Kapromoreliny

Czym jest kapromorelina i jak działa w organizmie?

Kapromorelina to syntetyczna, doustnie aktywna substancja z grupy agonistów receptora sekretogenu hormonu wzrostu (GHS-R1a) – potocznie zwanych agonistami receptora ghreliny. Jej działanie polega na naśladowaniu ghreliny, naturalnego 28-aminokwasowego hormonu wydzielanego przez żołądek i jelita, gdy są puste⁸. Ghrelin krążąca we krwi dociera do podwzgórza w mózgu i wywołuje uczucie głodu – kapromorelina robi dokładnie to samo, wiążąc się z tymi samymi receptorami⁸.

Na poziomie molekularnym substancja aktywuje receptor GHS-R1a sprzężony z białkiem Gq/11, co uruchamia kaskadę sygnałową: fosfolipaza C (PLC) → trisfosforan inozytolu (IP3) → uwolnienie jonów wapnia z wewnątrzkomórkowych magazynów. W komórkach somatotropowych przysadki mózgowej prowadzi to do wydzielania hormonu wzrostu (GH)⁹. Jednocześnie kapromorelina aktywuje neurony oreksygeniczne w jądrze łukowatym podwzgórza – konkretnie neurony NPY (neuropeptyd Y) i AgRP (peptyd agouti-zależny) – co bezpośrednio generuje sygnał głodu i zachowania pokarmowe¹.

Efektem tych dwóch mechanizmów jest wzrost apetytu oraz pulsacyjne wyrzuty GH, które z kolei stymulują wątrobę do produkcji insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1). W badaniach u psów rasy Beagle po podaniu doustnym 3 mg/kg stężenie GH w surowicy rosło w ciągu pierwszej godziny i wracało do poziomu wyjściowego po 8 godzinach, natomiast stężenie IGF-1 pozostawało podwyższone przez cały 7-dniowy okres obserwacji – co świadczy o skumulowanym efekcie anabolicznym¹⁰.

Do jakich gatunków jest zatwierdzona i jakie są wyniki badań?

Kapromorelina jest jedynym agonistą receptora ghreliny zatwierdzonym przez Agencję ds. Żywności i Leków USA (FDA) do użytku weterynaryjnego². Posiada dwa odrębne zatwierdzenia dla dwóch gatunków:

• Psy (od maja 2016 r.): wskazanie – pobudzanie apetytu u psów z brakiem łaknienia, niezależnie od przyczyny².
• Koty z przewlekłą chorobą nerek (od października 2020 r.): wskazanie – leczenie utraty masy ciała u kotów z tą chorobą³.

Kluczowe badanie kliniczne u psów (randomizowane, kontrolowane placebo, wieloośrodkowe, n = 244) wykazało, że 68,6% psów leczonych kapromoreliną uzyskało poprawę apetytu w ciągu 4 dni, wobec 44,6% w grupie placebo⁴. Średni wzrost masy ciała wyniósł 1,8% w grupie leczonej wobec 0,1% w grupie kontrolnej, a 76% psów w grupie aktywnej przybrało na wadze¹³. Lek podawano doustnie raz dziennie w dawce 3 mg/kg jako roztwór o smaku waniliowym¹⁴.

U kotów z przewlekłą chorobą nerek (randomizowane, kontrolowane placebo, wieloośrodkowe, n = 176) masa ciała wzrosła średnio o 5,18% w grupie leczonej kapromoreliną, podczas gdy w grupie placebo spadła o 1,65%. Wagę przybrało 80% kotów leczonych kapromoreliną wobec około 40% w grupie kontrolnej⁵. Lek podawany jest kotom w dawce 2 mg/kg raz dziennie¹⁵.

Co wiadomo o badaniach kapromoreliny u ludzi?

Kapromorelina była pierwotnie opracowywana przez Pfizera jako lek dla ludzi z zespołem kruchości starczej i zanikiem mięśni związanym z wiekiem – nie jako preparat weterynaryjny¹⁶. Przeprowadzono badanie fazy II na 395 starszych dorosłych, które wykazało wzrost beztłuszczowej masy ciała o 1,4 kg w grupie leczonej wobec 0,3 kg w grupie placebo po 6 miesiącach, podwyższone stężenia GH i IGF-1 utrzymywane przez 12 miesięcy oraz umiarkowaną poprawę wyników testów funkcjonalnych (chód tandemowy, wchodzenie po schodach)¹⁶.

