Ogólne zasady dawkowania eltrombopagu

Eltrombopag jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o różnych dawkach oraz jako proszek do sporządzania zawiesiny doustnej123. Dawkowanie tej substancji zawsze dobiera się indywidualnie, w zależności od liczby płytek krwi u pacjenta i celu leczenia. Celem terapii nie jest osiągnięcie prawidłowej liczby płytek, ale uzyskanie ich poziomu wystarczającego do zmniejszenia ryzyka krwawienia456.

  • Standardowa dawka początkowa dla dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 6 do 17 lat wynosi 50 mg raz na dobę78.
  • Dla dzieci w wieku od 1 do 5 lat zaleca się rozpoczęcie leczenia od 25 mg raz na dobę78.
  • W przypadku pacjentów pochodzenia wschodnio-/południowo-wschodnioazjatyckiego dawkę początkową należy zmniejszyć do 25 mg raz na dobę, niezależnie od wieku (powyżej 1 roku)78.
  • W przypadku stosowania proszku do sporządzania zawiesiny doustnej może dojść do większej ekspozycji na lek niż po tabletkach – podczas zmiany postaci przez 2 tygodnie należy co tydzień kontrolować liczbę płytek krwi96.
  • Tabletki i zawiesinę przyjmuje się doustnie, co najmniej 2 godziny przed lub 4 godziny po spożyciu nabiału, leków zobojętniających kwas żołądkowy lub suplementów mineralnych z żelazem, wapniem, magnezem itp.1011.

Monitorowanie i dostosowywanie dawki

Po rozpoczęciu leczenia eltrombopagiem konieczne jest regularne kontrolowanie liczby płytek krwi. Dawkę zwiększa się lub zmniejsza w zależności od uzyskanego efektu, zwykle o 25 mg na dobę, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej1213. Najmniejsza skuteczna dawka pozwala utrzymać liczbę płytek na poziomie co najmniej 50 000/µl4.

  • Jeśli po co najmniej 2 tygodniach liczba płytek jest niższa niż 50 000/µl, dawkę zwiększa się o 25 mg (maksymalnie do 75 mg/dobę)12.
  • Przy liczbie płytek 50 000–150 000/µl należy utrzymywać najniższą skuteczną dawkę, ewentualnie kontynuować inne leki przeciwmałopłytkowe12.
  • Jeśli liczba płytek przekroczy 150 000/µl, dawkę zmniejsza się o 25 mg, a efekty ocenia po 2 tygodniach12.
  • Przy liczbie płytek powyżej 250 000/µl leczenie należy przerwać i częściej kontrolować wyniki; po spadku płytek do ≤100 000/µl można wznowić leczenie z mniejszą dawką12.

Czas trwania terapii

Czas leczenia eltrombopagiem jest ustalany indywidualnie. Jeżeli po 4 tygodniach stosowania maksymalnej dawki (75 mg/dobę) nie nastąpi wzrost liczby płytek pozwalający uniknąć istotnych krwawień, terapię należy przerwać1415. W przypadku przewlekłego zapalenia wątroby typu C leczenie kończy się wraz z zakończeniem terapii przeciwwirusowej, chyba że lekarz zaleci inaczej16.

Ważne: Dawkowanie eltrombopagu zawsze powinno być indywidualnie dostosowane i regularnie kontrolowane. Zbyt duże zwiększenie liczby płytek może prowadzić do niebezpiecznych powikłań zakrzepowych, dlatego ważne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń i harmonogramu badań krwi. W razie zmiany postaci leku, konieczne są dodatkowe kontrole laboratoryjne. Należy pamiętać, że nie wolno przekraczać maksymalnych dawek dobowych podanych w zaleceniach46.

Dawkowanie eltrombopagu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci od 1 do 5 lat: dawka początkowa 25 mg raz na dobę78.
  • Dzieci i młodzież od 6 do 17 lat: dawka początkowa 50 mg raz na dobę78.
  • Nie zaleca się stosowania eltrombopagu u dzieci poniżej 1 roku życia ze względu na brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności1017.
  • Nie określono dawkowania eltrombopagu u dzieci i młodzieży z małopłytkowością towarzyszącą przewlekłemu WZW C – nie zaleca się stosowania w tej grupie10.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Brak konieczności rutynowej modyfikacji dawki, jednak należy zachować ostrożność ze względu na możliwość zwiększonej wrażliwości u osób starszych1819.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Nie ma potrzeby rutynowej zmiany dawki, ale leczenie powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą, z oceną kreatyniny i ewentualną analizą moczu2021.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Nie należy stosować eltrombopagu u pacjentów z małopłytkowością immunologiczną i wynikiem ≥5 w skali Child-Pugh, chyba że korzyści przewyższają ryzyko2221.
  • Jeśli konieczne jest leczenie, należy rozpocząć od dawki 25 mg raz na dobę, a kolejne zwiększanie dawki przeprowadzać z wydłużonymi odstępami (co 2–3 tygodnie)2221.
  • U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami wątroby nie ma potrzeby zmiany dawki początkowej22.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Eltrombopag może być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko dla dziecka2324.
  • Lek przenika do mleka szczurów, brak jest jednak wystarczających danych dotyczących przenikania do mleka ludzkiego2526.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Małopłytkowość immunologiczna (ITP)

  • Dawkowanie według schematu ogólnego – indywidualne dostosowanie w oparciu o liczbę płytek, z monitorowaniem co tydzień do uzyskania stabilności, następnie raz w miesiącu46.
  • Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 75 mg78.

