

  • Ketamina w znieczuleniu ogólnym może być podawana dożylnie lub domięśniowo, a dawki ustalane są indywidualnie na podstawie masy ciała oraz planowanego zabiegu.
  • Esketamina w leczeniu depresji lekoopornej jest stosowana wyłącznie w warunkach klinicznych, z obowiązkową obserwacją po każdej dawce – samodzielne stosowanie w domu jest niedozwolone.
  • Przygotowanie do zabiegu z użyciem ketaminy wymaga odpowiedniego przygotowania, np. bycia na czczo przez minimum 6 godzin oraz premedykacji w celu ograniczenia wydzielania śliny12.
  • U osób z zaburzeniami czynności wątroby i/lub nerek dawkowanie zawsze powinno być dobierane z ostrożnością.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

W przypadku ketaminy stosowanej w znieczuleniu ogólnym, schematy dawkowania są zbliżone niezależnie od wskazania, ale mogą się różnić w zależności od zabiegu (np. zabiegi mniej bolesne – możliwa niższa dawka). W położnictwie zaleca się niższe dawki dożylne. W leczeniu depresji lekoopornej (esketamina) dawki są precyzyjnie ustalone w zależności od fazy leczenia (indukcja, podtrzymanie) i wieku pacjenta1213.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • W przypadku ketaminy stosowanej do znieczulenia, dawki są ustalane indywidualnie – nie określono sztywnej maksymalnej dawki dobowej, lecz lek ma szeroki margines bezpieczeństwa. Opisano przypadki nieumyślnego przedawkowania nawet do 10-krotności standardowej dawki bez trwałych skutków, jednak może dojść do depresji oddechowej i konieczności wsparcia oddychania2122.
  • Esketamina w aerozolu do nosa: maksymalna pojedyncza dawka to 112 mg, nie wykazano istotnej toksyczności, jednak nie należy przekraczać zalecanych dawek23.

Dawkowanie ketaminy i esketaminy – zestawienie dla grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (znieczulenie ogólne, iv/im) Dożylnie: 1–2 mg/kg mc. powoli; domięśniowo: 10 mg/kg mc.; infuzja: 0,5–2 mg/kg mc. wprowadzająco, podtrzymanie 10–40 mcg/kg/min
Dzieci powyżej 3. miesiąca życia Jak dorośli – dożylnie 1–2 mg/kg mc., domięśniowo 10 mg/kg mc.
Dzieci poniżej 3. miesiąca życia Przeciwwskazane
Osoby starsze (>65 lat, znieczulenie ogólne) Jak dorośli, indywidualne dostosowanie dawki
Pacjenci z niewydolnością nerek Brak konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Zaleca się rozważyć zmniejszenie dawki
Kobiety w ciąży/położnictwo Dożylnie: 0,2–1 mg/kg mc.; domięśniowo: brak zaleceń
Dorośli (depresja lekooporna, aerozol do nosa) <65 lat: 56–84 mg 2x/tydz. (indukcja), potem 56–84 mg 1x/tydz. lub co 2 tygodnie (podtrzymanie); ≥65 lat: pocz. 28 mg, stopniowo do 84 mg
Dzieci i młodzież (depresja lekooporna, aerozol do nosa) Nie zaleca się stosowania
Pacjenci z zaburzeniami nerek (aerozol do nosa) Brak konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (aerozol do nosa) Brak konieczności modyfikacji dawki, ostrożność przy 84 mg
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami wątroby (aerozol do nosa) Nie zaleca się stosowania

Ketamina i esketamina – indywidualne podejście do dawkowania

Dawkowanie ketaminy i esketaminy wymaga uwzględnienia wielu czynników: drogi podania, wieku pacjenta, obecności chorób towarzyszących oraz wskazania terapeutycznego. Bezpieczeństwo terapii zależy od indywidualnego dostosowania dawek oraz odpowiedniego monitorowania podczas i po podaniu leku. Stosowanie ketaminy w znieczuleniu oraz esketaminy w leczeniu depresji lekoopornej wymaga ścisłego nadzoru medycznego i nie powinno być podejmowane samodzielnie przez pacjenta.

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się ketaminę do znieczulenia?

Ketaminę podaje się dożylnie (1–2 mg/kg mc.) lub domięśniowo (10 mg/kg mc.), w zależności od zabiegu i stanu pacjenta12.

Czy ketaminę można stosować u dzieci?

Ketamina jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 3. miesiąca życia. Dla starszych dzieci stosuje się podobne dawki jak u dorosłych1819.

Jak dawkowana jest esketamina w leczeniu depresji?

Esketamina w aerozolu do nosa podawana jest pod nadzorem personelu medycznego, zwykle 56–84 mg dwa razy w tygodniu na początku leczenia, a później raz w tygodniu lub co dwa tygodnie15.

Czy konieczna jest modyfikacja dawki ketaminy u osób z niewydolnością nerek?

Nie, zarówno ketamina jak i esketamina nie wymagają zmiany dawki w przypadku zaburzeń czynności nerek21.

Czy można stosować esketaminę u dzieci?

Nie zaleca się stosowania esketaminy w aerozolu do nosa u osób poniżej 18. roku życia20.

Reklama
Reklama