Reklama

Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?

Ciąża i okres karmienia piersią to wyjątkowe etapy w życiu kobiety, podczas których należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu jakichkolwiek leków. Substancje czynne, w tym radioaktywne związki, mogą przenikać przez łożysko i mieć wpływ na rozwijający się płód, a także przenikać do mleka matki, co może oddziaływać na dziecko. W przypadku radiofarmaceutyków, takich jak jod 131, istnieje dodatkowe ryzyko związane z promieniowaniem jonizującym, które może być szkodliwe dla płodu i niemowlęcia12.

Bezpieczeństwo stosowania jodu 131 (131I) w ciąży

Podanie jodu 131 kobietom w ciąży jest przeciwwskazane. Ryzyko związane z promieniowaniem jest szczególnie wysokie, ponieważ radioaktywny jod może być wychwytywany przez tarczycę rozwijającego się płodu, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze ciąży, co niesie ryzyko uszkodzenia gruczołu tarczowego dziecka3. Dawka promieniowania pochłonięta przez macicę po podaniu tej substancji może być znacząca, dlatego nie wolno jej stosować w potwierdzonej lub nawet podejrzewanej ciąży4.

Przed podaniem jodu 131 kobietom w wieku rozrodczym należy zawsze upewnić się, że nie są w ciąży. Jeśli miesiączka się opóźnia lub występują zaburzenia cyklu, do czasu wykluczenia ciąży należy uznać, że kobieta może być w ciąży12. Zaleca się, aby badania diagnostyczne z użyciem radioaktywnego jodu przeprowadzać tylko w pierwszych dziesięciu dniach po rozpoczęciu miesiączki, kiedy ryzyko istnienia ciąży jest najmniejsze1.

Ważne dla kobiet w wieku rozrodczym:

  • Podanie jodu 131 jest przeciwwskazane w ciąży oraz wtedy, gdy ciąża nie została wykluczona.
  • W razie braku miesiączki lub nieregularnych cykli, należy uznać możliwość ciąży aż do jej wykluczenia.
  • Wskazane jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez co najmniej 4 miesiące po leczeniu jodem 131.
  • W razie rozpoznania raka tarczycy w ciąży, leczenie jodem 131 powinno być odroczone do zakończenia ciąży.

Wpływ na płód

Jod 131 może gromadzić się w tarczycy płodu, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, co może prowadzić do trwałego uszkodzenia tego narządu. Dawka promieniowania wchłonięta przez macicę może sięgać nawet 511 mGy, co jest wartością istotną z punktu widzenia bezpieczeństwa dziecka3.

Stosowanie jodu 131 podczas karmienia piersią

Jod 131 nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią54. Substancja ta przenika do mleka matki, a promieniowanie może być szkodliwe dla niemowlęcia. W przypadku konieczności zastosowania jodu 131, karmienie piersią należy przerwać przed podaniem radiofarmaceutyku3.

Po podaniu radioaktywnego jodu karmienie piersią można wznowić dopiero wtedy, gdy dawka promieniowania, którą mogłoby otrzymać dziecko podczas karmienia i kontaktu z matką, będzie mieścić się w normach prawnych1. W praktyce jednak najczęściej zaleca się zakończenie karmienia piersią przed rozpoczęciem leczenia.

Wskazówki dotyczące postępowania

  • Podanie jodu 131 jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.
  • W razie konieczności leczenia, należy zakończyć karmienie piersią przed rozpoczęciem terapii.
  • Nie należy karmić piersią dziecka po podaniu radioaktywnego jodu aż do momentu, gdy poziom promieniowania będzie bezpieczny dla dziecka.

31

Bezpieczeństwo stosowania jodu 131 a karmienie piersią:

  • Substancja ta przenika do mleka matki i może być niebezpieczna dla dziecka.
  • Karmienie piersią należy przerwać przed podaniem radiofarmaceutyku.
  • Możliwość powrotu do karmienia piersią zależy od poziomu promieniowania, który musi spaść do bezpiecznych wartości.
  • Najczęściej zaleca się definitywne zakończenie karmienia piersią przed leczeniem jodem 131.

Wpływ na płodność

Leczenie jodem 131, szczególnie w przypadku terapii raka tarczycy, może prowadzić do upośledzenia płodności zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn3. Dlatego zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji przez co najmniej 4 miesiące po zakończeniu leczenia radioaktywnym jodem2.

Podsumowanie – jod 131 (131I) a bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Nie Stosowanie przeciwwskazane; ryzyko uszkodzenia tarczycy płodu i promieniowania43
Karmienie piersią Nie Przeciwwskazane; konieczne przerwanie karmienia piersią przed leczeniem54
Płodność Leczenie jodem 131 może obniżać płodność u kobiet i mężczyzn3

Pytania i odpowiedzi

Czy jod 131 można stosować w ciąży?

Nie, stosowanie jodu 131 jest przeciwwskazane w ciąży ze względu na ryzyko dla płodu.

Czy po podaniu jodu 131 można karmić piersią?

Nie, karmienie piersią należy przerwać przed leczeniem jodem 131 i nie można go wznowić aż poziom promieniowania będzie bezpieczny.

Jak długo należy stosować antykoncepcję po leczeniu jodem 131?

Zaleca się stosowanie antykoncepcji przez co najmniej 4 miesiące po leczeniu jodem 131.

Czy jod 131 wpływa na płodność?

Tak, leczenie jodem 131 może upośledzać płodność u kobiet i mężczyzn.

Reklama
Reklama