Chirurgia stanowi podstawę leczenia raka podniebienia miękkiego i jest często pierwszą metodą terapii, szczególnie we wczesnych stadiach choroby1. Celem operacji jest całkowite usunięcie nowotworu wraz z marginesem zdrowych tkanek, co zapewnia eliminację wszystkich komórek nowotworowych1. Zakres zabiegu chirurgicznego zależy od wielkości guza, jego lokalizacji oraz stopnia zaawansowania choroby2.
Techniki chirurgiczne
W leczeniu raka podniebienia miękkiego stosuje się różne techniki chirurgiczne dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Mikrochirurgia laserowa jest wykorzystywana w przypadku małych i średnich guzów podniebienia miękkiego3. Ta metoda pozwala zachować normalne tkanki, powoduje mniej bólu i pomaga utrzymać funkcje mowy i połykania3.
Transoralna chirurgia robotyczna (TORS) to nowoczesna, minimalnie inwazyjna technika, która umożliwia precyzyjne usunięcie guza przez jamę ustną4. Chirurgia robotyczna oferuje lepszą wizualizację operowanego obszaru i większą precyzję ruchów chirurgicznych, co przekłada się na lepsze wyniki leczenia i szybszą rekonwalescencję pacjenta.
Resekcja podniebienia miękkiego
Resekcja podniebienia miękkiego polega na usunięciu części lub całego podniebienia miękkiego, czyli niękostnej części podniebienia znajdującej się za podniebieniem twardym5. W zależności od wielkości i lokalizacji guza, operacja może być wykonana drogą transoralną, otwartą lub za pomocą transoralnej chirurgii robotycznej5.
Zakres resekcji zależy od wielkości i lokalizacji nowotworu. Małe, dobrze ograniczone zmiany podniebienia miękkiego mogą być wycięte lokalnie, jednak ze względu na wieloogniskowy charakter tych zmian, nawrót w obrębie tkanek podniebienia na brzegach jest prawdopodobny, chyba że pacjenci zostaną starannie dobrani6. Radioterapia jest często stosowana, ponieważ pozostawia pacjenta funkcjonalnie nienaruszonego, bez potrzeby protez czy skomplikowanej rekonstrukcji6.
Dyssekcja węzłów chłonnych szyi
Gdy rak podniebienia miękkiego rozprzestrzenia się, często trafia najpierw do węzłów chłonnych szyi1. Jeśli są oznaki rozprzestrzenienia się nowotworu na węzły chłonne, może być konieczne wykonanie operacji usunięcia niektórych węzłów chłonnych, zwanej dyssekcją szyi1. Nawet jeśli nie ma oznak nowotworu w węzłach chłonnych, część z nich może zostać usunięta zapobiegawczo1.
Usunięcie węzłów chłonnych usuwa nowotwór i pomaga zespołowi medycznemu zdecydować, czy potrzebne są inne metody leczenia1. Dyssekcja szyi prawdopodobnie będzie wykonana wraz z resekcją podniebienia miękkiego w celu usunięcia węzłów chłonnych szyjnych5.
Istnieją różne typy dyssekcji szyi, w tym selektywna, zmodyfikowana radykalna lub radykalna dyssekcja szyi7. Wybór typu dyssekcji zależy od stopnia zaawansowania choroby i lokalizacji podejrzanych węzłów chłonnych.
Chirurgia rekonstrukcyjna
Po usunięciu guza może być konieczna chirurgia rekonstrukcyjna w celu przywrócenia funkcji i wyglądu8. Chirurgia rekonstrukcyjna może być potrzebna, gdy podczas operacji usuwane są części twarzy, żuchwy lub szyi8. Zdrowa kość lub tkanka może być pobrana z innych części ciała i wykorzystana do wypełnienia ubytków pozostawionych przez nowotwór8.
Ta tkanka może zastąpić część wargi, języka, podniebienia lub żuchwy, twarzy, gardła lub skóry8. Implanty dentystyczne mogą być również wykorzystane do zastąpienia naturalnych zębów8. Rekonstrukcja jest planowana w tym samym czasie co leczenie9.
Chirurdzy rekonstrukcyjni mogą naprawiać tkanki miękkie w częściach języka, wyściółki jamy ustnej i warg, używając fragmentu skóry zwanego przeszczepem10. Przeszczepy mogą być pobierane z brzucha lub nogi i wykorzystywane do naprawy małych fragmentów błony śluzowej, która wyścieła jamę ustną10.
Powikłania i ryzyko
Chirurgia niesie ze sobą ryzyko krwawienia i infekcji8. Operacja raka jamy ustnej może wpływać na wygląd pacjenta, a także na zdolność mówienia, jedzenia i połykania8. Fizjoterapia i inne usługi rehabilitacyjne mogą pomóc w radzeniu sobie z tymi zmianami8.
Chirurgia raka podniebienia miękkiego zapewnia lepsze wyniki w porównaniu z niechirurgicznymi opcjami leczenia, ale może powodować powikłania11. Obejmują one trudności z mówieniem, żuciem i połykaniem11. Może być potrzebna dodatkowa chirurgia rekonstrukcyjna, aby pomóc w leczeniu tych powikłań11.
Okres pooperacyjny i rekonwalescencja
Czas powrotu do zdrowia po chirurgii rekonstrukcyjnej jest różny12. Niewielka rekonstrukcja, taka jak przeszczep skóry, może wymagać tylko dwóch lub trzech dni rekonwalescencji w szpitalu12. Jeśli potrzebna jest rozległa rekonstrukcja, taka jak usunięcie i wymiana żuchwy lub dużej części tkanki miękkiej, może być konieczny pobyt w szpitalu przez tydzień lub dłużej12.
Po operacji pacjent może otrzymywać leki i płynne odżywianie przez rurkę wprowadzoną z nosa do żołądka13. Półpłynne jedzenie może być podawane pacjentowi po zagojeniu szwów13. Wsparcie żywieniowe i fizjoterapia, usługi rehabilitacyjne obejmujące terapię połykania i mowy pomagają pacjentom odzyskać optymalną funkcję po operacji13.













