Menu

Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Pilotantum

Pilotantum™ to zastrzeżony kompleks składników aktywnych opracowany przez instytut Biogened, stosowany w kosmetykach do pielęgnacji skóry głowy i włosów. W jego skład wchodzą ekstrakty roślinne bogate we flawonoidy, witaminy E i C, ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni, ekstrakt z bazylii, Zinc PCA (cynk połączony z kwasem pirolidonokarboksylowym) oraz kofeina. Kompleks działa wielotorowo: poprawia mikrokrążenie skóry głowy, dostarcza mieszkom włosowym tlen i składniki odżywcze, ogranicza aktywność enzymu 5-α-reduktazy odpowiedzialnego za wypadanie włosów o podłożu hormonalnym, a także chroni komórki mieszków przed uszkodzeniami wywołanymi stresem oksydacyjnym. W badaniu klinicznym przeprowadzonym pod nadzorem dermatologicznym przez niezależny instytut badawczy na zlecenie producenta odnotowano 110-procentowy wzrost gęstości włosów po 3 miesiącach stosowania.

Spis treści

Z tego materiału dowiesz się:

Co wchodzi w skład kompleksu Pilotantum™ i jak działają poszczególne składniki?
Jak Pilotantum™ wpływa na cykl wzrostu włosa i fazę anagen?
Jakie są wyniki badań klinicznych dotyczących kosmetyków z Pilotantum™?
Kto powinien zachować ostrożność i kiedy warto skonsultować się z lekarzem?

Czym jest Pilotantum™ i co wchodzi w jego skład?

Pilotantum™ to zastrzeżony kompleks składników aktywnych opracowany przez instytut badawczo-rozwojowy Biogened, stosowany w dermokosmetykach przeznaczonych do pielęgnacji skóry głowy i włosów osłabionych lub wypadających. Nie jest to pojedyncza substancja, lecz wieloskładnikowa mieszanina botanicznych ekstraktów i związków aktywnych, których dobór ma na celu jednoczesne oddziaływanie na kilka mechanizmów odpowiedzialnych za kondycję mieszka włosowego⁶.

W skład kompleksu wchodzą¹⁷:

Ekstrakty roślinne bogate we flawonoidy – związki polifenolowe o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym.
Ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni – stosowany jako składnik wspierający mikrokrążenie i aktywność biologiczną mieszków.
Ekstrakt z bazylii królewskiej (Ocimum basilicum) – wykazuje właściwości adaptogenne, wspomaga odporność komórek na stres.
Zinc PCA – cynk połączony z kwasem pirolidonokarboksylowym; działa regulująco na sebum i łagodząco na skórę głowy.
Kofeina – dobrze przebadany składnik kosmetyczny stosowany w produktach na wypadanie włosów.
Witamina E i witamina C – antyoksydanty uzupełniające ochronę przeciwoksydacyjną kompleksu.

W niektórych formulacjach kosmetycznych Pilotantum™ uzupełniają dodatkowe składniki, takie jak ekstrakt z owoców amli (Phyllanthus emblica) czy D-pantenol, działające synergistycznie z rdzeniem kompleksu⁷.

Jak Pilotantum™ wpływa na wzrost włosów – mechanizm działania

Kompleks działa wielotorowo, oddziaływując na trzy główne procesy biologiczne istotne dla kondycji włosa: mikrokrążenie skóry głowy, ochronę antyoksydacyjną mieszków i regulację enzymatyczną wpływającą na wypadanie o podłożu hormonalnym⁶.

Trzy filary działania Pilotantum™:

1. Poprawa mikrokrążenia skóry głowy. Ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni i składniki kompleksu poprawiają przepływ krwi w naczyniach włosowatych skóry głowy. Dzięki temu mieszki włosowe otrzymują więcej tlenu, witamin i składników odżywczych niezbędnych do ich prawidłowej aktywności biologicznej⁸.

2. Ochrona przed stresem oksydacyjnym i DNA. Flawonoidy, witaminy E i C tworzą barierę antyoksydacyjną, która neutralizuje wolne rodniki powstające pod wpływem zanieczyszczeń środowiskowych, promieniowania UV, stresu i zmian hormonalnych. Pilotantum™ określany jest jako naturalny adaptogen – zmniejsza negatywny wpływ stresu na komórki mieszka włosowego i chroni je przed kumulacją uszkodzeń DNA⁹¹⁰.

