Leczenie skrzywienia przegrody nosowej zależy od stopnia odchylenia przegrody oraz nasilenia objawów, które odczuwa pacjent1. Większość osób ze skrzywieniem przegrody nosowej nie wymaga żadnego leczenia, ponieważ objawy są niewielkie lub w ogóle nie występują12. Jednak w przypadkach, gdy skrzywienie przegrody powoduje znaczące problemy z oddychaniem, przewlekłe infekcje zatok lub inne dokuczliwe objawy, dostępne są różne opcje terapeutyczne.
Podstawowym celem leczenia jest poprawa przepływu powietrza przez nos oraz zmniejszenie objawów związanych z niedrożnością dróg oddechowych3. Wybór odpowiedniej metody leczenia powinien być zawsze poprzedzony dokładną oceną stanu pacjenta przez specjalistę laryngologa, który określi stopień skrzywienia oraz wpływ na jakość życia chorego.
Leczenie zachowawcze skrzywienia przegrody nosowej
Początkowe leczenie skrzywienia przegrody nosowej często skupia się na kontrolowaniu objawów za pomocą leków45. Terapia farmakologiczna nie może wprawdzie skorygować samego skrzywienia, ale może znacząco zmniejszyć związane z nim dolegliwości6. Leki stosowane w leczeniu zachowawczym obejmują kilka głównych grup preparatów.
Leki przeciwzastoinowe (dekongestanty) są jednymi z najczęściej przepisywanych preparatów7. Dostępne są w postaci tabletek lub sprayu donosowego i działają poprzez zmniejszanie stanu zapalnego tkanek nosa, co pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych po obu stronach nosa7. Jednak ważne jest, aby pamiętać o ograniczeniach w stosowaniu tych leków – spraye donosowe mogą powodować efekt odbicia, a preparaty doustne mogą mieć działania niepożądane8.
Leki antyhistaminowe mogą być przepisywane w celu zmniejszenia objawów niedrożności nosa poprzez redukcję obrzęku błon śluzowych9. Są szczególnie przydatne u pacjentów, u których skrzywieniu przegrody towarzyszą objawy alergiczne10. Antyhistaminy pomagają również w przypadkach niewynikających z alergii, takich jak te występujące podczas przeziębienia9.
Donosowe spraye steroidowe mają silne działanie przeciwzapalne i mogą zmniejszać stan zapalny tkanek wyścielających zatoki i drogi nosowe, ułatwiając oddychanie nawet przy skrzywionej przegrodzie69. Lekarz może zalecić stosowanie sprayu steroidowego raz dziennie, przy czym pełny efekt terapeutyczny może być osiągnięty dopiero po jednym do trzech tygodni stosowania9.
Dodatkowe metody wspomagające obejmują płukanki nosowe oraz spraye z solą fizjologiczną, które pomagają nawilżyć błony śluzowe i zmniejszyć przekrwienie1112. Niektórzy pacjenci mogą również skorzystać z plastikowych pasków nosowych, które mechanicznie otwierają drogi nosowe11.
Leczenie chirurgiczne – septoplastyka
Gdy leczenie farmakologiczne okazuje się nieskuteczne lub gdy objawy są na tyle nasilone, że znacząco wpływają na jakość życia pacjenta, może być konieczne leczenie chirurgiczne13. Septoplastyka jest główną metodą chirurgicznego leczenia skrzywienia przegrody nosowej114.
Septoplastyka to zabieg chirurgiczny mający na celu wyprostowanie przegrody nosowej i umieszczenie jej w centrum nosa413. Podczas operacji chirurg może potrzebować usunąć i ponownie ułożyć fragmenty przegrody, aby uzyskać prawidłowe położenie13. Zabieg jest wykonywany całkowicie przez nozdrza, co oznacza brak widocznych blizn na zewnątrz15. Zobacz więcej: Septoplastyka – zabieg chirurgiczny korekcji przegrody nosowej
Czas trwania septoplastyki wynosi średnio od jednej do półtorej godziny, w zależności od rodzaju deformacji16. Zabieg może być wykonany w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, zwykle w trybie ambulatoryjnym116. Poziom poprawy, jakiej można oczekiwać po operacji, zależy od stopnia skrzywienia17.
Skuteczność septoplastyki jest generalnie wysoka – wskaźniki sukcesu sięgają do 85%18. Jednak około 15% pacjentów po tego typu leczeniu nie zauważa znaczącej poprawy swoich objawów18. Objawy związane ze skrzywieniem przegrody, szczególnie niedrożność nosa, często całkowicie ustępują po zabiegu17. Należy jednak pamiętać, że towarzyszące choroby nosa lub zatok, takie jak alergie, nie mogą być wyleczone wyłącznie przez operację17.
Dodatkowe procedury chirurgiczne
W niektórych przypadkach septoplastyka może być łączona z innymi zabiegami chirurgicznymi w celu uzyskania optymalnych rezultatów13. Jedną z takich procedur jest rynoplastyka (plastyka nosa), która polega na zmianie kształtu lub rozmiaru nosa poprzez modyfikację kości i chrząstki nosowej13. Gdy oba zabiegi są wykonywane jednocześnie, procedura nazywana jest septorynoplastyką10. Zobacz więcej: Zabiegi kombinowane przy skrzywieniu przegrody nosowej
Septoplastyka może być również łączona z operacją zatok przynosowych, szczególnie u pacjentów cierpiących na przewlekłe infekcje zatok1619. Dodatkową opcją jest zmniejszenie małżowin nosowych (turbinoplastyka), które może być wykonywane samodzielnie lub wraz z septoplastyką w celu dalszego otwarcia dróg nosowych20.
Nowszą metodą jest balonowa septoplastyka, która jest mniej inwazyjną procedurą wykonywaną w gabinecie lekarskim pod znieczuleniem miejscowym2122. Ta metoda jest odpowiednia dla łagodniejszych przypadków skrzywienia przegrody i nie wymaga tradycyjnych metod chirurgicznych22.
Kwalifikacja do leczenia i rokowanie
Nie każde skrzywienie przegrody nosowej wymaga leczenia11. Leczenie jest zalecane tylko wtedy, gdy odchylenie zwęża jedną lub obie nozdrza, utrudniając przepływ powietrza i powodując trudności w oddychaniu11. Pacjenci powinni szukać pomocy medycznej, jeśli doświadczają częstych krwawień z nosa, zwiększonych trudności z oddychaniem przez nos (szczególnie przez jedną stronę), nadmiernego spływu wydzieliny po tylnej ścianie gardła lub częstych infekcji zatok23.
Leczenie farmakologiczne powinno być zawsze pierwszą linią terapii w przypadku niedrożności dróg nosowych spowodowanej skrzywieniem przegrody23. Chociaż niektórzy pacjenci mogą być skutecznie leczeni wyłącznie farmakologicznie, leczenie chirurgiczne pozostaje głównym sposobem terapii ciężkiej niedrożności nosa spowodowanej skrzywieniem przegrody u pacjentów, u których farmakoterapia okazała się nieskuteczna23.
Leczenie skrzywienia przegrody nosowej może znacząco poprawić jakość życia poprzez usprawnienie oddychania, zmniejszenie przekrwienia nosa i zminimalizowanie infekcji zatok24. Korygowanie skrzywienia przegrody może również poprawić ogólną jakość życia poprzez zmniejszenie chrapania, poprawę jakości snu i umożliwienie lepszego przepływu tlenu w organizmie25.













