Charakterystyka działań niepożądanych dimegluminy
Dimeglumina, znana także jako dimeglumini gadobenas, jest stosowana w postaci roztworu do wstrzykiwań dożylnych jako składnik środków kontrastowych, głównie w diagnostyce obrazowej1. Podobnie jak w przypadku innych leków, jej stosowanie może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. W większości przypadków objawy te są łagodne i ustępują samoistnie, jednak mogą pojawić się także poważniejsze reakcje, w tym reakcje alergiczne2. Warto pamiętać, że nie u każdego pacjenta wystąpią działania niepożądane, a ich rodzaj i nasilenie zależą m.in. od dawki, drogi podania, wieku, stanu zdrowia i ewentualnych innych chorób czy przyjmowanych leków2. U dzieci i młodzieży działania niepożądane są zwykle nieciężkie, a profil bezpieczeństwa jest podobny jak u dorosłych3.
Działania niepożądane według częstości występowania
Objawy niepożądane po podaniu dimegluminy podzielone są według częstości ich występowania. Warto zwrócić uwagę, że niektóre reakcje mogą występować rzadko, ale mogą być poważne i wymagać natychmiastowej pomocy medycznej4.
Często (≥1/100 do <1/10)
- Ból głowy4
- Nudności4
- Pokrzywka, wysypka, świąd skóry4
- Gorączka, uczucie gorąca4
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból, pieczenie, ciepło, dyskomfort4
Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Parestezje (uczucie mrowienia lub drętwienia), zawroty głowy, zaburzenia smaku4
- Wymioty, biegunka, suchość w jamie ustnej4
- Obrzęk twarzy, zwiększona potliwość4
- Bóle mięśni4
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia: stan zapalny, chłód, rumień, świąd, parestezje4
- Ból w klatce piersiowej, osłabienie, złe samopoczucie, dreszcze4
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne (poważne reakcje alergiczne)4
- Drżenie, drgawki, niedoczulica, omdlenie4
- Obrzęk płuc, duszność, skurcz krtani, sapanie, katar, kaszel4
- Obrzęk naczynioruchowy4
- Obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, pęcherzyki, miejscowe zakrzepowe zapalenie żył6
- Nieprawidłowy zapis EKG, zwiększone stężenie bilirubiny, aminotransferaz, kreatyniny4
Częstość nieznana
- Wstrząs anafilaktyczny4
- Zatrzymanie akcji serca, zespół Kounisa (ostry alergiczny zespół wieńcowy), sinica4
- Niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, niedotlenienie, skurcz oskrzeli4
- Martwica w miejscu wstrzyknięcia (bardzo rzadko, przy ciężkim obrzęku)6
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży najczęściej zgłaszane działania niepożądane były nieciężkie i obejmowały:
- Zawroty głowy3
- Ból oka, obrzęk powiek3
- Zaczerwienienie skóry3
- Wymioty, ból brzucha3
- Wysypka, zwiększona potliwość3
- Ból w klatce piersiowej, ból w miejscu wstrzyknięcia, gorączka3
Zgłaszanie działań niepożądanych
Każde podejrzewane działanie niepożądane po zastosowaniu dimegluminy powinno być zgłoszone do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta. Dzięki temu możliwe jest nieustanne monitorowanie bezpieczeństwa stosowania tej substancji5.
Tabela: Działania niepożądane dimegluminy według układów narządowych i częstości występowania
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ immunologiczny | – | – | Reakcje nadwrażliwości | Reakcje anafilaktyczne, anafilaktoidalne | – | Wstrząs anafilaktyczny |
| Układ nerwowy | – | Ból głowy | Parestezje, zawroty głowy, zaburzenia smaku | Drżenie, drgawki, niedoczulica, omdlenie, parosmia | – | Utrata przytomności |
| Oczy | – | – | Zaburzenia widzenia | Zapalenie spojówek | – | – |
| Serce | – | Blok przedsionkowo-komorowy Iº, tachykardia | – | Niedokrwienie mięśnia sercowego, bradykardia | – | Zatrzymanie akcji serca, zespół Kounisa, sinica |
| Naczynia krwionośne | – | Nadciśnienie, niedociśnienie, zaczerwienienie | – | – | – | – |
| Układ oddechowy | – | Obrzęk płuc, duszność, skurcz krtani, sapanie, katar, kaszel | – | Niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, niedotlenienie, skurcz oskrzeli | – | – |
| Układ pokarmowy | – | Nudności | Wymioty, biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej | Nadmierne wydzielanie śliny, ból brzucha | – | Obrzęk jamy ustnej |
| Skóra i tkanka podskórna | – | Pokrzywka, wysypka, świąd | Obrzęk twarzy, zwiększona potliwość | – | – | Obrzęk naczynioruchowy |
| Mięśnie i tkanka łączna | – | – | Bóle mięśni | – | – | – |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | Proteinuria | – | – | – |
| Ogólne i miejsce podania | – | Gorączka, uczucie gorąca, reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Ból w klatce piersiowej, osłabienie, złe samopoczucie, dreszcze | Obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, pęcherzyki, zakrzepowe zapalenie żył | – | Martwica w miejscu wstrzyknięcia |
| Badania diagnostyczne | – | Nieprawidłowy zapis EKG, zwiększone stężenie bilirubiny, aminotransferaz, kreatyniny | Spadek poziomu albuminy, wzrost fosfatazy alkalicznej, żelaza, dehydrogenazy mleczanowej | – | – | – |
Dimeglumina – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
Dimeglumina jest ogólnie dobrze tolerowana, jednak u niektórych osób mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu. U dzieci i młodzieży zgłaszane objawy mają zwykle łagodny charakter, a profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych. U osób z zaburzeniami neurologicznymi lub chorobami wątroby mogą pojawić się specyficzne działania niepożądane, dlatego w tych grupach pacjentów zachowuje się szczególną ostrożność26. Działania niepożądane najczęściej ustępują samoistnie, jednak poważniejsze reakcje wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.













