Jak prawidłowo dawkować lek Yaz?

Lek Yaz jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który zawiera dwa hormony: etynyloestradiol i drospirenon. Prawidłowe dawkowanie leku jest kluczowe dla zapewnienia jego skuteczności i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak i kiedy dawkować lek Yaz, korzystając z informacji zawartych w dokumentach “Charakterystyka produktu leczniczego” oraz “Ulotka leku”.

Spis treści

• Przygotowanie blistra
• Rozpoczęcie stosowania leku Yaz
• Pominięcie tabletki
• Co zrobić w przypadku wymiotów lub biegunki?
• Opóźnienie krwawienia
• Zmiana dnia krwawienia
• Przerwanie stosowania leku Yaz
• Słownik pojęć
• Podsumowanie

Przygotowanie blistra

Każde opakowanie leku Yaz zawiera 24 jasnoróżowe tabletki powlekane zawierające substancje czynne oraz 4 białe tabletki placebo. Tabletki są ułożone w kolejności, a jeden blister zawiera 28 tabletek. Aby ułatwić codzienne przyjmowanie tabletek, do każdego blistra dołączono 7 samoprzylepnych pasków z nadrukiem dni tygodnia. Należy wybrać pasek, na którym pierwszy dzień tygodnia odpowiada dniu rozpoczęcia opakowania, i nakleić go w górnej części blistra^[1].

Rozpoczęcie stosowania leku Yaz

Rozpoczęcie stosowania leku Yaz zależy od sytuacji pacjentki:

• Jeżeli nie stosowano leku antykoncepcyjnego zawierającego hormony w poprzednim miesiącu: Przyjmowanie leku Yaz należy rozpocząć w pierwszym dniu cyklu miesiączkowego (pierwszy dzień miesiączki). Można też rozpocząć przyjmowanie leku w dniach 2.-5. cyklu, ale wtedy trzeba stosować dodatkowe metody antykoncepcyjne przez pierwsze 7 dni^[2].
• Zmiana ze złożonego hormonalnego leku antykoncepcyjnego: Można rozpocząć stosowanie leku Yaz następnego dnia po zastosowaniu ostatniej tabletki zawierającej substancję czynną z poprzedniego opakowania, ale nie później niż następnego dnia po zakończeniu przerwy w stosowaniu tabletek poprzedniego leku antykoncepcyjnego^[2].
• Zmiana z metody wyłącznie progestagenowej: Można przestawić się w dowolnym dniu z minitabletki zawierającej wyłącznie progestagen, ale we wszystkich przypadkach trzeba stosować dodatkowe metody antykoncepcyjne przez pierwsze 7 dni stosowania tabletek^[2].
• Po poronieniu: Postępować zgodnie z zaleceniami lekarza^[2].
• Po urodzeniu dziecka: Można zacząć stosowanie leku Yaz od 21. do 28. dnia po porodzie. Jeżeli rozpocznie się później niż 28. dnia, trzeba stosować dodatkowe metody antykoncepcyjne przez pierwsze 7 dni przyjmowania leku Yaz^[2].

Pominięcie tabletki

Jeśli pominięto jasnoróżową tabletkę zawierającą substancje czynne, należy postępować zgodnie z następującymi wskazówkami:

• Jeżeli minęło mniej niż 24 godziny: Skuteczność antykoncepcyjna nie jest zmniejszona. Tabletkę należy przyjąć, tak szybko jak to możliwe, a następnie stosować kolejne tabletki o zwykłej porze^[1].
• Jeżeli minęło więcej niż 24 godziny: Skuteczność antykoncepcyjna może być zmniejszona. Im więcej tabletek pacjentka zapomniała przyjąć, tym większe jest ryzyko zajścia w ciążę. Należy skontaktować się z lekarzem^[1].

Co zrobić w przypadku wymiotów lub biegunki?

Jeżeli wymioty wystąpiły w ciągu 3 do 4 godzin po zastosowaniu jasnoróżowej tabletki zawierającej substancje czynne lub wystąpiła ciężka biegunka, istnieje ryzyko, że substancje czynne z tabletki nie zostały całkowicie wchłonięte w organizmie. Po wymiotach lub biegunce trzeba możliwie szybko przyjąć jeszcze jedną jasnoróżową tabletkę z rezerwowego blistra^[1].

Opóźnienie krwawienia

Pomimo że nie zaleca się, można opóźnić wystąpienie krwawienia z odstawienia przez pominięcie białych tabletek placebo i przejście bezpośrednio do drugiego blistra leku Yaz. Podczas stosowania tabletek z drugiego blistra może wystąpić plamienie lub krwawienie śródcykliczne^[1].

Zmiana dnia krwawienia

Jeżeli pacjentka musi zmienić dzień wystąpienia krwawienia, może skrócić okres stosowania tabletek placebo. Na przykład, jeżeli okres przyjmowania tabletek placebo rozpoczyna się w piątek, a chce się zmienić dzień na wtorek, trzeba rozpocząć nowy blister 3 dni wcześniej niż zwykle^[1].

Przerwanie stosowania leku Yaz

Można przerwać stosowanie leku Yaz w dowolnym czasie. Jeżeli pacjentka nie chce zajść w ciążę, powinna poradzić się lekarza co do innych skutecznych metod kontroli urodzin. Jeżeli pacjentka chce zajść w ciążę, należy przerwać stosowanie leku Yaz i poczekać do wystąpienia miesiączki zanim podejmie próbę zajścia w ciążę^[1].

Słownik pojęć

• Etynyloestradiol – syntetyczny estrogen stosowany w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych.
• Drospirenon – syntetyczny progestagen stosowany w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych.
• Zakrzepica żył głębokich – stan, w którym w głębokich żyłach, najczęściej nóg, tworzą się zakrzepy krwi.
• Zatorowość płucna – stan, w którym zakrzep krwi przemieszcza się do płuc, blokując przepływ krwi.
• Placebo – substancja nieaktywna stosowana w badaniach klinicznych lub jako kontrola w leczeniu.

Podsumowanie

W artykule omówiono szczegółowe zasady dawkowania leku Yaz, w tym przygotowanie blistra, rozpoczęcie stosowania, postępowanie w przypadku pominięcia tabletki, wymiotów lub biegunki, opóźnienie krwawienia, zmianę dnia krwawienia oraz przerwanie stosowania leku. Przedstawiono również najczęściej zadawane pytania oraz słownik pojęć medycznych związanych z lekiem Yaz.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku