Dlaczego stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności?
Okres ciąży oraz karmienia piersią to czas, w którym zdrowie matki i dziecka jest szczególnie narażone na działanie różnych substancji, w tym leków. Substancje czynne mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój płodu, a także przenikać do mleka matki i oddziaływać na niemowlę. Z tego powodu każda kobieta będąca w ciąży lub karmiąca piersią powinna zawsze skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania jakiegokolwiek leku123.
Dazatynib w ciąży – bezpieczeństwo i zalecenia
Dazatynib jest lekiem stosowanym w leczeniu niektórych nowotworów krwi, takich jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) oraz ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Niestety, stosowanie dazatynibu w ciąży wiąże się z poważnym ryzykiem dla rozwijającego się dziecka. Dane z badań na ludziach wskazują, że lek ten może powodować wady wrodzone, w tym wady cewy nerwowej, oraz wykazuje szkodliwe działanie farmakologiczne na płód123.
- Badania na zwierzętach potwierdziły szkodliwy wpływ dazatynibu na rozród12.
- Dazatynibu nie wolno stosować w ciąży, chyba że nie ma innej możliwości leczenia i stan zdrowia kobiety tego wymaga13.
- Kobieta, która przyjmuje dazatynib w czasie ciąży, musi być poinformowana o potencjalnym ryzyku dla płodu2.
- Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym, powinni stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia dazatynibem123.
Wpływ dazatynibu na płód
Dazatynib może przenikać przez łożysko i oddziaływać bezpośrednio na rozwijający się płód. Może to skutkować poważnymi wadami wrodzonymi oraz innymi negatywnymi konsekwencjami zdrowotnymi dla dziecka13. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, nie zaleca się stosowania tego leku w żadnym trymestrze ciąży, o ile nie jest to bezwzględnie konieczne.
Dazatynib a karmienie piersią
Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania dazatynibu do mleka kobiecego, ale na podstawie właściwości leku i dostępnych informacji przypuszcza się, że może on przenikać do mleka matki456. Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią.
- Podczas leczenia dazatynibem należy bezwzględnie przerwać karmienie piersią456.
- Decyzja ta dotyczy wszystkich postaci leku, zarówno tabletek, jak i zawiesiny doustnej, oraz każdej dawki5.
- Ryzyko dla dziecka karmionego piersią nie jest dokładnie określone, ale nie można go wykluczyć6.
- W trakcie leczenia dazatynibem należy całkowicie zaprzestać karmienia piersią.
- Substancja może być obecna w mleku matki i zaszkodzić dziecku.
- Decyzja ta dotyczy wszystkich postaci i dawek leku.
- Bezpieczeństwo dziecka karmionego piersią nie zostało potwierdzone.
Wpływ dazatynibu na płodność
Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu dazatynibu na płodność zarówno samców, jak i samic szczurów456. Jednak zaleca się, aby mężczyźni i kobiety w wieku rozrodczym stosowali skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii tym lekiem, ponieważ istnieje ryzyko uszkodzenia płodu w przypadku poczęcia dziecka podczas leczenia1.
Bezpieczeństwo stosowania dazatynibu w różnych postaciach i drogach podania
Wszystkie postacie dazatynibu (tabletki, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej) oraz różne drogi podania są objęte tymi samymi ostrzeżeniami dotyczącymi stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią123. Niezależnie od postaci leku, ryzyko dla płodu i dziecka karmionego piersią jest obecne.
Podsumowanie: Dazatynib – przeciwwskazania i ryzyko w okresie ciąży i laktacji
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Można rozważyć wyłącznie, gdy jest to bezwzględnie konieczne; ryzyko poważnych wad wrodzonych |
| Karmienie piersią | Nie | Należy przerwać karmienie piersią podczas leczenia |













