Reklama

Dawkowanie ceftazydymu – ogólne zasady

Ceftazydym jest podawany głównie dożylnie lub domięśniowo, a schemat dawkowania zależy od wieku, masy ciała pacjenta, rodzaju zakażenia oraz czynności nerek i wątroby123. Lek występuje w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, a także w postaci koncentratu do infuzji, również w połączeniu z innymi substancjami, np. awibaktamem4.

  • Dorośli oraz dzieci o masie ciała ≥40 kg: najczęściej stosowana dawka to 1–2 g co 8 godzin w zależności od ciężkości zakażenia123.
  • Dzieci o masie ciała <40 kg (powyżej 2 miesięcy): typowa dawka wynosi od 100 do 150 mg/kg masy ciała na dobę, podawana w trzech dawkach podzielonych, maksymalnie do 6 g na dobę56.
  • Noworodki i niemowlęta do 2 miesięcy: zwykle 25–60 mg/kg masy ciała na dobę w dwóch dawkach podzielonych57.
  • Infuzja ciągła: w ciężkich zakażeniach (np. gorączka neutropeniczna) stosuje się dawkę nasycającą, a następnie stały wlew (np. 4–6 g na 24 godziny u dorosłych)12.

Częstotliwość podawania to najczęściej co 8 godzin, jednak w niektórych przypadkach (np. przy mniejszych dawkach lub w zaburzeniach czynności nerek) odstępy między dawkami mogą być wydłużone do 12 lub 24 godzin8.

Ważne: Dawkowanie ceftazydymu zawsze ustala lekarz, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby pacjenta, w tym wiek, masę ciała, rodzaj zakażenia oraz funkcjonowanie nerek i wątroby. Nie należy samodzielnie modyfikować dawek ani przerywać leczenia, nawet jeśli objawy ustąpią przed zakończeniem kuracji.

Dostępne drogi i postacie podania

  • Wstrzyknięcie dożylne
  • Infuzja dożylna (ciągła lub przerywana)
  • Wstrzyknięcie domięśniowe (zalecane tylko wtedy, gdy podanie dożylne nie jest możliwe)
  • W niektórych przypadkach (np. dializa otrzewnowa) – dodatek do płynu dializacyjnego9

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci powyżej 2 miesięcy i o masie ciała <40 kg: 100–150 mg/kg mc./dobę w trzech dawkach podzielonych, maksymalnie do 6 g na dobę56.
  • Noworodki i niemowlęta do 2 miesięcy: 25–60 mg/kg mc./dobę w dwóch dawkach podzielonych57.

U noworodków i niemowląt lek utrzymuje się dłużej w organizmie, dlatego odstępy między dawkami są odpowiednio wydłużane. U dzieci z niewydolnością nerek dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane przez lekarza8.

Pacjenci w podeszłym wieku

Osoby starsze, zwłaszcza po 80. roku życia, powinny przyjmować maksymalnie 3 g ceftazydymu na dobę, ze względu na wolniejsze usuwanie leku przez nerki1011.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ceftazydym jest wydalany przez nerki, dlatego u osób z ich niewydolnością konieczne jest zmniejszenie dawki. Zalecane są schematy dawkowania zależne od tzw. klirensu kreatyniny – wskaźnika określającego sprawność nerek812. Przykładowo:

  • Klirens kreatyniny 50–31 ml/min: 1 g co 12 godzin
  • Klirens kreatyniny 30–16 ml/min: 1 g co 24 godziny
  • Klirens kreatyniny 15–6 ml/min: 0,5 g co 24 godziny
  • Klirens kreatyniny <5 ml/min: 0,5 g co 48 godzin

U dzieci z niewydolnością nerek dawki oblicza się na podstawie masy ciała i powierzchni ciała, a w razie konieczności stosuje się dodatkowe modyfikacje w zależności od ciężkości zakażenia13.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma konieczności modyfikacji dawki ceftazydymu u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. Brakuje jednak danych dotyczących ciężkich uszkodzeń wątroby – w takich przypadkach wymagana jest ścisła obserwacja kliniczna1011.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Dane dotyczące stosowania ceftazydymu w ciąży są ograniczone. Lek można stosować tylko wtedy, gdy przewidywane korzyści przewyższają ryzyko. Ceftazydym przenika w niewielkich ilościach do mleka matki, ale nie powinien wywoływać niepożądanych efektów u karmionego dziecka1415.

