Zapalenie gruczołów potowych (HS) stanowi istotny problem zdrowia publicznego, którego rzeczywiste rozmiary są nadal przedmiotem badań epidemiologicznych. Choroba ta, charakteryzująca się przewlekłym stanem zapalnym mieszków włosowych w okolicach międzypalcowych, dotyka znaczną część populacji światowej, choć dokładne dane epidemiologiczne różnią się znacznie między regionami i badaniami1.
Częstość występowania na świecie
Szacowana globalna częstość występowania zapalenia gruczołów potowych wykazuje znaczną zmienność, wahając się od 0,00033% do 4,1% populacji12. Ta szeroka rozpiętość wynika z różnic w metodologiach badań, kryteriach diagnostycznych oraz charakterystykach badanych populacji.
W krajach zachodnich, szczególnie w Europie i Stanach Zjednoczonych, częstość występowania HS szacuje się na 0,7-1,2% populacji23. Badania populacyjne wykorzystujące rutynowo gromadzone dane z opieki zdrowotnej w USA wskazują na częstość występowania około 0,1%, podczas gdy europejskie badania, uwzględniające również niezdiagnozowanych pacjentów, zazwyczaj szacują częstość na 1% lub więcej4.
Różnice geograficzne i etniczne
Analiza danych epidemiologicznych ujawnia znaczące różnice geograficzne w częstości występowania HS. W krajach zachodnich, takich jak USA, Wielka Brytania, Dania i Norwegia, choroba występuje częściej niż w krajach niezachodnich, takich jak Japonia, Korea czy Tajwan5.
W Europie częstość występowania waha się od 0,001% do 1,4%, przy czym najniższą częstość odnotowano w populacji polskiej, a najwyższą w Irlandii67. W Niemczech częstość występowania i zachorowań szacuje się na 0,03%8, podczas gdy we Francji roczna częstość występowania wynosi 0,97%7.
W krajach azjatyckich obserwuje się znacznie niższą częstość występowania. W Korei Południowej, na podstawie danych z krajowej bazy ubezpieczeń zdrowotnych, częstość występowania wynosi 0,06%9, podczas gdy w Chinach przeprowadzone badanie wykazało częstość 0,03349% (33,49 przypadków na 100 000 populacji)10.
Różnice płciowe i wiekowe
Zapalenie gruczołów potowych wykazuje wyraźną predylekcję płciową, która różni się w zależności od regionu geograficznego. W krajach północnoamerykańskich i europejskich choroba jest trzy razy częstsza u kobiet niż u mężczyzn111, podczas gdy w Korii Południowej i Japonii obserwuje się dominację wśród mężczyzn1.
Choroba najczęściej manifestuje się między 18. a 29. rokiem życia1, z najwyższą częstością występowania w trzeciej i czwartej dekadzie życia6. Średni wiek wystąpienia pierwszych objawów wynosi około 23 lat12, choć w niektórych badaniach podaje się średnią 20,5 roku13.
Czynniki etniczne i rasowe
Badania epidemiologiczne wskazują na znaczące różnice w częstości występowania HS między różnymi grupami etnicznymi. Osoby pochodzenia afrykańskiego są nieproporcjonalnie często dotknięte tą chorobą – w Stanach Zjednoczonych pacjenci afroamerykańscy mają trzykrotnie wyższą standaryzowaną częstość występowania w porównaniu z osobami rasy kaukaskiej1415.
Jedna z teorii tłumaczących tę różnicę wskazuje na większą gęstość gruczołów apokrynowych u osób rasy czarnej w porównaniu z osobami rasy białej12. Niemniej jednak, choroba może występować u osób wszystkich grup etnicznych16.
Problemy diagnostyczne i ich wpływ na epidemiologię
Jednym z głównych wyzwań w określeniu rzeczywistej epidemiologii HS są znaczące opóźnienia diagnostyczne. Średni czas od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia prawidłowej diagnozy wynosi 7-10 lat1718, a w niektórych przypadkach może sięgać nawet 10,2 roku u dorosłych19.
Pacjenci często konsultują się z wieloma specjalistami przed otrzymaniem właściwej diagnozy – niektóre źródła wskazują, że pacjenci mogą odwiedzić nawet 10 różnych lekarzy18, podczas gdy inne badania sugerują, że większość pacjentów odwiedza ponad 5 lekarzy przed otrzymaniem formalnej diagnozy HS19.
Te opóźnienia diagnostyczne mają bezpośredni wpływ na dane epidemiologiczne, ponieważ wiele przypadków pozostaje niezdiagnozowanych lub błędnie zdiagnozowanych. W środowiskach klinicznych o niskiej świadomości choroby, błędne diagnozy są powszechne, ponieważ zmiany skórne mogą być mylone z innymi patologiami, takimi jak choroby przenoszone drogą płciową, lub przypisywane czynnikom związanym ze stylem życia, takim jak nadwaga czy brak higieny19.
Trendy czasowe i prognozy
Najnowsze dane z krajów zachodnich, takich jak USA i Norwegia, wskazują na wzrost zachorowalności na HS w porównaniu z poprzednimi latami8. W Stanach Zjednoczonych obserwuje się wzrastającą częstość występowania w ciągu ostatnich 10 lat20.
Prognozy epidemiologiczne dla głównych rynków (7MM: USA, Francja, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Wielka Brytania i Japonia) wskazują, że w 2021 roku było 1 239 695 zdiagnozowanych przypadków, z prognozą wzrostu w okresie prognostycznym21. Stany Zjednoczone miały największą liczbę przypadków (572 057 w 2021 roku)21.
Współchorobowość i jej wpływ epidemiologiczny
Zapalenie gruczołów potowych charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem współchorobowości, co ma istotne implikacje epidemiologiczne. Pacjenci z HS mają dwukrotnie wyższe obciążenie współchorobowościami w porównaniu z populacją ogólną14.
Najczęstsze współchorobowości obejmują otyłość (OR 2,09), nadciśnienie tętnicze (OR 1,84), dyslipidemię (OR 4,06), choroby tarczycy (OR 2,18), choroby psychiatryczne (OR 3,95), artropatie (OR 9,41) oraz zespół policystycznych jajników (OR 13,7)22. Wśród kobiet z HS częstość występowania zespołu policystycznych jajników wynosi 9,0%, co stanowi około dwukrotnie wyższą częstość w porównaniu z kobietami bez HS14.
Wyzwania w badaniach epidemiologicznych
Określenie dokładnej epidemiologii HS pozostaje wyzwaniem ze względu na kilka czynników. Po pierwsze, choroba jest często niedodiagnozowana lub błędnie diagnozowana, co prowadzi do niedoszacowania rzeczywistej częstości występowania23. Po drugie, różnice w metodologiach badań, kryteriach diagnostycznych oraz charakterystykach badanych populacji przyczyniają się do znacznej zmienności wyników1.
Przyszłe badania epidemiologiczne na skalę światową są niezbędne do wyjaśnienia rozbieżności w częstości występowania HS i lepszego zrozumienia czynników wpływających na rozwój choroby w różnych populacjach1. Szczególna uwaga powinna zostać skierowana na kraje rozwijające się, gdzie dane epidemiologiczne dotyczące HS są ograniczone24.













