Jak działa gozetotyd?
Gozetotyd należy do grupy radiofarmaceutyków diagnostycznych, wykorzystywanych w diagnostyce nowotworów1. Po znakowaniu radionuklidem galu-68, gozetotyd wiąże się z komórkami, które posiadają na swojej powierzchni specyficzne białko – PSMA (antygen błonowy gruczołu krokowego). Jest to białko, które występuje w dużych ilościach na komórkach raka gruczołu krokowego. Po podaniu gozetotydu możliwe jest uzyskanie bardzo dokładnych obrazów PET, które pokazują miejsca obecności tych komórek w organizmie1. Dzięki temu lekarze mogą wykryć nawet niewielkie ogniska choroby oraz ocenić jej rozprzestrzenienie.
Wskazania do stosowania gozetotydu u dorosłych
Gozetotyd jest stosowany wyłącznie u dorosłych pacjentów w celu diagnostyki raka gruczołu krokowego. Nie jest to lek stosowany do leczenia, ale do precyzyjnego obrazowania choroby przed rozpoczęciem lub w trakcie leczenia. Poniżej przedstawiono sytuacje, w których stosuje się gozetotyd po znakowaniu galem-68 w badaniu PET2:
- Wstępna ocena stopnia zaawansowania raka gruczołu krokowego – u pacjentów z nowo rozpoznaną chorobą o dużym ryzyku, przed podjęciem pierwszej terapii mającej na celu wyleczenie. Pozwala to dokładnie określić, czy i jak bardzo nowotwór się rozprzestrzenił2.
- Wykrywanie nawrotu choroby – u pacjentów, u których po zakończonym leczeniu wzrasta poziom PSA (swoistego antygenu gruczołu krokowego) we krwi. Badanie pozwala na zlokalizowanie ognisk wznowy nowotworu2.
- Dobór pacjentów do leczenia ukierunkowanego na PSMA – u osób z postępującym, rozsianym rakiem gruczołu krokowego, który jest oporny na leczenie hormonalne (tzw. mCRPC, czyli rak oporny na kastrację z przerzutami). Badanie pomaga zdecydować, czy pacjent kwalifikuje się do terapii ukierunkowanych na PSMA3.
- Gozetotyd jest stosowany wyłącznie do celów diagnostycznych, nie leczy raka gruczołu krokowego.
- Badanie wykonywane z jego użyciem pozwala dokładniej zaplanować leczenie, ponieważ pokazuje miejsca, gdzie w organizmie mogą znajdować się komórki nowotworowe.
- Wskazania do wykonania badania są ściśle określone – nie każdy pacjent z rakiem gruczołu krokowego musi mieć wykonane takie badanie.
- Wynik badania powinien być interpretowany przez lekarza specjalistę i zawsze brany pod uwagę razem z innymi wynikami diagnostycznymi.
Stosowanie gozetotydu u dzieci i młodzieży
Badania z użyciem gozetotydu nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży. Europejska Agencja Leków nie wymagała prowadzenia badań u tej grupy wiekowej, ponieważ wskazania do stosowania dotyczą wyłącznie raka gruczołu krokowego, który praktycznie nie występuje u osób młodych4.
Inne specjalne grupy pacjentów
W dokumentacji nie przedstawiono szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania gozetotydu u osób starszych ani u pacjentów z niewydolnością nerek. Każdorazowo decyzję o wykonaniu badania podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę indywidualną sytuację pacjenta oraz możliwe korzyści i ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie5.
Podsumowanie wskazań do stosowania gozetotydu w diagnostyce raka gruczołu krokowego
Gozetotyd po znakowaniu galem-68 odgrywa ważną rolę w nowoczesnej diagnostyce raka gruczołu krokowego. Jest stosowany u dorosłych pacjentów, u których konieczne jest szczegółowe obrazowanie zmian nowotworowych, zarówno na etapie rozpoznania, jak i w przypadku podejrzenia nawrotu choroby. Badanie to umożliwia także kwalifikację do nowoczesnych terapii ukierunkowanych na PSMA. U dzieci i młodzieży gozetotyd nie jest stosowany. Wyniki badań obrazowych uzyskanych przy użyciu tej substancji powinny być zawsze analizowane przez doświadczonych specjalistów i łączone z innymi metodami diagnostycznymi234.
Porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Diagnostyka raka gruczołu krokowego (PET z gozetotydem znakowanym galem-68) | Tak | Nie | Nie | Tak5 | Tak5 |
- Gozetotyd jest radiofarmaceutykiem – badanie wiąże się z ekspozycją na promieniowanie, dlatego jego wykonanie musi być zawsze uzasadnione.
- Podczas przygotowania i podania substancji należy przestrzegać specjalnych środków ostrożności, by zminimalizować ryzyko narażenia na promieniowanie zarówno dla pacjenta, jak i personelu medycznego.
- Wyniki badania mogą być fałszywie dodatnie w przypadku niektórych innych chorób lub zmian, dlatego zawsze należy je interpretować w połączeniu z innymi badaniami.
- Przed badaniem pacjent powinien być dobrze nawodniony i często oddawać mocz, aby zmniejszyć narażenie na promieniowanie.


















