Jak działa nintedanib?
Nintedanib należy do grupy leków nazywanych inhibitorami kinaz tyrozynowych. Działa poprzez hamowanie aktywności kilku białek, które biorą udział w procesie włóknienia i rozwoju niektórych nowotworów. W praktyce oznacza to, że lek spowalnia lub zatrzymuje procesy prowadzące do bliznowacenia (włóknienia) w płucach oraz hamuje rozwój nowych naczyń krwionośnych, co jest ważne w leczeniu niektórych nowotworów płuca123.
Wskazania do stosowania nintedanibu u dorosłych
Nintedanib jest dostępny w postaci kapsułek miękkich i stosuje się go doustnie. Wskazania do jego stosowania różnią się w zależności od choroby, a także – w przypadku leczenia onkologicznego – od połączenia z innymi lekami.
- Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF): Jest to przewlekła, postępująca choroba, w której dochodzi do stopniowego bliznowacenia tkanki płucnej. Nintedanib pomaga spowolnić utratę pojemności płuc i ogranicza pogarszanie się funkcji oddechowej456.
- Przewlekłe śródmiąższowe choroby płuc z postępującym włóknieniem (ILD o fenotypie postępującym): Dotyczy to różnych schorzeń płuc, w których pojawia się włóknienie postępujące mimo stosowanego leczenia. Nintedanib jest stosowany, gdy inne metody nie przynoszą oczekiwanych efektów, a choroba dalej się pogłębia456.
- Choroba śródmiąższowa płuc związana z twardziną układową (SSc-ILD): Jest to powikłanie twardziny układowej, w którym dochodzi do bliznowacenia płuc. Nintedanib spowalnia ten proces i pomaga utrzymać lepszą sprawność oddechową456.
- Leczenie nowotworów płuca: Nintedanib, w połączeniu z docetakselem, stosuje się u dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) o utkaniu gruczolakoraka lub jego miejscową wznową po wcześniejszej chemioterapii. Jest to terapia tzw. drugiego rzutu, czyli po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia78.
- Nintedanib jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i nie jest stosowany w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc u dzieci i młodzieży910.
- W leczeniu przewlekłych śródmiąższowych chorób płuc z postępującym włóknieniem lek może być stosowany także u młodszych pacjentów (od 6. roku życia) w szczególnych przypadkach, ale wymaga to indywidualnej oceny lekarza i dostosowania dawkowania1112.
- Wskazania różnią się w zależności od choroby oraz od tego, czy nintedanib jest stosowany samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami, np. docetakselem w leczeniu raka płuca78.
- Niektóre postaci leku i wskazania mogą wymagać specjalnej kontroli, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek1314.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Nintedanib nie jest stosowany u dzieci i młodzieży w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc910. Wyjątkiem są niektóre przewlekłe śródmiąższowe choroby płuc z postępującym włóknieniem (ILD), gdzie lek może być rozważany u pacjentów w wieku od 6 do 17 lat, pod ścisłą kontrolą lekarza i po odpowiedniej kwalifikacji1112. Wskazania te są jednak ograniczone i wymagają indywidualnego podejścia oraz dostosowania dawki do masy ciała dziecka.
Wskazania u osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby
Dorośli w podeszłym wieku mogą stosować nintedanib w opisanych wyżej wskazaniach, ale lekarz powinien ocenić stan zdrowia i ewentualnie dostosować dawkę. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek stosowanie leku może wymagać zmniejszenia dawki lub szczególnego nadzoru – w niektórych przypadkach leczenie jest przeciwwskazane1314.
Nintedanib w różnych postaciach i połączeniach
Nintedanib jest dostępny w postaci kapsułek miękkich o różnej zawartości substancji czynnej (najczęściej 100 mg lub 150 mg na kapsułkę). W leczeniu nowotworów płuca stosowany jest zawsze w połączeniu z docetakselem, natomiast w leczeniu chorób płucnych – jako monoterapia784.
Tabela: Wskazania do stosowania nintedanibu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Przewlekłe śródmiąższowe choroby płuc z postępującym włóknieniem (ILD) | Tak | Tak, w wybranych przypadkach* | Tak, w wybranych przypadkach* | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Choroba śródmiąższowa płuc związana z twardziną układową (SSc-ILD) | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP, w połączeniu z docetakselem) | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
*W wybranych przypadkach u dzieci powyżej 6. roku życia z przewlekłymi ILD z włóknieniem, po indywidualnej kwalifikacji i dostosowaniu dawki1112.
- Lek nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży i nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby1314.
- Podczas terapii konieczna jest regularna kontrola czynności wątroby oraz nerek, a także monitorowanie ogólnego stanu zdrowia1516.
- Odpowiednie dawkowanie oraz długość leczenia ustala lekarz, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby pacjenta i chorobę podstawową4.
- Nintedanib może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami, zależnie od wskazania78.
Nintedanib – skuteczność i bezpieczeństwo stosowania
W badaniach klinicznych wykazano, że nintedanib skutecznie spowalnia utratę pojemności płuc u osób z idiopatycznym włóknieniem płuc, a także zmniejsza tempo postępu choroby w innych przewlekłych śródmiąższowych chorobach płuc z włóknieniem171819. W przypadku leczenia nowotworów płuca, w połączeniu z docetakselem, nintedanib poprawia kontrolę choroby i wydłuża czas przeżycia u określonych grup pacjentów2021.
Najczęstsze działania niepożądane to biegunka, nudności i wymioty, dlatego podczas leczenia ważne jest odpowiednie nawodnienie i, jeśli to konieczne, przyjmowanie leków łagodzących te objawy2223.
Nintedanib – podsumowanie: lek, który spowalnia postęp włóknienia płuc
Nintedanib to nowoczesny lek o udowodnionej skuteczności w spowalnianiu postępu włóknienia płuc w idiopatycznym włóknieniu płuc, innych przewlekłych śródmiąższowych chorobach płuc z włóknieniem oraz w chorobie śródmiąższowej płuc związanej z twardziną układową. Stosowany jest również w leczeniu niektórych postaci raka płuca, w połączeniu z docetakselem. Jest przeznaczony głównie dla dorosłych, a u dzieci może być rozważany tylko w szczególnych przypadkach przewlekłych chorób płuc z włóknieniem. Dzięki temu lekowi pacjenci mają szansę na dłuższe zachowanie sprawności oddechowej i lepszą jakość życia46.













