Lenwatynib – charakterystyka i zastosowanie
Lenwatynib jest lekiem przeciwnowotworowym należącym do grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych. Działa przede wszystkim poprzez blokowanie receptorów, które są kluczowe dla rozwoju naczyń krwionośnych odżywiających guz nowotworowy. Dzięki temu ogranicza wzrost i rozprzestrzenianie się nowotworu. Lek ten jest stosowany u dorosłych pacjentów z zaawansowanymi lub przerzutowymi postaciami takich nowotworów jak rak zróżnicowany tarczycy, rak wątrobowokomórkowy, rak endometrium oraz rak nerkowokomórkowy. Lenwatynib może być podawany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami, np. pembrolizumabem lub ewerolimusem, w zależności od rodzaju nowotworu12.
Stosowanie lenwatynibu wymaga jednak uwzględnienia przeciwwskazań, które dzielą się na bezwzględne (gdy lek nie może być stosowany w żadnym przypadku) oraz względne (gdy stosowanie jest możliwe, ale wymaga szczególnej oceny ryzyka przez lekarza). Ponadto, w niektórych sytuacjach konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas terapii lenwatynibem34.
Przeciwwskazania bezwzględne
- Nadwrażliwość na lenwatynib lub substancje pomocnicze – może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych, które zagrażają życiu, dlatego lek nie powinien być stosowany u osób uczulonych na składniki preparatu34.
- Karmienie piersią – lenwatynib może przenikać do mleka matki i wpływać negatywnie na dziecko, dlatego stosowanie leku jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią34.
Przeciwwskazania względne
Lenwatynib może być stosowany jedynie po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka u pacjentów z niektórymi schorzeniami lub stanami klinicznymi, które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych lub komplikacji.
- Pacjenci z tętniczą chorobą zakrzepowo-zatorową w ostatnich 6 miesiącach – ze względu na brak badań w tej grupie, stosowanie leku wymaga ostrożności i indywidualnej oceny ryzyka56.
- Pacjenci z marskością wątroby i żylakami przełyku – konieczne jest dokładne badanie przed rozpoczęciem leczenia ze względu na ryzyko krwotoków związanych z guzem i jego naciekaniem na naczynia krwionośne78.
- Pacjenci z wcześniejszymi zabiegami chirurgicznymi lub radioterapią w obrębie przewodu pokarmowego – zwiększone ryzyko perforacji i tworzenia się przetok podczas leczenia lenwatynibem910.
- Pacjenci z przetokami w obrębie przełyku, tchawicy lub oskrzeli – leczenie lenwatynibem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia objawów i poważnych powikłań1112.
Zachowaj szczególną ostrożność podczas stosowania lenwatynibu
Lenwatynib może powodować różne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania i odpowiednich działań zapobiegawczych. Należy zwrócić uwagę na:
- Nadciśnienie tętnicze – często pojawia się na początku leczenia. Należy regularnie kontrolować ciśnienie krwi i w razie potrzeby rozpocząć leczenie nadciśnienia, aby uniknąć poważnych powikłań, takich jak rozwarstwienie aorty. Monitorowanie powinno odbywać się co tydzień na początku terapii, następnie co 2 tygodnie przez 2 miesiące, a później co miesiąc1314.
- Proteinuria (obecność białka w moczu) – może pojawić się zwykle na początku leczenia. W przypadku wykrycia proteinurii ≥2+ konieczne może być przerwanie lub dostosowanie dawki leku. Wystąpienie zespołu nerczycowego wymaga zaprzestania leczenia lenwatynibem1516.
- Hepatotoksyczność – lenwatynib może powodować uszkodzenie wątroby, objawiające się wzrostem enzymów wątrobowych oraz, w rzadkich przypadkach, niewydolnością wątroby. Szczególnie narażeni są pacjenci z zaawansowanym rakiem wątroby i zaburzeniami czynności tego narządu. Konieczne jest regularne monitorowanie czynności wątroby co 2 tygodnie przez pierwsze 2 miesiące, a potem co miesiąc1718.
- Zaburzenia czynności nerek – ryzyko niewydolności nerek wzrasta szczególnie przy odwodnieniu lub toksyczności układu pokarmowego. Należy monitorować stan nerek i w razie potrzeby dostosować dawkę lenwatynibu1920.
- Zaburzenia rytmu serca i wydłużenie odstępu QT – konieczne jest monitorowanie EKG, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT. W przypadku znacznego wydłużenia odstępu QT (>500 ms) leczenie należy przerwać, a po ustąpieniu zmian wznowić w obniżonej dawce2122.
- Zaburzenia czynności tarczycy – mogą wystąpić niedoczynność tarczycy, dlatego przed i w trakcie leczenia należy monitorować funkcję tarczycy i w razie potrzeby stosować odpowiednie leczenie2324.
- Zaburzenia gojenia ran – lenwatynib może negatywnie wpływać na proces gojenia, dlatego w przypadku planowanych dużych zabiegów chirurgicznych zaleca się tymczasowe przerwanie leczenia2325.
- Martwica kości szczęki (osteonecrosis of the jaw, ONJ) – ryzyko występuje zwłaszcza u pacjentów leczonych jednocześnie lub wcześniej inhibitorami resorpcji kości i inhibitorami angiogenezy. Należy przeprowadzić badanie stomatologiczne i unikać inwazyjnych zabiegów dentystycznych2627.
- Ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych – u pacjentów leczonych lenwatynibem mogą wystąpić incydenty zakrzepowe, dlatego należy zachować ostrożność u osób z ryzykiem i przerwać leczenie w przypadku wystąpienia takich zdarzeń56.
- Krwotoki – obserwowano przypadki ciężkich i śmiertelnych krwotoków, zwłaszcza u pacjentów z inwazją guza na duże naczynia krwionośne. W razie krwawienia konieczne może być przerwanie lub dostosowanie dawki lenwatynibu78.
Podsumowanie przeciwwskazań i środków ostrożności przy stosowaniu lenwatynibu
| Przeciwwskazanie | Typ (bezwzględne/względne) |
|---|---|
| Nadwrażliwość na lenwatynib lub substancje pomocnicze | Przeciwwskazane |
| Karmienie piersią | Przeciwwskazane |
| Tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa w ostatnich 6 miesiącach | Należy zachować ostrożność |
| Marskość wątroby z żylakami przełyku | Należy zachować ostrożność |
| Wcześniejsze zabiegi chirurgiczne lub radioterapia przewodu pokarmowego | Należy zachować ostrożność |
| Przetoki w obrębie przełyku, tchawicy lub oskrzeli | Przeciwwskazane |
| Nadciśnienie tętnicze (niekontrolowane) | Należy zachować ostrożność |
| Proteinuria (białkomocz) | Należy zachować ostrożność |
| Hepatotoksyczność | Należy zachować ostrożność |
| Niewydolność nerek lub zaburzenia czynności nerek | Należy zachować ostrożność |
| Zaburzenia rytmu serca i wydłużenie odstępu QT | Należy zachować ostrożność |
| Niedoczynność tarczycy | Należy zachować ostrożność |
| Zaburzenia gojenia ran | Należy zachować ostrożność |
| Martwica kości szczęki (ONJ) | Należy zachować ostrożność |
| Krwotoki związane z guzem | Należy zachować ostrożność |













