Metylonaltrekson – porównanie substancji czynnych

Metylonaltrekson, naldemedyna i naloksegol to leki stosowane w leczeniu zaparć wywołanych opioidami. Różnią się drogą podania, zaleceniami dla grup szczególnych i profilem bezpieczeństwa.

Podobieństwa między metylonaltreksonem, naldemedyną a naloksegolem

Metylonaltrekson, naldemedyna i naloksegol to leki stosowane u dorosłych pacjentów, którzy doświadczają zaparć wywołanych przyjmowaniem opioidów, zwłaszcza gdy standardowe środki przeczyszczające okazują się nieskuteczne¹²³. Wszystkie te substancje należą do grupy antagonistów receptorów opioidowych działających głównie obwodowo – to znaczy, że ich działanie skupia się na przewodzie pokarmowym, dzięki czemu nie znoszą przeciwbólowego efektu opioidów w ośrodkowym układzie nerwowym⁴⁵⁶. Każda z tych substancji wykazuje ograniczone przenikanie przez barierę krew-mózg, co zapewnia bezpieczeństwo stosowania u osób przyjmujących opioidy przeciwbólowe.

Wskazania i zakres stosowania

Wszystkie omawiane leki są stosowane u dorosłych w leczeniu zaparć wywołanych opioidami. Jednak ich zakres stosowania i szczegółowe wskazania nieco się różnią:

• Metylonaltrekson – stosowany podskórnie u dorosłych pacjentów z zaparciami wywołanymi opioidami, zarówno z przewlekłym bólem, jak i w opiece paliatywnej, gdy środki przeczyszczające nie przynoszą oczekiwanej poprawy¹.
• Naldemedyna – podawana doustnie w postaci tabletek, wskazana u dorosłych pacjentów, u których stosowanie opioidów wywołało zaparcia, mimo wcześniejszego leczenia środkami przeczyszczającymi².
• Naloksegol – również podawany doustnie, przeznaczony do leczenia zaparć wywołanych opioidami u dorosłych, u których środki przeczyszczające okazały się niewystarczająco skuteczne³.

Ważną różnicą jest droga podania – metylonaltrekson stosuje się w formie wstrzyknięć podskórnych, podczas gdy naldemedyna i naloksegol są dostępne w postaci tabletek doustnych. Wszystkie leki są przeznaczone dla dorosłych – nie zaleca się ich stosowania u dzieci i młodzieży⁷⁸⁹.

Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne

Wszystkie trzy leki są antagonistami receptorów opioidowych typu μ (mi), które znajdują się głównie w przewodzie pokarmowym. Ich działanie polega na blokowaniu efektów opioidów w jelitach, dzięki czemu przywracają prawidłową perystaltykę i ułatwiają wypróżnianie⁴⁵⁶.

• Metylonaltrekson – działa selektywnie na receptory mi w przewodzie pokarmowym i wykazuje bardzo ograniczone przenikanie do mózgu, dzięki czemu nie znosi przeciwbólowego działania opioidów⁴.
• Naldemedyna – blokuje receptory opioidowe mi, delta i kappa w przewodzie pokarmowym, a ze względu na swoją strukturę bardzo słabo przenika przez barierę krew-mózg⁵.
• Naloksegol – jest pochodną naloksonu, zmodyfikowaną w taki sposób, by działać głównie obwodowo, bez wpływu na ośrodkowy układ nerwowy⁶.

Farmakokinetyka (czyli losy leku w organizmie) różni się między tymi substancjami. Metylonaltrekson jest podawany podskórnie, szybko się wchłania i osiąga maksymalne stężenie we krwi w ciągu ok. 0,5 godziny¹⁰. Naldemedyna i naloksegol są przyjmowane doustnie i również szybko się wchłaniają – naldemedyna osiąga maksymalne stężenie w osoczu po ok. 0,75 godziny, a naloksegol – przed upływem 2 godzin¹¹¹².

Wydalanie tych leków następuje zarówno przez nerki, jak i z kałem, ale stopień metabolizowania i wiązania z białkami krwi jest różny, co może mieć znaczenie u osób z niewydolnością nerek lub wątroby¹³¹⁴¹⁵.

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Wszystkie trzy substancje mają podobne główne przeciwwskazania:

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze¹⁶¹⁷¹⁸.
• Stwierdzona lub podejrzewana mechaniczna niedrożność przewodu pokarmowego lub zwiększone ryzyko jej nawrotu, ze względu na możliwość perforacji przewodu pokarmowego¹⁶¹⁷¹⁸.

Wszystkie te leki należy stosować ostrożnie u osób z chorobami, które mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia ściany przewodu pokarmowego, takimi jak choroba wrzodowa, choroba Crohna, zmiany nowotworowe w obrębie przewodu pokarmowego czy aktywna choroba uchyłkowa¹⁹²⁰²¹. W przypadku wystąpienia silnych bólów brzucha lub objawów sugerujących powikłania, należy natychmiast przerwać stosowanie leku.

Specyficzne przeciwwskazania dotyczą także ciężkiej niewydolności wątroby – nie zaleca się stosowania żadnego z tych leków u osób z ciężkim uszkodzeniem tego narządu⁷²²²³. W przypadku metylonaltreksonu i naloksegolu należy zachować ostrożność także u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek⁷²⁴.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie metylonaltreksonu, naldemedyny i naloksegolu u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia nie jest zalecane, ponieważ nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności ich stosowania w tej grupie wiekowej⁷⁸⁹.

• Kobiety w ciąży: wszystkie trzy substancje nie powinny być stosowane w okresie ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Każdy z tych leków może teoretycznie wywołać zespół odstawienia opioidów u płodu²⁵²⁶²⁷.
• Kobiety karmiące piersią: nie wiadomo, czy leki te przenikają do mleka kobiecego, ale badania na zwierzętach sugerują taką możliwość. Nie zaleca się ich stosowania podczas karmienia piersią²⁵²⁶²⁷.
• Osoby starsze: nie jest konieczne rutynowe dostosowywanie dawki w podeszłym wieku, jednak u pacjentów powyżej 75 lat oraz z wieloma chorobami towarzyszącymi należy zachować ostrożność⁷²⁸²⁴.
• Osoby prowadzące pojazdy: metylonaltrekson może wywoływać zawroty głowy, więc zaleca się ostrożność przy prowadzeniu pojazdów²⁹. Naldemedyna i naloksegol nie mają istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów³⁰³¹.

Podsumowanie – podobieństwa i różnice w praktyce