Objawy skórne zakażenia gronkowcowego – rozpoznanie zmian na skórze

Objawy skórne stanowią najczęstszą postać zakażenia gronkowcowego, występując u zdecydowanej większości pacjentów z tą infekcją¹. Skóra jest miejscem, gdzie najłatwiej zauważyć pierwsze oznaki infekcji, ponieważ zmiany są widoczne gołym okiem i często powodują znaczny dyskomfort. Bakterie Staphylococcus aureus najczęściej atakują skórę twarzy, szczególnie wokół ust i nosa², ale mogą pojawić się praktycznie wszędzie na ciele.

Charakterystyczną cechą objawów skórnych jest ich szybka progresja – infekcje rozpoczynają się zazwyczaj jako małe czerwone guzki, które w krótkim czasie mogą przekształcić się w głębokie, bolesne ropnie³. Pacjenci często opisują, że początkowo myśleli, iż mają do czynienia z ukąszeniem owada lub wrastającym włosem¹. Jednak w przeciwieństwie do tych stanów, objawy zakażenia gronkowcowego szybko się nasilają i nie ustępują samoistnie.

Czyraki i ropnie

Czyraki (furuncles) to najczęstszy rodzaj infekcji gronkowcowej³. Są to kieszonki ropy, które rozwijają się w mieszku włosowym lub gruczole łojowym³. Skóra nad zakażonym obszarem zazwyczaj staje się czerwona i obrzęknięta³. Jeśli czyrak się przebije, prawdopodobnie będzie wydzielać ropę³. Czyraki najczęściej występują pod pachami lub wokół pachwin bądź pośladków³.

Ropnie to bolesne, ciepłe zbiorowiska ropy tuż pod skórą⁴. Są to opuchnięte kieszonki skóry wypełnione ropą⁵. Wydaje się, że są wypełnione płynem, a nie guzkiem obrzękniętej skóry, i zwykle boli ich dotykanie⁵. Ropnie, które stają się coraz bardziej bolesne i z których wycieka ropa z rany, mogą wskazywać na poważną infekcję⁵.

Pojedynczy czyrak może rozwinąć się w większe skupisko ropni zwane węglem (carbuncle). Węgle powstają, gdy wiele czyraków skupia się razem i tworzy obszar infekcji⁶. Oprócz objawów obserwowanych przy czyrakach, węgle mogą również wiązać się z gorączką, dreszczami i zmęczeniem⁶.

Zapalenie tkanki łącznej (cellulitis)

Zapalenie tkanki łącznej to infekcja głębszych warstw skóry³. Powoduje zaczerwienienie i obrzęk na powierzchni skóry³. Mogą również rozwinąć się rany lub obszary z wysiękiem³. Zapalenie tkanki łącznej jest infekcją skóry i tkanki bezpośrednio pod nią⁴. Rozprzestrzenia się, powodując ból i zaczerwienienie⁴.

Objawy zapalenia tkanki łącznej obejmują zaczerwienienie, obrzęk, ciepłotę i ból w miejscu infekcji⁷. Najczęściej występuje na nodze danej osoby⁷. W miarę rozprzestrzeniania się można odczuwać gorączkę i złe samopoczucie⁷. Zapalenie tkanki łącznej zwykle zaczyna się jako mały obszar tkliwości, obrzęku i zaczerwienienia⁸. Czasami zaczyna się od otwartej rany, a innym razem nie ma oczywistego uszkodzenia skóry⁸.

Liszajec (impetigo)

Liszajec to zaraźliwa, często bolesna wysypka, która może być spowodowana przez bakterie gronkowcowe³. Liszajec zazwyczaj ma duże pęcherze, które mogą wydzielać płyn i rozwinąć miodowo-żółtą strupowatą powierzchnię³. Składa się z płytkich, wypełnionych płynem pęcherzy, które pękają, pozostawiając miodowe strupy⁴. Liszajec może swędzieć lub boleć⁴.

To wysoce zaraźliwa, ale zazwyczaj łagodna infekcja gronkowcowa obserwowana głównie u dzieci w wieku 2-5 lat⁹. Powoduje czerwone, swędzące rany, często wokół ust i nosa lub na kończynach⁹. Dziecko może mieć liszajec, jeśli ma swędzące rany lub pęcherze¹⁰. Rany lub pęcherze zazwyczaj mają żółtą lub brązową strupowatą powierzchnię po tym, jak pękną¹⁰.

Zapalenie mieszków włosowych (folliculitis)

Zapalenie mieszków włosowych to najmniej poważna postać infekcji skórnej⁴. Korzeń włosa (mieszk) zostaje zainfekowany, powodując lekko bolesny, mały pryszcz u podstawy włosa⁴. Małe, przypominające pryszcze pęcherzyki tworzą się pod mieszkiem włosowym i powodują ból¹.

Zapalenie mieszków włosowych może występować wszędzie tam, gdzie rosną włosy, ale najczęściej pojawia się na twarzy, szyi, pachach, nogach i pośladkach. Charakteryzuje się małymi czerwonymi guzkami lub białymi główkami wokół mieszków włosowych. Może powodować swędzenie i lekki ból, ale rzadko prowadzi do poważnych powikłań.

Zapalenie powiek i oczu

Infekcja gronkowcowa może wpływać na kilka różnych części oka, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych¹¹. Może przybierać formę różnych infekcji oczu, w tym jęczmieni, zapalenia spojówek i zapalenia powiek¹¹. Jęczmień to obrzęknięte i bolesne guzki w powiece lub na powiece¹¹.

W zależności od rodzaju infekcji spowodowanej przez bakterie gronkowcowe można doświadczyć różnych objawów, takich jak bolesny, podniesiony czerwony guzek w powiece lub na powiece (jęczmień), ogólny dyskomfort w oczach, zaczerwienienie, obrzęk, świąd, pieczenie lub kłucie, suchość, łzawienie oczu, żółta lub zielona wydzielina z oka, wrażliwość na światło oraz niewyraźne widzenie¹¹.

Rozpoznawanie pogarszających się objawów

Te rodzaje infekcji gronkowcowych często zaczynają się od obszarów, które są tkliwe, ciepłe i czerwone¹². W miarę pogarszania się stanu można zaobserwować ropę lub wysięk, a czerwone obszary stają się większe¹². Niektóre infekcje gronkowcowe skóry mogą stać się otwartymi ranami¹².

Kluczem jest rozpoznanie, kiedy gojenie nie przebiega normalnie¹³. Jeśli rana staje się coraz bardziej czerwona, obrzęknięta lub bolesna, zamiast stopniowo się poprawiać, to znak, że bakterie mogły się zakorzenić¹³. W miarę postępu infekcji objawy te często się nasilają¹⁴. Zaczerwienienie może się rozprzestrzeniać, a ból może stać się bardziej dotkliwy¹⁴. Można zauważyć czerwone paski oddalające się od rany, co jest oznaką rozprzestrzeniania się infekcji przez układ limfatyczny¹⁴.