3. Hamowanie 5-α-reduktazy. Zinc PCA, ekstrakt z bazylii i kofeina ograniczają produkcję 5-α-reduktazy – enzymu przekształcającego testosteron w dihydrotestosteron (DHT). Wysoki poziom DHT skraca fazę wzrostową włosa i prowadzi do stopniowej miniaturyzacji mieszków, co objawia się łysieniem androgenowym⁴¹¹.

Efektem synergicznego działania tych mechanizmów jest wydłużenie fazy anagen (wzrostowej) cyklu włosa, aktywacja i wzmocnienie komórek mieszka, redukcja nadmiernego wypadania oraz stymulacja wzrostu nowych, mocnych łodyg włosowych²¹².

Co mówią badania kliniczne o skuteczności Pilotantum™?

Dostępne dane kliniczne dotyczące Pilotantum™ pochodzą z badań zleconych przez producenta (instytut Biogened) – warto mieć to na uwadze przy ocenie wyników. Niezależne badania recenzowane dotyczące samego kompleksu Pilotantum™ nie były dostępne w analizowanych źródłach.

W badaniu własnym producenta, w którym 50 uczestników przez 3 miesiące codziennie stosowało kosmetyk z Pilotantum™, uczestnicy w ramach samooceny zgłosili¹³:

96% stymulację wzrostu nowych, mocnych włosów,
100% zahamowanie nadmiernego wypadania włosów,
90% wzrost objętości i grubości włosów.

W odrębnym badaniu klinicznym przeprowadzonym przez niezależny instytut badawczy pod nadzorem dermatologicznym (również na zlecenie producenta) po 3 miesiącach stosowania szamponu z Pilotantum™ w połączeniu z odpowiednim serum odnotowano 110-procentowy wzrost gęstości włosów w badanym obszarze skóry głowy oraz potwierdzono widoczną redukcję wypadania i wzrost nowych, zdrowych włosów⁵.

Jak czytać te wyniki?

Liczby brzmią imponująco, ale warto znać kontekst. Badanie z 50 uczestnikami i samooceną ma ograniczoną moc dowodową – wyniki subiektywne mogą być zawyżone efektem placebo lub oczekiwaniami uczestników. Badanie dermatologiczne z niezależnym instytutem dostarcza mocniejszych danych, jednak jego sponsorowanie przez producenta jest czynnikiem, który standardowo wpływa na ocenę wiarygodności. Pilotantum™ to składnik kosmetyczny, a nie lek – jego skuteczność nie jest weryfikowana przez organy rejestracyjne w takim samym rygorze jak w przypadku leków na wypadanie włosów. Przy poważnym lub długotrwałym wypadaniu włosów zawsze warto skonsultować się z dermatologiem.

W jakich kosmetykach znajdziesz Pilotantum™?

Pilotantum™ jest stosowany przede wszystkim w liniach dermokosmetycznych przeznaczonych do pielęgnacji skóry głowy ze skłonnością do nadmiernego wypadania włosów. W dostępnych formulacjach kompleks pojawia się w szamponach i serum do skóry głowy¹⁴¹⁵.

W produktach tych Pilotantum™ najczęściej łączony jest z Procapilem – innym składnikiem aktywnym stosowanym w kosmetykach na wypadanie włosów – co ma zapewnić efekt synergistyczny: Procapil oddziałuje na mieszki włosowe poprzez inne ścieżki niż Pilotantum™, a ich połączenie ma wzmacniać łączny efekt pielęgnacyjny¹⁵.

Postać kosmetyku	Główne składniki towarzyszące Pilotantum™	Deklarowane działanie
Szampon leczniczo-pielęgnacyjny	Procapil, ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni, kofeina, Zinc PCA, witaminy E i C	Stymulacja wzrostu, ochrona antyoksydacyjna, regulacja sebum
Serum do skóry głowy	Procapil, kofeina, sok brzozowy	Hamowanie DHT, poprawa mikrokrążenia, regeneracja mieszków
Szampon regulujący mikrobioм	Procapil	Wzmocnienie mieszków, redukcja wypadania, równoważenie mikrobioty

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Pilotantum™ to składnik dermokosmetyczny, nie lek – jego stosowanie jest bezpieczne dla większości dorosłych przy zewnętrznym użyciu zgodnym z przeznaczeniem. Jednak wypadanie włosów może być objawem chorób wymagających diagnozy i leczenia, a nie tylko pielęgnacji.