Działania niepożądane w tym badaniu u ludzi były łagodne: zmęczenie, bezsenność oraz niewielkie, klinicznie nieistotne wzrosty stężenia glukozy na czczo i HbA1c¹⁷. Przeprowadzono też badanie fazy I u zdrowych ochotników i osób po urazie rdzenia kręgowego – pojedyncze doustne dawki 20, 50 i 100 mg powodowały zależny od dawki wzrost parametrów farmakokinetycznych bez poważnych działań niepożądanych¹⁸.

Program kliniczny dla ludzi został jednak wstrzymany. Kapromorelina nie jest zarejestrowana jako lek dla człowieka w żadnym kraju – ani w Polsce, ani w Unii Europejskiej, ani w USA². Nie figuruje w żadnym wykazie leków dopuszczonych do obrotu dla ludzi.

Jakie działania niepożądane odnotowano w badaniach weterynaryjnych?

Profil bezpieczeństwa kapromoreliny jest najlepiej udokumentowany u psów. W 4-dniowym badaniu klinicznym (n = 244) najczęstsze zdarzenia niepożądane to nudności i wymioty, przy czym ich częstość była podobna w grupie leczonej i grupie placebo²⁰. W dłuższym, 12-miesięcznym badaniu bezpieczeństwa u zdrowych psów przy dawce zalecanej (3 mg/kg) odnotowano jedynie łagodne działania żołądkowo-jelitowe; wyższe dawki (7 i 40 mg/kg) powodowały zależne od dawki wakuolizację hepatocytów, wzmożone ślinienie i obrzęk łap²¹.

U kotów w badaniu rejestracyjnym (n = 176) najczęstsze działania niepożądane to wymioty, nadmierne ślinienie, brak apetytu, zmiany zachowania i letarg⁵. W oddzielnych badaniach bezpieczeństwa trwających 14 i 91 dni u kotów działania niepożądane (wymioty, nadmierne ślinienie, letarg, potrząsanie głową) były częstsze w grupach otrzymujących kapromorelinę, jednak parametry biochemiczne krwi nie wykazały istotnych różnic między grupami²².

Jakie interakcje lekowe są znane?

Kapromorelina jest metabolizowana przez enzymy wątrobowe CYP3A4 i CYP3A5²³. Oznacza to, że substancje wpływające na aktywność tych enzymów mogą zmieniać stężenie kapromoreliny we krwi:

• Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, flukonazol, erytromycyna, diltiazem, cymetydyna, amiodaron) – mogą spowalniać metabolizm kapromoreliny i zwiększać jej stężenie we krwi, nasilając działanie i ryzyko działań niepożądanych²⁴.
• Induktory CYP3A4 (np. fenobarbital, ryfampicyna) – mogą przyspieszać metabolizm kapromoreliny, obniżając jej stężenie i osłabiając efekt terapeutyczny²³.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Kapromorelina nie jest lekiem dla ludzi i nie powinna być stosowana przez człowieka w żadnych okolicznościach. Nie ma zatwierdzonej dawki dla człowieka, nie przeszła pełnego procesu rejestracyjnego i jej bezpieczeństwo przy długotrwałym stosowaniu u ludzi nie zostało ustalone.

Jeśli spotkasz się z ofertą zakupu kapromoreliny jako suplementu diety, środka „na odchudzanie”, „na przyrost masy mięśniowej” lub „na poprawę apetytu” dla człowieka – nie kupuj i nie stosuj takiego preparatu. Substancja ta nie jest dozwolona do stosowania u ludzi i jej skład oraz jakość w takich produktach nie podlegają żadnej kontroli.

Skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń na pogotowie (112 / 999), jeśli:

• doszło do przypadkowego spożycia weterynaryjnego preparatu z kapromoreliną przez człowieka (dorosłego lub dziecko),
• po kontakcie z preparatem weterynaryjnym pojawią się objawy takie jak: nudności, wymioty, zawroty głowy, spadek ciśnienia tętniczego, nadmierne pragnienie lub inne niepokojące dolegliwości,
• rozważasz stosowanie jakiejkolwiek substancji niezarejestrowanej jako lek dla człowieka w celu pobudzenia apetytu lub zwiększenia masy mięśniowej – lekarz może zaproponować bezpieczne i sprawdzone metody leczenia.

Pamiętaj: preparaty weterynaryjne są projektowane pod kątem fizjologii i masy ciała zwierząt. Ich skład, stężenie i pomocnicze składniki (np. środki smakowe) nie są badane pod kątem bezpieczeństwa dla człowieka.

Jeśli Twój pupil (pies lub kot) przyjmuje kapromorelinę i zauważysz u niego niepokojące objawy – wymioty, silną biegunkę, apatię, wzmożone pragnienie lub obrzęk łap – skontaktuj się z lekarzem weterynarii.