Ważne:

  • Przy niewydolności nerek dawkowanie ceftazydymu musi być zawsze dostosowane do aktualnej czynności nerek, aby uniknąć poważnych działań niepożądanych, w tym powikłań neurologicznych.
  • Podczas hemodializy konieczne jest podanie dodatkowej dawki po zakończeniu zabiegu.
  • U dzieci z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie powinno być bardzo precyzyjnie ustalone przez lekarza.
  • W przypadku dializy otrzewnowej ceftazydym może być dodany bezpośrednio do płynu dializacyjnego.

Dawkowanie w zależności od wskazania

W zależności od rodzaju zakażenia oraz drogi podania, dawki ceftazydymu mogą się różnić. W leczeniu zakażeń dolnych dróg oddechowych u pacjentów z mukowiscydozą stosuje się wyższe dawki (do 150 mg/kg mc./dobę u dzieci lub do 9 g na dobę u dorosłych), natomiast w zakażeniach o umiarkowanym przebiegu możliwe są mniejsze dawki i dłuższe odstępy między podaniami13.

  • Szpitalne zapalenie płuc, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bakteriemia: 1–2 g co 8 godzin u dorosłych1.
  • Profilaktyka okołooperacyjna (np. TURP): 1 g podczas wprowadzenia do znieczulenia i druga dawka podczas wyjmowania cewnika1.
  • Gorączka neutropeniczna: 2 g co 8 godzin u dorosłych; u dzieci 150 mg/kg mc./dobę w trzech dawkach podzielonych16.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

U dorosłych z prawidłową czynnością nerek maksymalna dawka ceftazydymu wynosi 9 g na dobę. U dzieci nie powinna przekraczać 6 g na dobę16. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, takich jak drgawki, śpiączka czy encefalopatia, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek1617. W razie przedawkowania stosuje się hemodializę lub dializę otrzewnową.

Podsumowanie – ceftazydym: schematy dawkowania w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (masa ciała ≥40 kg) 1–2 g co 8 godzin (maks. 9 g/dobę); w ciężkich zakażeniach możliwa infuzja ciągła 4–6 g na dobę
Dzieci (powyżej 2 miesięcy, masa ciała <40 kg) 100–150 mg/kg mc./dobę w 3 dawkach podzielonych (maks. 6 g/dobę)
Noworodki i niemowlęta do 2 miesięcy 25–60 mg/kg mc./dobę w 2 dawkach podzielonych
Osoby starsze (>80 lat) Maks. 3 g/dobę
Pacjenci z niewydolnością nerek Modyfikacja dawki w zależności od klirensu kreatyniny (np. 1 g co 12–24 h lub 0,5 g co 24–48 h)
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Bez modyfikacji dawki w łagodnych/umiarkowanych zaburzeniach
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosować tylko, jeśli korzyść przeważa ryzyko; przenika do mleka w niewielkich ilościach

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy podawać ceftazydym?

Najczęściej co 8 godzin, ale u pacjentów z niewydolnością nerek lub w określonych wskazaniach odstępy mogą być wydłużone do 12 lub 24 godzin1.

Czy ceftazydym można podawać dzieciom?

Tak, ceftazydym jest stosowany u dzieci i noworodków. Dawka zależy od masy ciała i wieku dziecka2.

Jak zmienić dawkowanie ceftazydymu przy niewydolności nerek?

Dawki są zmniejszane w zależności od klirensu kreatyniny. Lekarz ustala indywidualny schemat3.

Czy można stosować ceftazydym w ciąży?

Stosowanie w ciąży jest możliwe tylko, jeśli korzyść przewyższa ryzyko. Lek przenika do mleka matki4.

Jaka jest maksymalna dawka ceftazydymu dla dorosłych?

Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych z prawidłową czynnością nerek wynosi 9 g5.

Reklama
Reklama