Jak działa lorlatynib?
Lorlatynib należy do grupy leków przeciwnowotworowych nazywanych inhibitorami kinazy białkowej. Jego działanie polega na blokowaniu aktywności pewnych białek w komórkach nowotworowych – są to kinazy tyrozynowe ALK oraz ROS1. Te białka, jeśli ulegną nieprawidłowym zmianom genetycznym (rearanżacji), mogą prowadzić do rozwoju i wzrostu raka płuca. Lorlatynib hamuje ich działanie, dzięki czemu ogranicza rozwój nowotworu, również w przypadku obecności niektórych mutacji, które powodują oporność na wcześniejsze terapie12.
Wskazania do stosowania lorlatynibu
Lorlatynib jest stosowany w leczeniu dorosłych pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP), u których w komórkach nowotworowych stwierdzono obecność rearanżacji genu ALK (kinaza chłoniaka anaplastycznego). Wskazania do stosowania lorlatynibu zależą od tego, czy pacjent był wcześniej leczony innymi inhibitorami ALK, czy też nie34.
Wskazania u dorosłych
Lorlatynib jest wskazany do stosowania w następujących sytuacjach:
- Leczenie dorosłych pacjentów z zaawansowanym NDRP z rearanżacją genu ALK, którzy nie byli wcześniej leczeni inhibitorem ALK. Oznacza to, że lorlatynib może być zastosowany jako pierwsza terapia u osób, u których wykryto odpowiednią zmianę genetyczną w komórkach raka płuca34.
- Leczenie dorosłych pacjentów z zaawansowanym NDRP z rearanżacją genu ALK, u których choroba postępuje po wcześniejszym leczeniu określonymi inhibitorami kinazy tyrozynowej ALK. Chodzi o pacjentów, którzy:
W każdej z powyższych sytuacji przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie obecności rearanżacji genu ALK w komórkach nowotworowych, co jest możliwe tylko dzięki specjalistycznym badaniom diagnostycznym.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Lorlatynib nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży. Europejska Agencja Leków nie wymagała przeprowadzania badań tej substancji w tej grupie wiekowej w leczeniu raka płuca, dlatego stosowanie lorlatynibu u osób poniżej 18 roku życia nie jest zalecane56.
Inne grupy pacjentów
Wskazania do stosowania lorlatynibu dotyczą wyłącznie dorosłych pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca z obecnością rearanżacji genu ALK. W ChPL nie przewidziano odrębnych wskazań dla osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek ani kobiet w ciąży – decyzję o ewentualnym zastosowaniu leku w tych grupach zawsze podejmuje lekarz, uwzględniając indywidualną sytuację zdrowotną pacjenta34.
- Lorlatynib jest stosowany wyłącznie jako monoterapia – nie łączy się go z innymi lekami przeciwnowotworowymi w ramach jednego schematu leczenia.
- Lek wykazuje skuteczność także u pacjentów z przerzutami do mózgu, co ma duże znaczenie w przypadku zaawansowanego raka płuca.
- Wskazania do leczenia lorlatynibem są bardzo precyzyjnie określone – lekarz zawsze dobiera terapię na podstawie wyników badań genetycznych nowotworu.
- Nie ma wskazań do stosowania lorlatynibu w innych typach nowotworów lub chorobach.
Podsumowanie wskazań – kto może być leczony lorlatynibem?
Lorlatynib to lek stosowany u dorosłych pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca, u których w komórkach nowotworowych wykryto określoną zmianę genetyczną (rearanżację genu ALK). Może być podawany zarówno osobom, które nie były wcześniej leczone innymi inhibitorami ALK, jak i tym, u których wcześniejsze leczenie okazało się nieskuteczne. Nie ma wskazań do stosowania tego leku u dzieci i młodzieży, a także w innych typach nowotworów. Decyzja o rozpoczęciu terapii zawsze opiera się na wynikach specjalistycznych badań i ocenie lekarza34.
Porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaawansowany NDRP z rearanżacją ALK – bez wcześniejszego leczenia inhibitorem ALK | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Zaawansowany NDRP z rearanżacją ALK – po wcześniejszym leczeniu inhibitorem ALK | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |













