Badania audiometryczne w diagnostyce utraty słuchu – rodzaje i zastosowanie

Badania audiometryczne stanowią złoty standard w diagnostyce utraty słuchu, umożliwiając precyzyjną ocenę funkcji słuchowej¹. Kompleksowa ocena audiometryczna jest najlepszą metodą oceny utraty słuchu i powinna być przeprowadzona u każdego pacjenta z niedosłuchem czuciowo-nerwowym¹.

Audiometria tonalna – podstawa diagnostyki

Audiometria tonalna to najczęstszy test przesiewowy w kierunku utraty słuchu². Test ten ocenia wrażliwość słuchową w zakresie częstotliwości zaangażowanych w percepcję mowy³. Polega na słuchaniu dźwięków przez słuchawki i odpowiadaniu poprzez naciśnięcie przycisku za każdym razem, gdy słychać dźwięk³.

Audiometria tonalna mierzy najcichszy dźwięk, jaki osoba może usłyszeć⁴. Podczas testu dźwięki i słowa są kierowane przez słuchawki do każdego ucha, przy czym każdy ton jest powtarzany na niskich poziomach, aby znaleźć najcichszy dźwięk, jaki można usłyszeć⁵. Test trwa około 20 minut³.

Badanie umożliwia określenie niezależnych progów dla każdego ucha, zarówno dla przewodnictwa powietrznego (słyszenie przewodzeniowe), jak i kostnego (słyszenie czuciowo-nerwowe)⁶. Porównanie tych dwóch sposobów przewodzenia dostarcza więcej informacji o tym, która część ucha jest odpowiedzialna za utratę słuchu (przewodzeniowy, czuciowo-nerwowy lub mieszany niedosłuch)⁷.

Klasyfikacja stopnia utraty słuchu

Jeśli chodzi o stopień utraty słuchu, audiolog poszukuje informacji ilościowych³. Poziomy słyszenia wyrażane są w decybelach (dB) w oparciu o średnią tonów czystych dla częstotliwości od 250 do 8000 Hz i omawiane przy użyciu deskryptorów związanych z nasileniem³:

• Słyszenie prawidłowe (do 20 dB HL)³
• Łagodna utrata słuchu (21 do 40 dB HL)³
• Umiarkowana utrata słuchu (41 do 70 dB HL)³
• Ciężka utrata słuchu (71 do 95 dB HL)³
• Głęboka utrata słuchu (95 dB HL lub więcej)³

Utrata słuchu jest często opisywana zgodnie ze stopniem utraty: normalna, lekka, łagodna, umiarkowana, umiarkowanie ciężka, ciężka, głęboka⁸. Normalne poziomy słyszenia to 20 dB lub lepsze we wszystkich częstotliwościach⁹.

Testy percepcji mowy

Test mowy, zwany również testem dyskryminacji mowy, sprawdza, jak dobrze można słyszeć mówiące osoby². Test ten mierzy próg percepcji mowy pacjenta, co wskazuje na jego zdolność słyszenia i rozumienia normalnych rozmów⁷.

Test rozpoznawania słów (zwany również testem dyskryminacji mowy) ocenia zdolność osoby do rozumienia mowy na tle hałasu⁴. To test diagnostyczny, który ocenia dyskryminację mowy przy użyciu pojedynczych słów¹⁰. Mowa może brzmieć niejasno, jeśli dyskryminacja mowy jest słaba¹¹. Wyniki testów mowy mogą pomóc przewidzieć przydatność aparatu słuchowego¹¹.

Tympanometria i badania impedancji

Tympanometria to szybki, obiektywny test używany do oceny funkcji ucha środkowego³. Polega na umieszczeniu miękkiej zatyczki do ucha, która rejestruje ciśnienie ucha środkowego³. Test ten może obejmować słuchanie głośnych dźwięków przez kilka minut w celu zmierzenia odruchu mięśni ucha środkowego³.

Tympanometria mierzy ciśnienie ucha środkowego i może pomóc lekarzowi określić, czy w uchu środkowym znajduje się płyn, infekcja ucha środkowego, perforacja błony bębenkowej lub problem z trąbką słuchową¹¹. Test impedancji słuchowej składa się z pomiaru i rejestracji odruchu akustycznego¹². Jest niezbędny do szczegółowego badania trąbki słuchowej, określenia ciśnienia w uchu środkowym, obecności płynu, integralności łańcucha kosteczek słuchowych¹².

Emisje otoakustyczne (OAE)

Test emisji otoakustycznych sprawdza uszkodzenia komórek rzęsatych w ślimaku¹³. Koncepcja OAE polega na tym, że pewne dźwięki generowane przez ucho wewnętrzne mogą być rejestrowane¹⁴. Test OAE ocenia zdrowie drobnych komórek rzęsatych w ślimaku poprzez pomiar dźwięków, które emitują w odpowiedzi na bodźce zewnętrzne¹⁵. Pomaga zidentyfikować wszelkie potencjalne uszkodzenia lub dysfunkcje¹⁵.

Odpowiedzi pnia mózgu (ABR)

Test odpowiedzi pnia słuchowego to elektrofizjologiczny test używany do testowania niedoborów słuchu spowodowanych patologią w uchu, nerwie ślimakowym, a także w pniu mózgu¹⁶. Test ten może być używany do identyfikacji opóźnienia w przewodzeniu impulsów nerwowych spowodowanego nowotworami lub zapaleniem, ale może być również obiektywnym testem progów słyszenia¹⁶.

ABR ocenia integralność nerwu słuchowego i ścieżek pnia mózgu¹⁷. Elektrody umieszczone na skórze głowy wykrywają aktywność elektryczną w odpowiedzi na bodźce słuchowe¹⁷. Test ABR opiera się na tej samej zasadzie co elektroencefalografia (EEG)¹⁴.

Interpretacja wyników audiometrycznych

Audiolog przedstawia wyniki testów słuchu na wykresie zwanym audiogramem¹⁸. Audiogram pomaga określić nasilenie i możliwe przyczyny problemów słuchowych¹⁸. Porównując liczby, audiolog może ocenić stopień utraty słuchu i znaleźć wskazówki co do jej pochodzenia¹⁸.

Wyniki testu słuchu są przedstawiane na wykresie, gdzie oś y reprezentuje próg słyszenia, a oś x reprezentuje częstotliwość¹⁹. Kształt audiogramu pokazuje względną konfigurację utraty słuchu, taką jak wcięcie Carharta dla otosklerozy, wcięcie „hałasowe” dla uszkodzeń spowodowanych hałasem, spadek wysokich częstotliwości dla prezbikuzji lub płaski audiogram dla przewodzeniowej utraty słuchu²⁰.

Nowoczesne technologie w audiometrii

Audiogramy uzyskane za pomocą aplikacji mobilnych mogą być używane do dostosowywania aplikacji aparatów słuchowych²¹. Diagnoza słuchu za pomocą aplikacji mobilnej jest podobna do procedury audiometrycznej²². W wyniku testu słuchu określane są progi słyszenia na różnych częstotliwościach (audiogram)²². Pomimo błędów w pomiarach, aplikacja może pomóc w diagnozie utraty słuchu²².

Alternatywnym podejściem do oceny upośledzenia słuchu jest wykorzystanie testu mowy w hałasie¹⁶. Ta metoda oceny ocenia zdolność jednostki do rozumienia mowy w środowisku z hałasem tła¹⁶.