Małopłytkowość związana z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C

  • Zalecana dawka początkowa to 25 mg raz na dobę2728.
  • Dawkę można zwiększać o 25 mg co 2 tygodnie, aby uzyskać docelową liczbę płytek, ale nie wolno przekraczać 100 mg na dobę2930.
  • Po rozpoczęciu leczenia przeciwwirusowego należy unikać szybkiego zmniejszania dawki eltrombopagu, nawet jeśli liczba płytek spadnie16.
  • W przypadku liczby płytek powyżej 150 000/µl leczenie należy przerwać, a po spadku do ≤100 000/µl wznowić z dawką zmniejszoną o 25 mg31.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Dla małopłytkowości immunologicznej – nie wolno przekraczać 75 mg na dobę78.
  • W leczeniu małopłytkowości związanej z przewlekłym WZW C – maksymalna dawka to 100 mg na dobę2930.
  • Przekroczenie dawek może prowadzić do nadmiernego wzrostu liczby płytek i zwiększonego ryzyka zakrzepów, a także zaburzeń czynności wątroby3233.
Najczęstsze modyfikacje dawkowania:

  • Podczas leczenia dostosowuje się dawkę w oparciu o liczbę płytek krwi, zwiększając lub zmniejszając o 25 mg w odstępach co najmniej 2 tygodni.
  • W przypadku zbyt wysokiej liczby płytek lub nieprawidłowych wyników badań wątroby, leczenie należy przerwać i ponownie rozważyć wznowienie w niższej dawce.
  • Jeśli po 4 tygodniach stosowania maksymalnej dawki (75 mg w ITP, 100 mg w WZW C) nie uzyska się poprawy, należy odstawić lek.
  • Dzieci poniżej 1 roku życia nie powinny przyjmować eltrombopagu z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa.

Tabela podsumowująca dawkowanie eltrombopagu

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli, dzieci i młodzież 6–17 lat 50 mg raz na dobę, modyfikacja dawki o 25 mg w zależności od liczby płytek; maks. 75 mg/dobę (ITP), 100 mg/dobę (WZW C)
Dzieci 1–5 lat 25 mg raz na dobę, modyfikacja dawki o 25 mg; maks. 75 mg/dobę
Pochodzenie wschodnio-/południowo-wschodnioazjatyckie Dawka początkowa 25 mg raz na dobę, dalsza modyfikacja jak wyżej
Osoby starsze Brak rutynowej modyfikacji dawki, indywidualna ocena
Pacjenci z zaburzeniami nerek Brak konieczności zmiany dawki, ale wymagana ścisła kontrola
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Nie stosować w ITP przy Child-Pugh ≥5, w innych przypadkach dawka początkowa 25 mg raz na dobę
Kobiety w ciąży i karmiące Stosować tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko; brak wystarczających danych o bezpieczeństwie
Dzieci <1 rok Nie zaleca się stosowania

Eltrombopag – elastyczność i bezpieczeństwo dawkowania

Eltrombopag to lek, którego skuteczność i bezpieczeństwo zależą od indywidualnie dobranej dawki oraz regularnej kontroli liczby płytek krwi i stanu wątroby. Różne grupy pacjentów mogą wymagać innych schematów dawkowania, a w przypadku szczególnych sytuacji (np. choroby nerek lub wątroby) konieczna jest szczególna ostrożność. Dzięki elastycznemu dostosowywaniu dawek eltrombopag pozwala osiągnąć skuteczną kontrolę liczby płytek, minimalizując ryzyko powikłań. Najważniejsze jest jednak ścisłe przestrzeganie zaleceń i monitorowanie parametrów krwi, aby leczenie było zarówno skuteczne, jak i bezpieczne dla pacjenta471268.

Pytania i odpowiedzi

Jaką dawkę eltrombopagu stosuje się u dorosłych?

Standardowa dawka początkowa dla dorosłych to 50 mg raz na dobę, z możliwością dostosowania dawki w zależności od liczby płytek krwi12.

Czy dzieci mogą przyjmować eltrombopag?

Tak, dzieci od 1 do 5 lat przyjmują 25 mg raz na dobę, dzieci i młodzież od 6 do 17 lat 50 mg raz na dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 1 roku życia12.

Czy trzeba zmieniać dawkę eltrombopagu u osób starszych?

Nie ma konieczności rutynowej zmiany dawki, ale osoby starsze wymagają indywidualnej oceny i ostrożności12.

Jak postępować w przypadku zaburzeń czynności wątroby podczas leczenia eltrombopagiem?

W przypadku łagodnych zaburzeń wątroby nie ma potrzeby zmiany dawki początkowej, natomiast przy cięższych zaburzeniach leczenie rozpoczyna się od 25 mg raz na dobę i stosuje się wydłużone odstępy między zwiększaniem dawki12.

Jak długo trwa leczenie eltrombopagiem?

Czas leczenia ustalany jest indywidualnie przez lekarza; jeżeli po 4 tygodniach stosowania maksymalnej dawki nie ma poprawy, leczenie należy przerwać12.