Fosaprepitant – bezpieczeństwo stosowania u różnych grup pacjentów

Fosaprepitant, podawany dożylnie, jest ogólnie dobrze tolerowany, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, osób przyjmujących określone leki oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią12.

Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania fosaprepitantu u kobiet w ciąży. Lek powinien być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne3. Nie wiadomo, czy substancja przenika do mleka kobiecego, ale na podstawie badań na zwierzętach wiadomo, że jej metabolit – aprepitant – przenika do mleka samic szczurów. Dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania fosaprepitantu4. Podczas leczenia i przez 2 miesiące po zakończeniu terapii należy stosować dodatkowe, niehormonalne metody antykoncepcji, ponieważ skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona56.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Fosaprepitant może powodować zawroty głowy oraz zmęczenie, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn. Zaleca się zachowanie ostrożności w trakcie leczenia, zwłaszcza jeśli pojawią się takie objawy7.

Ważne:

  • Nie należy stosować fosaprepitantu jednocześnie z niektórymi lekami, takimi jak pimozyd, terfenadyna, astemizol czy cyzapryd, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych89.
  • Podczas leczenia i przez pewien czas po jego zakończeniu może być konieczna zmiana antykoncepcji na niehormonalną56.
  • Lek podaje się wyłącznie dożylnie, po odpowiednim rozcieńczeniu, w powolnym wlewie – nie wolno go podawać domięśniowo ani podskórnie1011.

Interakcje z alkoholem

W dostępnych źródłach nie ma szczegółowych informacji dotyczących interakcji fosaprepitantu z alkoholem. Jednak ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy lub zmęczenia, łączenie leku z alkoholem może nasilić te objawy i nie jest zalecane7.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Nie jest konieczne dostosowywanie dawki fosaprepitantu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, także u osób z ciężką niewydolnością nerek lub wymagających hemodializy. Lek może być stosowany w tej grupie pacjentów bez modyfikacji dawki1.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby mogą stosować fosaprepitant bez konieczności zmiany dawki1. U osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność, ponieważ dane dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone. Nie ma danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – w tych przypadkach stosowanie fosaprepitantu nie jest zalecane2.

Stosowanie substancji czynnej u seniorów

Nie ma konieczności modyfikowania dawki fosaprepitantu u osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat). Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku w tej grupie są porównywalne do młodszych pacjentów1.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie fosaprepitantu u pacjentów przyjmujących leki metabolizowane przez enzym CYP3A4, takie jak niektóre leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna, takrolimus), niektóre leki przeciwbólowe (np. fentanyl), a także leki przeciwzakrzepowe, np. warfaryna. U osób przyjmujących warfarynę należy kontrolować parametry krzepnięcia krwi przez 14 dni po zastosowaniu fosaprepitantu56. W trakcie leczenia mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości (np. zaczerwienienie twarzy, duszność, reakcje alergiczne), dlatego po ich pojawieniu się nie należy kontynuować podawania leku12.

Wskazówki dla pacjentów:

  • W razie pojawienia się zaczerwienienia, obrzęku, bólu lub innych niepokojących objawów w miejscu wkłucia należy niezwłocznie poinformować personel medyczny1211.
  • W trakcie i po leczeniu fosaprepitantem należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji56.
  • O wszelkich przyjmowanych lekach należy poinformować lekarza przed rozpoczęciem terapii fosaprepitantem, zwłaszcza jeśli są to leki na receptę metabolizowane przez wątrobę.
  • Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, jeśli wystąpią zawroty głowy lub uczucie zmęczenia7.

Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania fosaprepitantu

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Wyłącznie w przypadkach bezwzględnej konieczności Brak wystarczających danych o bezpieczeństwie3
Kobiety karmiące piersią Nie zalecane Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka kobiecego4
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki1
Pacjenci z zaburzeniami nerek Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki1
Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami wątroby Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki1
Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami wątroby Zachować ostrożność Dane ograniczone2
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami wątroby Nie zalecane Brak danych o bezpieczeństwie2
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Może powodować zawroty głowy lub zmęczenie7
Alkohol Zachować ostrożność Możliwe nasilenie działań niepożądanych7
Stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 Zachować ostrożność Możliwe interakcje – konieczna kontrola parametrów, np. INR przy warfarynie56
Stosowanie z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi Zachować ostrożność Możliwe zmniejszenie skuteczności – zalecana dodatkowa antykoncepcja56

Fosaprepitant – skuteczność i bezpieczeństwo w codziennej praktyce

Fosaprepitant jest skutecznym lekiem w zapobieganiu nudnościom i wymiotom podczas chemioterapii, a jego profil bezpieczeństwa pozwala na stosowanie u większości pacjentów, w tym u dzieci i osób starszych. Należy jednak pamiętać o potencjalnych interakcjach z innymi lekami oraz o ograniczeniach w stosowaniu u osób z chorobami wątroby i u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią1234.

Pytania i odpowiedzi

Czy fosaprepitant jest bezpieczny w ciąży?

Nie zaleca się stosowania fosaprepitantu w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.

Czy można stosować fosaprepitant u osób z niewydolnością nerek?

Tak, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma potrzeby modyfikacji dawki fosaprepitantu.

Czy fosaprepitant wpływa na prowadzenie pojazdów?

Może powodować zawroty głowy i zmęczenie, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów.

Czy podczas stosowania fosaprepitantu trzeba stosować dodatkową antykoncepcję?

Tak, należy stosować dodatkowe niehormonalne metody antykoncepcji podczas leczenia i przez 2 miesiące po jego zakończeniu.

Czy fosaprepitant może być stosowany u osób starszych?

Tak, nie ma konieczności modyfikowania dawki u osób w podeszłym wieku.