Jak prawidłowo dawkować lek Alexan?

Alexan to lek stosowany w leczeniu chorób nowotworowych, takich jak ostre białaczki szpikowe, ostre białaczki limfoblastyczne, nacieki białaczkowe w ośrodkowym układzie nerwowym oraz złośliwe chłoniaki nieziarnicze. W artykule szczegółowo omówimy dawkowanie leku Alexan, w tym sposób podawania, zalecane dawki oraz specjalne środki ostrożności.

Spis treści

• Wskazania do stosowania
• Dawkowanie i sposób podawania
• Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
• Przedawkowanie
• Słownik pojęć
• Materiały źródłowe

Wskazania do stosowania

Alexan jest stosowany w leczeniu różnych rodzajów nowotworów, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Wskazania do stosowania obejmują:

• Ostre białaczki szpikowe
• Ostre białaczki limfoblastyczne
• Nacieki białaczkowe w ośrodkowym układzie nerwowym
• Złośliwe chłoniaki nieziarnicze (Non-Hodgkin’s lymphoma)
• Opornych na leczenie chłoniaków nieziarniczych
• Opornych na leczenie ostrych białaczek szpikowych
• Opornych na leczenie ostrych białaczek limfoblastycznych
• Przełom blastyczny w przewlekłej białaczce szpikowej

^[1]

Dawkowanie i sposób podawania

Alexan może być podawany drogą dożylną, podskórną i dokanałową. Lek może być podawany wyłącznie przez personel medyczny. Czas trwania leczenia oraz dobową dawkę leku określa lekarz prowadzący, w zależności od stanu pacjenta.

Leczenie indukujące remisję

Zazwyczaj stosowaną dawką w leczeniu indukującym remisję jest 100 do 200 mg cytarabiny/m² pc. na dobę, w większości przypadków w ciągłej infuzji dożylnej lub w szybkiej infuzji przez 5 do 10 dni. Czas trwania leczenia zależy od wyników badań klinicznych i morfologicznych (badań szpiku kostnego). Leczenie może trwać do 7 dni, po czym następuje 7-9 dniowa przerwa, aż do uzyskania remisji w szpiku kostnym. Alternatywą jest kontynuacja leczenia, aż do wystąpienia hipoplazji szpiku, co należy uznać za próg tolerancji. Przed powtórzeniem cykli terapii należy zapewnić przerwę w leczeniu trwającą 14 dni, a najlepiej, do chwili uzyskania normalizacji obrazu szpiku kostnego^[2].

Leczenie podtrzymujące remisję

Dawką podtrzymującą remisję jest zwykle 70 do 200 mg cytarabiny/m² pc. na dobę w szybkim wstrzyknięciu dożylnym lub podskórnym podawanym przez 5 dni, co 4 tygodnie lub raz na tydzień^[2].

Leczenie chłoniaków nieziarniczych (Non-Hodgkin’s lymphoma)

Leczenie dorosłych: Przypadki te są zwykle leczone z zastosowaniem chemioterapii skojarzonej według schematów, np. w schemacie PROMACE-CYTABOM cytarabina w dawce 300 mg/m² pc. na dobę jest stosowana 8. dnia cyklu leczenia^[2].

Leczenie dzieci: Zastosowanie cytarabiny w chłoniaku nieziarniczym u dzieci zależy od stopnia zaawansowania choroby i jej typu histologicznego. Cytarabinę stosuje się w różnych protokołach leczenia i różnych dawkach. Przykładowe dawkowanie:

• 150 mg cytarabiny/m² pc., podane w 1-godzinnej infuzji dożylnej co 12 godzin w 4. i 5. dniu terapii, w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi
• 75 mg cytarabiny/m² pc. w dniach od 31. do 34., od 38. do 41., od 45. do 48. oraz od 52. do 55. terapii indukcyjnej, w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi

^[2]

Leczenie dużymi dawkami

Podczas leczenia dużymi dawkami należy stosować wyłącznie rozcieńczalniki niezawierające konserwantów. W leczeniu dużymi dawkami stosuje się zwykle 1 do 3 g cytarabiny/m² pc. w infuzji dożylnej trwającej od 1 do 3 godzin, podawanej co 12 godzin przez 4 do 6 dni^[2].

Leczenie białaczek zlokalizowanych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (OUN)

Leczenie dokanałowe: Zwykle stosowana dawka cytarabiny wynosi od 5 do 30 mg/m² pc. co 2 do 7 dni. Częstość podawania i dawkowanie różni się w zależności od zastosowanego sposobu leczenia. Najczęściej podaje się 30 mg/m² pc. raz na cztery dni do czasu, aż płyn mózgowo-rdzeniowy nie zawiera zwiększonej liczby komórek złośliwych^[2].

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Alexan podawany jest z zachowaniem ostrożności tylko pod nadzorem personelu specjalizującego się w onkologii, wyposażonego w narzędzia do regularnego kontrolowania skuteczności leczenia podczas i po zakończeniu podawania leku. Przed zastosowaniem leku Alexan należy omówić to z lekarzem, jeśli pacjent:

• Ma zaburzenia czynności wątroby lub nerek
• Otrzymał lub ma otrzymać jakiekolwiek szczepienie, również żywe atenuowane szczepionki
• Otrzymuje cytarabinę jednocześnie z metotreksatem podawanym dokanałowo
• Ma ostre i (lub) ciężkie zakażenie
• Ma rozpoznaną chorobę wrzodową przewodu pokarmowego
• Przebył w ostatnim czasie zabieg chirurgiczny

^[1]

Przedawkowanie

Brak specyficznej odtrutki. W przypadku przedawkowania należy przerwać terapię, a następnie zastosować leczenie podtrzymujące, w tym przetoczenie pełnej krwi lub płytek krwi oraz podanie antybiotyków w razie konieczności. Dwanaście dawek cytarabiny po 4,5 g/m² pc. podawanych w infuzji dożylnej przez godzinę co 12 godzin powoduje nieodwracalne i zakończone zgonem działanie toksyczne na OUN. W przypadku przedawkowania leku podawanego dokanałowo należy natychmiast zastąpić płyn mózgowo-rdzeniowy izotonicznym roztworem soli. Cytarabinę można usunąć z organizmu metodą hemodializy^[1].

Słownik pojęć

• Ostra białaczka szpikowa – rodzaj nowotworu krwi, który charakteryzuje się szybkim wzrostem liczby nieprawidłowych białych krwinek w szpiku kostnym.
• Ostra białaczka limfoblastyczna – nowotwór krwi, który dotyczy limfocytów, jednego z rodzajów białych krwinek.
• Nacieki białaczkowe – obecność komórek białaczkowych w różnych narządach, w tym w ośrodkowym układzie nerwowym.
• Chłoniaki nieziarnicze – grupa nowotworów układu limfatycznego, które nie są chłoniakami Hodgkina.
• Hipoplazja szpiku – zmniejszenie liczby komórek w szpiku kostnym, co prowadzi do zmniejszenia produkcji krwinek.
• Metotreksat – lek stosowany w leczeniu nowotworów oraz chorób autoimmunologicznych.
• Hemodializa – metoda oczyszczania krwi z toksyn za pomocą specjalnego urządzenia, stosowana głównie u pacjentów z niewydolnością nerek.

Materiały źródłowe

• [1]: Ulotka leku
• [2]: Charakterystyka produktu leczniczego