Rokowanie w zespole Wolffa-Parkinsona-White’a – prognozy i czynniki ryzyka

Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a charakteryzuje się bardzo korzystnym rokowaniem, szczególnie przy odpowiednim rozpoznaniu i leczeniu. Większość osób z wzorcem preekscytacji widocznym na elektrokardiogramie nigdy nie doświadczy objawów, towarzyszących zaburzeń rytmu serca ani najpoważniejszego powikłania w postaci nagłej śmierci sercowej¹. Współczesne możliwości terapeutyczne znacząco poprawiły perspektywy pacjentów z tym schorzeniem.

Ogólne prognozy w zespole WPW

Po właściwym rozpoznaniu i leczeniu zespół Wolffa-Parkinsona-White’a wiąże się z doskonałym rokowaniem, włączając w to możliwość całkowitego wyleczenia poprzez radioablację². Pacjenci bezobjawowi, u których jedyną nieprawidłowością jest preekscytacja na EKG, mają generalnie bardzo dobre prognozy. Wielu z nich może z czasem rozwinąć objawowe zaburzenia rytmu, które można zapobiec poprzez profilaktyczne badanie elektrofizjologiczne i radioablację².

Rokowanie znacząco zależy od obecności objawów i czynników ryzyka. Pacjenci z wywiadem rodzinnym nagłej śmierci sercowej lub znaczącymi objawami tachyarytmii mają gorsze prognozy początkowo². Jednak po przeprowadzeniu definitywnego leczenia, włączając w to kuracyjną ablację, rokowanie ponownie staje się doskonałe².

Ryzyko nagłej śmierci sercowej

Nagła śmierć sercowa w zespole WPW jest rzadkim, ale najpoważniejszym powikłaniem. Badania populacyjne wskazują na częstość nagłej śmierci sercowej między 0,0002 a 0,0015 na pacjenta rocznie dla osób z wzorcem WPW¹. Śmiertelność w zespole WPW jest rzadka i związana głównie z nagłą śmiercią sercową, której częstość wynosi około 1 na 100 przypadków objawowych obserwowanych przez okres do 15 lat².

Przyczyną nagłej śmierci sercowej w zespole WPW jest szybkie przewodzenie migotania przedsionków do komór przez dodatkową drogę przewodzenia, co prowadzi do migotania komór³. Nawet u pacjentów z bezobjawowym zespołem WPW ryzyko nagłej śmierci sercowej jest zwiększone w porównaniu do populacji ogólnej³.

Czynniki wpływające na rokowanie

Kilka czynników ryzyka zwiększa prawdopodobieństwo nagłej śmierci sercowej, w tym płeć męska, wiek poniżej 35 lat, wywiad migotania przedsionków lub AVRT, obecność wielu dodatkowych dróg przewodzenia, przegrodowa lokalizacja dodatkowej drogi oraz zdolność do szybkiego przewodzenia w kierunku do przodu przez dodatkową drogę¹. Inne czynniki, które wpływają na ryzyko nagłej śmierci sercowej to obecność wielu obejściowych traktów, krótkie okresy refrakcji dodatkowej drogi (poniżej 240 ms), migotanie i trzepotanie przedsionków lub rodzinny wywiad przedwczesnej nagłej śmierci³.

Pewne czynniki zwiększają prawdopodobieństwo migotania komór, włączając w to szybko przewodzące dodatkowe drogi i wielokrotne ścieżki⁴. Pacjenci z zespołem WPW, którzy są najbardziej podatni na migotanie komór, mają w wywiadzie migotanie przedsionków⁵ Zobacz więcej: Czynniki ryzyka wpływające na rokowanie w zespole WPW.

Wpływ ablacji na długoterminowe rokowanie

Radioablacja kateterowa może być kuracyjna i charakteryzuje się wysoką skutecznością przy niskiej częstości powikłań dla pacjentów z zespołem WPW, czynnikami wysokiego ryzyka lub silnymi preferencjami¹. Pomimo pomyślnej ablacji dodatkowej drogi przewodzenia, ryzyko migotania przedsionków pozostaje wysokie u pacjentów w porównaniu do populacji ogólnej⁵.

W badaniu długoterminowym porównującym pacjentów z WPW leczonych ablacją kateterową z nieleczonymi wykazano podobnie niskie wskaźniki śmiertelności, ale wyższe ryzyko wystąpienia migotania przedsionków u pacjentów z WPW w porównaniu do grupy kontrolnej⁴. Ryzyko długoterminowej śmiertelności było wyższe u tych, którzy nie przeszli ablacji w porównaniu do grupy leczonej ablacją, podczas gdy ryzyko wystąpienia migotania przedsionków było wyższe w grupie po ablacji⁴ Zobacz więcej: Długoterminowe rokowanie po ablacji w zespole WPW.

Perspektywy w różnych grupach wiekowych

Nagła śmierć sercowa lub zdarzenia niepożądane takie jak zagrażające życiu migotanie przedsionków lub migotanie komór są rzadkie u dzieci z zespołem WPW i nie były obserwowane w pediatrycznej kohorcie podczas okresu badania⁶. Bez długoterminowych danych obserwacyjnych trudno jest określić, czy podzbiór dzieci niosących wysokie szkodliwe allele w genach związanych z migotaniem przedsionków będzie narażony na zwiększone ryzyko migotania przedsionków w wieku dorosłym⁷.

U osób starszych zespół WPW może być obserwowany u pacjentów powyżej 60 roku życia, a ryzyko migotania przedsionków wzrasta wraz z wiekiem⁸⁹. Częstość nawrotów napadowego migotania przedsionków po pomyślnej radioablacji dodatkowych dróg przewodzenia wykazuje wzrost związany z wiekiem, będąc niską u pacjentów poniżej 50 lat (12%) i wysoką u starszych pacjentów: 35% u pacjentów powyżej 50 lat i 55% u pacjentów powyżej 60 lat⁹.

Nowoczesne podejście do oceny ryzyka

Pomimo niskiej częstości występowania wzorca WPW lub niskiej częstości poważnych powikłań, pozostaje to niebezpiecznym stanem medycznym¹. Rokowanie dla pacjentów ze wzorcem WPW znacząco się poprawiło wraz z rozwojem leków antyarytmicznych i technik ablacji w ciągu ostatnich 80 lat¹.

Badanie elektrofizjologiczne pozostaje najbardziej wiarygodną metodą ustalenia rokowania zespołu WPW⁸. Zespół WPW jest uważany za niosący ryzyko nagłej śmierci, gdy obserwuje się następujące skojarzenie: indukuje się utrzymujące się migotanie przedsionków, a najkrótszy interwał RR między pobudzonymi wcześnie uderzeniami jest krótszy niż 250 ms w stanie kontrolnym u dorosłych lub krótszy niż 200 ms podczas infuzji izoproterenolem⁹.