Dutasteryd – bezpieczeństwo stosowania u różnych grup pacjentów
Dutasteryd, jako inhibitor 5-alfa-reduktazy, jest zazwyczaj dobrze tolerowany przez dorosłych mężczyzn, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u osób z zaburzeniami czynności wątroby oraz w niektórych innych grupach pacjentów123.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Dutasteryd jest przeciwwskazany u kobiet, w tym kobiet w ciąży i karmiących piersią45.
- Podawanie dutasterydu kobiecie w ciąży może spowodować zaburzenia rozwoju zewnętrznych narządów płciowych u płodu płci męskiej67.
- Nie wiadomo, czy dutasteryd przenika do mleka kobiecego, dlatego nie zaleca się jego stosowania u matek karmiących piersią89.
- Niewielkie ilości dutasterydu mogą być obecne w nasieniu mężczyzn przyjmujących lek – w przypadku kontaktu kobiety w ciąży z nasieniem, zaleca się stosowanie prezerwatywy w celu zminimalizowania ryzyka dla płodu89.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Nie przewiduje się, aby dutasteryd wpływał na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn101112.
- Podczas terapii skojarzonej z tamsulosyną (lek na rozrost prostaty), mogą pojawić się zawroty głowy, dlatego należy zachować ostrożność przy wykonywaniu czynności wymagających skupienia1314.
Interakcje z alkoholem
- Brak danych wskazujących na niebezpieczne interakcje dutasterydu z alkoholem15.
- Zawsze jednak należy zachować ostrożność, ponieważ alkohol może nasilać działania niepożądane niektórych leków stosowanych równocześnie z dutasterydem, np. tamsulosyny13.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Nie ma konieczności dostosowania dawki dutasterydu u osób z zaburzeniami czynności nerek, ponieważ lek jest wydalany głównie z kałem, a tylko niewielka ilość przez nerki1217.
- W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min), należy zachować ostrożność, gdyż nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa stosowania1819.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność podczas stosowania dutasterydu, ponieważ może dojść do zwiększenia stężenia leku w organizmie i wydłużenia jego działania123.
- Stosowanie dutasterydu jest przeciwwskazane (zakazane) u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby45.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
- Nie ma konieczności modyfikowania dawki dutasterydu u osób starszych, gdyż wiek nie ma istotnego wpływu na metabolizm leku202117.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Stosowanie dutasterydu jest przeciwwskazane u dzieci i młodzieży4.
- Pacjenci z nadwrażliwością na soję lub orzeszki ziemne nie powinni przyjmować preparatów zawierających dutasteryd, jeśli w składzie znajduje się lecytyna sojowa225.
- W przypadku terapii skojarzonej z tamsulosyną, należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego (nagłego spadku ciśnienia podczas wstawania), zwłaszcza u osób z tendencją do omdleń1323.
- Przy stosowaniu dutasterydu w połączeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol) może dojść do zwiększenia stężenia leku w organizmie. W razie wystąpienia działań niepożądanych, lekarz może zalecić rzadsze przyjmowanie leku2425.
- Najczęstsze działania niepożądane dutasterydu dotyczą sfery seksualnej, takie jak zmniejszenie libido, impotencja czy zaburzenia wytrysku. Częstość tych działań maleje z czasem stosowania leku2627.
- Możliwe są także reakcje alergiczne (wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy), łysienie (głównie utrata owłosienia ciała), tkliwość lub powiększenie piersi, depresja, a także ból i obrzęk jąder2829.
- Podczas terapii skojarzonej z tamsulosyną zwiększa się ryzyko niewydolności serca w porównaniu do monoterapii, choć ryzyko to jest nadal niewielkie3031.
- Bardzo rzadko zgłaszano przypadki raka piersi u mężczyzn stosujących dutasteryd – w razie pojawienia się guzków lub wydzieliny z brodawki sutkowej, należy niezwłocznie poinformować lekarza3233.
Tabela bezpieczeństwa stosowania dutasterydu
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Można stosować | Zachować ostrożność przy ciężkiej niewydolności nerek – brak danych |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Zakazane przy ciężkiej niewydolności | Ostrożność przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Zakazane | Może uszkodzić płód płci męskiej; nie stosować u kobiet |
| Dzieci i młodzież | Zakazane | Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności |
| Prowadzenie pojazdów | Można prowadzić | Brak wpływu, wyjątek: zawroty głowy przy terapii skojarzonej |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych o interakcjach |
| Nadwrażliwość na soję/orzeszki ziemne | Zakazane | Nie stosować leków z lecytyną sojową |
| Terapia skojarzona z tamsulosyną | Można stosować | Zwiększone ryzyko działań niepożądanych i niewydolności serca |
Dutasteryd – kiedy warto zachować ostrożność?
Dutasteryd to lek skuteczny i bezpieczny dla większości dorosłych mężczyzn, jeśli jest stosowany zgodnie z zaleceniami. Warto jednak pamiętać o przeciwwskazaniach, takich jak ciężkie zaburzenia wątroby, uczulenie na składniki leku czy wiek poniżej 18 lat. W przypadku terapii skojarzonej z tamsulosyną należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego oraz większego ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza na początku leczenia1331. Regularne badania i monitorowanie stanu zdrowia, szczególnie u osób z dodatkowymi obciążeniami zdrowotnymi, pomagają w bezpiecznym korzystaniu z terapii dutasterydem.


















