Jak dawkować imikwimod?
Imikwimod występuje w postaci kremu do stosowania miejscowego. Jego dawkowanie zależy od leczonego schorzenia, stężenia preparatu oraz indywidualnych cech pacjenta. Najczęściej spotykane stężenia kremu to 5% i 3,75%. Wskazania do stosowania obejmują m.in. rogowacenie słoneczne, powierzchowny rak podstawnokomórkowy oraz brodawki narządów płciowych12.
Standardowe schematy dawkowania u dorosłych
- Brodawki kończyste narządów płciowych i okolic odbytu (5% krem): Nakładać cienką warstwę kremu 3 razy w tygodniu (np. poniedziałek, środa, piątek) przed snem. Krem pozostawić na skórze przez 6-10 godzin, po czym zmyć wodą z łagodnym mydłem. Leczenie kontynuować do ustąpienia zmian, jednak nie dłużej niż 16 tygodni na jeden epizod3.
- Powierzchowny rak podstawnokomórkowy (5% krem): Nakładać 5 razy w tygodniu (np. od poniedziałku do piątku) wieczorem, pozostawić na skórze około 8 godzin, po czym zmyć. Leczenie trwa przez 6 tygodni3.
- Rogowacenie słoneczne (5% krem): Nakładać 3 razy w tygodniu (np. poniedziałek, środa, piątek) przez 4 tygodnie, pozostawić na skórze przez ok. 8 godzin. Po zakończeniu cyklu ocenić skuteczność, w razie potrzeby powtórzyć kurację przez kolejne 4 tygodnie4.
- Rogowacenie słoneczne (3,75% krem): Nakładać raz na dobę na całą twarz lub owłosioną skórę głowy przez dwa 2-tygodniowe cykle, rozdzielone 2-tygodniową przerwą. Maksymalnie na jedną aplikację można zużyć 2 saszetki. Krem pozostawić na skórze przez ok. 8 godzin, następnie zmyć5.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
- Dzieci i młodzież: Nie zaleca się stosowania imikwimodu w żadnym ze wskazań u osób poniżej 18. roku życia. Brak jest danych potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo w tej grupie wiekowej85.
- Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania. W badaniach nie wykazano różnic w skuteczności i bezpieczeństwie w porównaniu z młodszymi pacjentami9.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby: Tacy pacjenci nie byli uwzględniani w badaniach klinicznych. W przypadku konieczności stosowania imikwimodu u tych osób zaleca się ścisły nadzór lekarza10.
- Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Brak szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania imikwimodu w tych grupach. Decyzję o zastosowaniu podejmuje lekarz po ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka1112.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Schemat dawkowania imikwimodu zależy od leczonego schorzenia i stężenia kremu:
- Brodawki kończyste: 5% krem, 3 razy w tygodniu, do 16 tygodni.
- Powierzchowny rak podstawnokomórkowy: 5% krem, 5 razy w tygodniu przez 6 tygodni.
- Rogowacenie słoneczne: 5% krem – 3 razy w tygodniu przez 4 tygodnie (możliwe powtórzenie cyklu), 3,75% krem – raz dziennie przez dwa 2-tygodniowe cykle, rozdzielone 2-tygodniową przerwą35.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna zalecana ilość kremu do jednorazowego zastosowania to jedna saszetka (dla 5% kremu) lub dwie saszetki (dla 3,75% kremu). Nie należy stosować kremu częściej niż raz na dobę45. Przedawkowanie jest mało prawdopodobne, jednak długotrwałe stosowanie większych dawek może prowadzić do ciężkich miejscowych reakcji skórnych i ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak nudności, wymioty czy gorączka1314.
- Imikwimod stosuje się wyłącznie na skórę. Unikaj kontaktu kremu z oczami, ustami i nozdrzami.
- Nie nakładaj kremu na skórę uszkodzoną, podrażnioną lub z otwartymi ranami.
- W razie wystąpienia silnych reakcji miejscowych (np. zaczerwienienie, pęcherze, nadżerki) skonsultuj się z lekarzem – może być konieczna przerwa w terapii67.
- Krem z otwartej saszetki nie nadaje się do ponownego użycia – zużyj go od razu lub wyrzuć pozostałość.
Tabela dawkowania imikwimodu w zależności od grupy pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (brodawki kończyste, 5% krem) | 3 razy w tygodniu, do 16 tygodni3 |
| Dorośli (rak podstawnokomórkowy, 5% krem) | 5 razy w tygodniu przez 6 tygodni3 |
| Dorośli (rogowacenie słoneczne, 5% krem) | 3 razy w tygodniu przez 4 tygodnie (możliwe powtórzenie)4 |
| Dorośli (rogowacenie słoneczne, 3,75% krem) | Raz dziennie przez dwa 2-tygodniowe cykle, z 2-tygodniową przerwą5 |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania85 |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych9 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby | Stosować z ostrożnością, pod kontrolą lekarza10 |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Stosowanie wyłącznie po decyzji lekarza1112 |
Imikwimod – dawkowanie dopasowane do wskazania i pacjenta
Dawkowanie imikwimodu zależy od rodzaju schorzenia, stężenia kremu oraz indywidualnych cech pacjenta. Najczęściej stosuje się go u dorosłych, a schematy dawkowania różnią się w zależności od tego, czy leczymy brodawki kończyste, powierzchownego raka podstawnokomórkowego czy rogowacenie słoneczne. Imikwimod nie jest zalecany u dzieci i młodzieży, a w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią, terapia wymaga szczególnej ostrożności. Przestrzeganie zaleceń dotyczących częstotliwości, ilości nakładanego kremu oraz czasu trwania terapii pomaga uniknąć działań niepożądanych i zwiększa skuteczność leczenia3510.


