Skonsultuj się z dermatologiem lub lekarzem pierwszego kontaktu, jeśli:

wypadanie włosów jest nagłe, nasilone lub postępuje szybko mimo stosowania kosmetyków przez 3–6 miesięcy,
wypadaniu towarzyszą inne objawy: zmiany skórne na głowie, łuszczenie, swędzenie, pieczenie lub ból skóry głowy,
obserwujesz ogniskowe łysienie (okrągłe łyski) – może to być łysienie plackowate wymagające leczenia,
wypadanie włosów pojawia się po przebytej chorobie, silnym stresie, porodzie lub zmianie leków – przyczyna może wymagać odrębnego postępowania,
jesteś w ciąży lub karmisz piersią – przed stosowaniem kosmetyków zawierających składniki aktywne warto zapytać o bezpieczeństwo konkretnej formulacji,
masz choroby skóry głowy lub jesteś uczulona/uczulony na którykolwiek ze składników preparatu.

Produkty z Pilotantum™ są stosowane zewnętrznie na skórę głowy – ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest niskie. Jeśli jednak po zastosowaniu pojawią się zaczerwienienie, swędzenie, wysypka lub nasilone podrażnienie, należy przerwać stosowanie i skonsultować się z dermatologiem.

Pamiętaj, że kosmetyki mogą wspierać kondycję skóry głowy i włosów, ale nie zastąpią diagnostyki i leczenia, gdy wypadanie włosów ma podłoże hormonalne, autoimmunologiczne lub niedoborowe. Regularne stosowanie, cierpliwość (pierwsze efekty zazwyczaj po 2–3 miesiącach) i – jeśli potrzeba – konsultacja specjalistyczna to najrozsądniejsze podejście.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest Pilotantum™?

Pilotantum™ to zastrzeżony, wieloskładnikowy kompleks aktywnych składników botanicznych i kosmetycznych stosowany w dermokosmetykach do pielęgnacji skóry głowy. W jego skład wchodzą m.in. ekstrakty roślinne bogate we flawonoidy, ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni, Zinc PCA, kofeina oraz witaminy E i C¹.

Jak działa Pilotantum™ na wypadanie włosów?

Kompleks działa trójkierunkowo: poprawia mikrokrążenie skóry głowy (lepsze dotlenienie i odżywienie mieszków), hamuje aktywność enzymu 5-α-reduktazy odpowiedzialnego za łysienie androgenowe oraz chroni komórki mieszków przed uszkodzeniami wywołanymi stresem oksydacyjnym³⁴.

Co to jest faza anagen i dlaczego jej wydłużenie jest ważne?

Anagen to faza aktywnego wzrostu włosa – trwa zazwyczaj 2–7 lat i decyduje o tym, jak długi i gruby będzie włos. Im krótsza faza anagen (np. pod wpływem DHT), tym szybciej włos wypada i tym cieńszy odrasta. Pilotantum™ ma za zadanie wydłużyć tę fazę, co przekłada się na gęstsze i mocniejsze włosy²¹².

Co to jest 5-α-reduktaza i dlaczego jej hamowanie pomaga przy wypadaniu włosów?

5-α-reduktaza to enzym przekształcający testosteron w dihydrotestosteron (DHT) – hormon, który w nadmiarze skraca fazę wzrostu włosa i prowadzi do stopniowej miniaturyzacji mieszków. Zinc PCA, ekstrakt z bazylii i kofeina zawarte w Pilotantum™ ograniczają produkcję tego enzymu, zmniejszając hormonalne podłoże wypadania⁴¹¹.

Jakie wyniki badań klinicznych uzyskano dla produktów z Pilotantum™?

W badaniu zleconym przez producenta z udziałem 50 uczestników (samoocena, 3 miesiące) zgłoszono 96% stymulację wzrostu włosów i 90% wzrost ich objętości. W odrębnym badaniu dermatologicznym pod nadzorem niezależnego instytutu odnotowano 110% wzrost gęstości włosów⁵¹³. Oba badania były sponsorowane przez producenta, co należy uwzględnić przy ocenie wyników.

Czym jest Zinc PCA i jaką rolę pełni w Pilotantum™?

Zinc PCA to cynk połączony z kwasem pirolidonokarboksylowym – składnik o właściwościach regulujących wydzielanie sebum i łagodzących podrażnienia skóry głowy. W kontekście Pilotantum™ jego główną rolą jest ograniczanie aktywności 5-α-reduktazy, co zmniejsza produkcję DHT odpowiedzialnego za wypadanie włosów⁴.

Czy Pilotantum™ to to samo co BLH308?

W dostępnych źródłach nazwa BLH308 pojawia się jako oznaczenie odrębnego, trójskładnikowego kompleksu botanicznego (liść persymony, liść zielonej herbaty, owoc sophory) stosowanego przez inną markę. Skład BLH308 różni się od opisywanego składu Pilotantum™ – nie ma potwierdzenia, że są to identyczne kompleksy¹¹⁶.

