Reklama

Ogólne zasady dawkowania szczepionki przeciw ospie prawdziwej (żywa)

Szczepionka przeciw ospie prawdziwej (żywa), określana również jako Vaccinum Variolae (vivum), jest podawana w postaci wstrzyknięcia domięśniowego lub podskórnego. Każda dawka wynosi 0,5 ml i zawiera atenuowanego wirusa ospy wietrznej szczepu Oka/Merck1. Szczepionka dostępna jest w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań1.

  • Dorośli i młodzież od 13. roku życia: zalecane są dwie dawki szczepionki podawane w odstępie 4–8 tygodni. Jeśli odstęp ten jest dłuższy, drugą dawkę należy podać jak najszybciej2.
  • Dzieci od 12 miesięcy do 12 lat: standardowo stosuje się dwie dawki szczepionki. Odstęp między dawkami powinien wynosić co najmniej jeden miesiąc2.
  • Dzieci w wieku od 9 do 12 miesięcy: w szczególnych sytuacjach, takich jak wybuch epidemii lub wymogi kalendarza szczepień, możliwe jest rozpoczęcie szczepień już od 9. miesiąca życia. Wtedy konieczne jest podanie drugiej dawki po co najmniej 3 miesiącach2.
  • Osoby poniżej 9. miesiąca życia: szczepionka nie powinna być stosowana w tej grupie wiekowej2.

2

Szczepionka może być również stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej, czyli po kontakcie z osobą chorą na ospę wietrzną. Podanie szczepionki w ciągu 3 dni od kontaktu może zapobiec zachorowaniu lub złagodzić przebieg choroby3.

Drogi podania i miejsca wstrzyknięcia

Szczepionka podawana jest domięśniowo (w mięsień) lub podskórnie. U młodszych dzieci preferowane miejsce to przednio-boczna część uda, a u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych – mięsień naramienny. U osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi zaleca się podawanie szczepionki podskórnie4.

Ważne informacje dotyczące odstępów między dawkami:

  • U dzieci od 9 do 12 miesięcy: druga dawka co najmniej po 3 miesiącach od pierwszej.
  • U dzieci od 12 miesięcy do 12 lat: co najmniej 1 miesiąc między dawkami.
  • U młodzieży i dorosłych od 13 lat: odstęp 4–8 tygodni.
  • W przypadku przekroczenia zalecanego odstępu, drugą dawkę należy podać jak najszybciej.

Szczepionka nie jest zalecana dla dzieci poniżej 9. miesiąca życia2.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci poniżej 9 miesięcy: nie zaleca się stosowania szczepionki2.
  • Dzieci od 9 do 12 miesięcy: w szczególnych okolicznościach można rozpocząć szczepienia, druga dawka po minimum 3 miesiącach2.
  • Dzieci od 12 miesięcy do 12 lat: zalecane są dwie dawki w odstępie co najmniej 1 miesiąca2.
  • Dzieci z bezobjawowym zakażeniem wirusem HIV: w wieku od 12 miesięcy do 12 lat z odpowiednim poziomem limfocytów T CD4+ (≥ 25%) – dwie dawki w odstępie 12 tygodni5.

25

Pacjenci w podeszłym wieku

Brakuje danych dotyczących skuteczności i odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę u osób seronegatywnych powyżej 65. roku życia4.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

W dokumentacji nie podano konieczności modyfikacji dawkowania u osób z niewydolnością nerek lub wątroby. Jednak u pacjentów z obniżoną odpornością szczepienie można rozważyć jedynie wtedy, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem i nie występują przeciwwskazania wymienione w ChPL6.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Szczepionka jest przeciwwskazana w ciąży. Kobiety powinny unikać zajścia w ciążę przez co najmniej 1 miesiąc po szczepieniu7.
  • Informacje o stosowaniu szczepionki u matek karmiących piersią nie są jednoznacznie określone w dokumentacji źródłowej7.

7

Dawkowanie w zależności od wskazania

Szczepionka może być stosowana zarówno w ramach profilaktyki planowej, jak i po kontakcie z osobą chorą na ospę wietrzną. W przypadku profilaktyki poekspozycyjnej zaleca się podanie szczepionki w ciągu 3 dni od kontaktu, a nawet do 5 dni, choć skuteczność jest wtedy niższa. Schemat dawek nie różni się jednak od standardowego dawkowania3.

Maksymalna dawka dobowa i informacje o przedawkowaniu

Nie określono maksymalnej dawki dobowej dla tej szczepionki. Zgłaszano przypadki przypadkowego podania większej niż zalecana dawki lub zbyt krótkiego odstępu między dawkami. Objawy obejmowały miejscowe reakcje, drażliwość, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz kaszel, ale nie odnotowano długotrwałych następstw8.

Najważniejsze zasady bezpiecznego szczepienia:

  • Nie podawać szczepionki dzieciom poniżej 9. miesiąca życia.
  • Unikać szczepienia w czasie ciąży i przez 1 miesiąc przed planowaną ciążą.
  • Stosować się do oficjalnych zaleceń dotyczących liczby dawek i odstępów.
  • Szczepionkę można podawać domięśniowo lub podskórnie, zależnie od stanu zdrowia pacjenta.
  • W razie przypadkowego przedawkowania monitorować stan zdrowia, choć nie stwierdzono trwałych powikłań.

2478

Podsumowanie – dawkowanie szczepionki przeciw ospie prawdziwej (żywa) w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież (od 13 lat) 2 dawki w odstępie 4–8 tygodni2
Dzieci 12 miesięcy – 12 lat 2 dawki w odstępie co najmniej 1 miesiąca2
Dzieci 9–12 miesięcy (w szczególnych sytuacjach) 2 dawki, druga po co najmniej 3 miesiącach2
Dzieci poniżej 9 miesięcy Nie zaleca się stosowania2
Dzieci z bezobjawowym HIV (12 miesięcy – 12 lat, CD4+ ≥ 25%) 2 dawki w odstępie 12 tygodni5
Kobiety w ciąży Przeciwwskazane7
Osoby w podeszłym wieku (>65 lat) Brak danych dotyczących skuteczności i odpowiedzi immunologicznej4
Pacjenci z zaburzeniami nerek lub wątroby Brak konieczności modyfikacji dawki wg dostępnych danych6

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest dawkowanie szczepionki przeciw ospie prawdziwej (żywa) u dzieci?

Dzieci od 12 miesięcy do 12 lat otrzymują dwie dawki w odstępie co najmniej 1 miesiąca. W szczególnych przypadkach można rozpocząć szczepienie od 9. miesiąca życia, wtedy druga dawka po minimum 3 miesiącach.

Czy szczepionka przeciw ospie prawdziwej (żywa) jest bezpieczna w ciąży?

Szczepionka jest przeciwwskazana w ciąży. Zaleca się unikanie ciąży przez co najmniej 1 miesiąc po szczepieniu.

Jak podaje się szczepionkę przeciw ospie prawdziwej (żywa)?

Szczepionkę podaje się domięśniowo lub podskórnie, najczęściej w mięsień naramienny u starszych dzieci i dorosłych, a u młodszych dzieci w przednio-boczną część uda.

Czy konieczna jest modyfikacja dawkowania szczepionki u osób starszych?

Brakuje danych dotyczących skuteczności i odpowiedzi immunologicznej u osób powyżej 65. roku życia.

Reklama
Reklama