Działania niepożądane lenwatynibu – wprowadzenie
Lenwatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może powodować wiele działań niepożądanych. Częstość i nasilenie tych objawów zależą od rodzaju nowotworu, postaci leku, drogi podania, a także indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy stan zdrowia. Działania niepożądane mogą wystąpić na różnych etapach leczenia – niektóre pojawiają się na początku terapii, inne mogą narastać w czasie. Choć nie każdy pacjent doświadczy skutków ubocznych, ważne jest, aby być na nie przygotowanym i w razie potrzeby odpowiednio reagować. Przy stosowaniu lenwatynibu lekarz zawsze waży korzyści z leczenia względem ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.12
Bardzo często występujące działania niepożądane (≥10%)
- Nadciśnienie tętnicze – pojawia się u wielu pacjentów, często w ciągu pierwszych tygodni leczenia. Może wymagać leczenia lub zmiany dawki leku.13
- Biegunka – częsta dolegliwość, która może utrzymywać się przez cały okres terapii. Ważne jest odpowiednie nawodnienie i leczenie objawowe.14
- Zmniejszony apetyt i masa ciała – mogą prowadzić do osłabienia organizmu, dlatego należy zwracać uwagę na odpowiednie odżywianie.12
- Zmęczenie i osłabienie (astenia) – często zgłaszane przez pacjentów, mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie.12
- Nudności i wymioty – mogą towarzyszyć leczeniu, wymagają czasem stosowania leków przeciwwymiotnych.1
- Proteinuria (obecność białka w moczu) – może wskazywać na zaburzenia pracy nerek i wymaga monitorowania.15
- Zapalenie jamy ustnej i ból w jamie ustnej – powodują dyskomfort podczas jedzenia i mówienia.1
- Dysfonia (zaburzenia głosu) – często obserwowana u pacjentów.1
- Ból głowy i zawroty głowy – mogą występować jako reakcje na lek.1
- Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej – objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i bólem skóry dłoni i stóp.1
Często występujące działania niepożądane (≥1% do <10%)
- Niewydolność nerek i zaburzenia czynności nerek – mogą wystąpić w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi problemami nerkowymi.6
- Zaburzenia czynności serca – w tym niewydolność serca i zmniejszenie frakcji wyrzutowej, choć rzadziej, są możliwe.7
- Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii – rzadkie, ale poważne działanie niepożądane.8
- Hepatotoksyczność – zaburzenia funkcji wątroby, które mogą być ciężkie i prowadzić do niewydolności.9
- Tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa – ryzyko powstawania zakrzepów, które mogą prowadzić do poważnych powikłań.10
- Krwotoki – mogą występować w różnych miejscach, w tym nosa, dróg moczowych czy przewodu pokarmowego.11
- Hipokalcemia – obniżenie poziomu wapnia we krwi, które wymaga kontroli.12
- Perforacja przewodu pokarmowego oraz tworzenie przetok – poważne zdarzenia, które mogą wymagać przerwania leczenia.13
- Wydłużenie odstępu QT w EKG – może wpływać na rytm serca.14
- Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego i niedoczynność tarczycy – częstość występowania tych zaburzeń jest wysoka, co wymaga monitorowania funkcji tarczycy.15
Różnice w profilach działań niepożądanych w zależności od choroby i terapii skojarzonej
Lenwatynib jest stosowany w monoterapii oraz w połączeniu z innymi lekami, jak pembrolizumab czy ewerolimus. Profil działań niepożądanych może się różnić w zależności od zastosowanego schematu leczenia oraz typu nowotworu, np. raka tarczycy, raka wątrobowokomórkowego, raka endometrium czy raka nerkowokomórkowego.162
W terapii skojarzonej z pembrolizumabem u pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym najczęstsze działania niepożądane to biegunka, nadciśnienie, zmęczenie, niedoczynność tarczycy i zapalenie jamy ustnej.2 Natomiast w terapii skojarzonej z ewerolimusem do najczęstszych należą biegunka, zmęczenie, nadciśnienie, zmniejszony apetyt oraz zapalenie jamy ustnej.17
W monoterapii lenwatynibem u pacjentów z rakiem tarczycy lub wątrobowokomórkowym najczęściej obserwuje się nadciśnienie, biegunkę, zmęczenie, zmniejszenie masy ciała, nudności, wymioty i proteinurię.1
Zgłaszanie działań niepożądanych
Każde podejrzenie działania niepożądanego podczas stosowania lenwatynibu powinno być zgłoszone odpowiednim instytucjom, takim jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych. Dzięki temu możliwe jest ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa leku i szybkie reagowanie na nowe zagrożenia.1819
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa lenwatynibu
Lenwatynib jest lekiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które najczęściej dotyczą układu krążenia (zwłaszcza nadciśnienia), układu pokarmowego (biegunka, nudności), nerek (proteinuria, niewydolność nerek) oraz skóry (zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej). Występowanie działań niepożądanych zależy od choroby podstawowej, schematu leczenia i indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy masa ciała. Większość działań niepożądanych pojawia się w pierwszych miesiącach terapii i może wymagać dostosowania dawki lub przerwania leczenia. Znajomość możliwych skutków ubocznych pozwala na lepsze przygotowanie do terapii i skuteczne zarządzanie objawami.
| Układ narządowy | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia układu moczowego | Ropień krocza | ||||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia, limfopenia, leukopenia, neutropenia | Zawał śledziony | ||||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy, zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego | Niewydolność nadnerczy | ||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipercholesterolemia, zmniejszenie masy ciała i apetytu | Odwodnienie | ||||
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | |||||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia smaku | Epizod mózgowo-naczyniowy | Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, osłabienie lub niedowład kończyny, przemijający napad niedokrwienny | |||
| Zaburzenia serca | Zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, wydłużenie odstępu QT, zmniejszenie frakcji wyrzutowej | |||||
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok, nadciśnienie, niedociśnienie | Tętniak i rozwarstwienie tętnicy | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Dysfonia | Zatorowość płucna | Odma opłucnowa | |||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, bóle brzucha, wymioty, nudności, zapalenie jamy ustnej, ból jamy ustnej, zaparcie, niestrawność, suchość w ustach, zwiększona aktywność lipazy i amylazy | Przetoka w odbycie, wzdęcia, perforacja przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, zapalenie jelita grubego | ||||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększone stężenie bilirubiny, niedobór albumin, zwiększona aktywność aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej, gamma-glutamylotransferazy | Niewydolność wątroby, encefalopatia wątrobowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego, nieprawidłowa czynność wątroby | Uszkodzenie tkanki wątroby, zapalenie wątroby | |||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, rumień dłoni, wysypka, łysienie | Hiperkeratoza, łysienie | ||||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból pleców, stawów, mięśni, kończyn, mięśniowo-szkieletowy ból | Ból mięśni, ból kończyn, mięśniowo-szkieletowy ból | Martwica kości szczęki | |||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Proteinuria, zwiększone stężenie kreatyniny | Niewydolność nerek, zaburzenie czynności nerek, zwiększone stężenie mocznika | Zespół nerczycowy, zaburzenie czynności nerek | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie, astenia, obrzęk obwodowy | Złe samopoczucie, zaburzenia gojenia, przetoka poza układem pokarmowym |













