Rokowanie przy zablokowaniu moczowodu jest bardzo zróżnicowane i zależy przede wszystkim od przyczyny niedrożności, wieku pacjenta, ogólnego stanu zdrowia oraz czasu, jaki upłynął od wystąpienia pierwszych objawów do rozpoczęcia leczenia. Najważniejszym czynnikiem determinującym prognozy jest to, czy zablokowanie ma charakter łagodny czy złośliwy.
Czynniki wpływające na rokowanie
Podstawowe czynniki prognostyczne w zablokowaniu moczowodu obejmują przyczynę niedrożności, stopień uszkodzenia nerki, wiek pacjenta oraz obecność powikłań. W przypadku nowotworowego zablokowania moczowodu szczególnie istotne są: stan odżywienia pacjenta (wyniszczenie nowotworowe), stopień wodonercza, liczba ognisk przerzutowych oraz odpowiedź na chemioterapię1.
Rokowanie w nowotworowym zablokowaniu moczowodu
Nowotworowe zablokowanie moczowodu wiąże się z niepomyślnym rokowaniem. Mediana czasu przeżycia wynosi około 6,8 miesiąca, a jednoroczna przeżywalność oscyluje wokół 29%2. Inne badania wskazują na jeszcze krótszy czas przeżycia – mediana 96 dni, z 6-miesięczną przeżywalnością na poziomie 30% i 12-miesięczną wynoszącą jedynie 12%3.
Opracowano systemy klasyfikacji ryzyka, które pozwalają lepiej przewidzieć prognozy. Jeden z takich systemów dzieli pacjentów na trzy grupy ryzyka: korzystną (mediana przeżycia 406 dni), pośrednią (221 dni) i niekorzystną (77 dni)4. Najważniejszymi czynnikami prognostycznymi są: liczba ognisk przerzutowych, stopień wodonercza oraz poziom albuminy w surowicy3.
Rokowanie w przypadku kamieni moczowodowych
Prognozy przy zablokowaniu moczowodu spowodowanym kamieniem nerkowym są znacznie lepsze niż w przypadku przyczyn nowotworowych. Kluczowe znaczenie ma szybkość podjęcia leczenia oraz wielkość i lokalizacja kamienia. W przypadku zespołu kamiennej uliczki (steinstrasse) po litotrypsji, prawdopodobieństwo spontanicznego ustąpienia objawów wynosi około 53,8% przy zastosowaniu metod nieinwazyjnych5.
Ważnym czynnikiem prognostycznym jest grubość ścian moczowodu – wartość poniżej 3,2 mm wiąże się z lepszymi wynikami leczenia zachowawczego. W przypadku leczenia zachowawczego, poprawa następuje u około jednej trzeciej pacjentów w ciągu mediany 4 tygodni5.
Rokowanie płodowe i noworodkowe
W przypadku płodowego zablokowania dolnych dróg moczowych rokowanie zależy głównie od obecności i czasu wystąpienia zmniejszonej ilości wód płodowych. Ryzyko śmierci płodowej i noworodkowej jest silnie związane z obecnością małowodzia lub bezodbielnia przed 20. tygodniem ciąży, co prowadzi do niedorozwoju płuc6.
Niestety, ryzyko konieczności zastępczego leczenia nerkowego nie może być wiarygodnie przewidziane przed urodzeniem, ponieważ ilość wód płodowych, echogenność miąższu nerkowego płodu oraz biomarkery w moczu płodowym nie są wiarygodnymi czynnikami prognostycznymi6.
Czynniki wpływające na powodzenie leczenia
Rokowanie w znacznym stopniu zależy również od powodzenia zastosowanego leczenia. W przypadku nowotworowego zablokowania moczowodu, mimo poprawy technik dekompresji, wskaźnik powikłań pozostaje wysoki2. Mediana czasu do niepowodzenia stentu moczowodowego w różnych grupach ryzyka wynosi odpowiednio: 385 dni (grupa korzystna), 183 dni (pośrednia) i 57 dni (niekorzystna)4.
Szczególnie istotne dla rokowania jest rozważenie stosunku korzyści do ryzyka przy podejmowaniu decyzji o drenażu moczowym. U pacjentów z wyniszczeniem nowotworowym i niskim stopniem wodonercza rokowanie jest szczególnie niepomyślne1. W takich przypadkach kluczowe znaczenie ma ocena jakości życia pacjenta, która staje się głównym elementem określającym powodzenie interwencji paliatywnej1.