Jak długo trzeba stosować kosmetyki z Pilotantum™, żeby zobaczyć efekty?

Zgodnie z danymi producenta, efekty badano po 3 miesiącach codziennego stosowania. Wzrost włosa jest procesem powolnym – pierwsze zauważalne zmiany w gęstości i grubości włosów zazwyczaj pojawiają się nie wcześniej niż po 8–12 tygodniach regularnej pielęgnacji⁵.

Czy Pilotantum™ to lek na wypadanie włosów?

Nie – Pilotantum™ to składnik kosmetyczny (dermokosmetyczny), nie substancja lecznicza. Produkty go zawierające nie przechodzą procesu rejestracji lekowej i nie mają statusu leku. Przy nasilonym lub postępującym wypadaniu włosów konieczna jest konsultacja z dermatologiem, który może zalecić leczenie farmakologiczne⁶.

Czy Pilotantum™ jest bezpieczny dla skóry głowy?

Kompleks jest stosowany zewnętrznie i przeznaczony do kontaktu ze skórą głowy. Ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest niskie. W przypadku pojawienia się zaczerwienienia, swędzenia lub nasilonego podrażnienia po aplikacji należy przerwać stosowanie i skonsultować się z dermatologiem¹².

Czy Pilotantum™ działa na łysienie androgenowe?

Mechanizm działania kompleksu – hamowanie 5-α-reduktazy i obniżanie poziomu DHT – jest skierowany właśnie na hormonalne podłoże wypadania włosów, typowe dla łysienia androgenowego. Jednak kosmetyki z Pilotantum™ nie są lekami i nie zastąpią terapii farmakologicznej w zaawansowanym łysieniu androgenowym⁴¹¹.

Czy Pilotantum™ chroni włosy przed stresem?

Tak – kompleks opisywany jest jako naturalny adaptogen, który zmniejsza negatywny wpływ stresu (zarówno zewnętrznego, jak i wewnętrznego) na komórki mieszków włosowych. Chroni je przed kumulacją uszkodzeń DNA wywołanych stresem oksydacyjnym i czynnikami środowiskowymi⁹¹⁷.

Ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni – co to takiego?

Jednym z wyróżniających składników Pilotantum™ jest ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni (Malus domestica), stosowany w kosmetologii jako składnik wspierający mikrokrążenie i aktywność biologiczną mieszków włosowych¹⁸. W kosmetyce komórki macierzyste jabłoni są pozyskiwane z tkanki roślinnej metodami biotechnologicznymi – końcowy produkt to ekstrakt bogaty w substancje epigenetyczne i flawonoidy, nie żywe komórki roślinne. Jego działanie na ludzkie komórki skóry i mieszków włosowych jest przedmiotem badań kosmetologicznych, jednak mechanizmy przeniesienia właściwości roślinnych na ludzkie tkanki są nadal analizowane przez naukowców¹⁰.

Pilotantum™ a Procapil – dwa składniki, jeden cel

W wielu produktach dermokosmetycznych Pilotantum™ łączony jest z Procapilem – kolejnym opatentowanym kompleksem stosowanym w kosmetykach na wypadanie włosów. Procapil działa głównie poprzez poprawę adhezji mieszków do macierzy skóry głowy i wpływ na cykl wzrostu włosa. Połączenie obu kompleksów ma na celu uzupełnienie mechanizmów działania: Pilotantum™ skupia się na ochronie antyoksydacyjnej, mikrokrążeniu i hamowaniu 5-α-reduktazy, podczas gdy Procapil oddziałuje na inne ścieżki biologiczne¹⁴¹⁵. Producent opisuje to połączenie jako synergistyczne.

Wypadanie włosów – kiedy kosmetyk nie wystarczy?

Wypadanie włosów ma wiele przyczyn: niedobory żelaza, cynku lub witaminy D, choroby tarczycy, łysienie plackowate (alopecia areata), stres, zmiany hormonalne po porodzie czy niektóre leki. Dermokosmetyki z aktywnymi kompleksami, jak Pilotantum™, mogą wspierać kondycję skóry głowy i spowalniać wypadanie o podłożu środowiskowym lub łagodnym androgenowym, ale nie leczą przyczyn systemowych⁶. Jeśli wypadanie jest nasilone, postępujące lub towarzyszą mu inne objawy, diagnostyka laboratoryjna i konsultacja dermatologiczna są pierwszym krokiem – zanim sięgnie się po jakikolwiek produkt.